Reklama

Przykład manipulacji w mass mediach

Niedziela legnicka 27/2001

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Dwadzieścia lat po zamachu na Papieża przeniesienie Ali Agca z włoskiego więzienia do tureckiego i deklaracje jednego z szefów Lupi Grigi na nowo wzbudziły pytania dotyczące tak zwanego "śladu bułgarskiego" oraz wywołały wątpliwości i obawy, co do roli, jaką wschodnie służby specjalne pełniły w tamtym czasie, oraz co do znaczenia, jakie miały mass media w kształtowaniu i podtrzymywaniu schematu interpretacyjnego zamachu na Papieża, szczególnie wygodnego dla elitarnej klasy tamtych czasów.

Warto jeszcze raz przyjrzeć się, mimo że w bardzo ograniczony sposób, drodze, na której formowała się opinia publiczna, przede wszystkim, aby sprawdzić, w jaki sposób mass media mogą odstąpić od swych zadań i wprowadzać w błąd odbiorców. Zostały mianowicie wybrane tylko te fakty, które dobrze pasowały do dominującego schematu. E. Herman i N. Chomsky, w artykule z 1988, Manufacturing Consent-The Political Economy of the Mass Media, dotyczącego zamachu na Papieża, dokonali wielu interesujących odkryć.

Przede wszystkim odkryto, że w 1979 na spotkaniu w Jonathan Institute w Jerozolimie, na którym był obecny liczny kontyngent ze środowiska polityki i mass mediów, łącznie z Robertem Mossem, Claire Sterling, Georgem Bushem i Georgem Willem, głównym tematem, poruszanym przez premiera Izraela Menahema Begina w przemówieniu otwierającym, była kwestia dotycząca potrzeby i konieczności walki z terroryzmem oraz ukazanie jego związku z ZSRR. Claire Sterling napisała Sieć terroru, biblię Raeganowskiej propagandy, aby wesprzeć wzrost uzbrojenia i umiejscowienie nowych pocisków rakietowych w Europie. Po sześciu dniach od zamachu na Placu św. Piotra SISMI - Tajne Służby Włoch, rozpowszechniły wiadomość, że Ali Agca pracował dla bułgarskich Służ Specjalnych, a pośrednio dla KGB. Wydawnictwo Reader´s Digest zleciło Claire Sterling i Paul Henze, byłemu oficerowi CIA, redakcję artykułów dotyczących zamachu i terroryzmu, natomiast w NBC-TV Marvin Kalb objął prowadzenie transmisji telewizyjnej o podobnych treściach.

Narodził się model Sterling-Henze-Kalb (SHK), według którego Ali Agca był bułgarskim agentem, a pośrednio także agentem ZSRR; model ten niezwykle szybko stał się dominującym schematem w komunikatach mass mediów. Inne schematy interpretacyjne zostały zignorowane, a źródła poszukujące innych dróg oparcia zostały wykluczone. Według modelu SHK, o którym mowa, ZSRR chciał zachwiać pozycję Turcji, a pośrednio także NATO, u którego Turcja starała się o możliwość wejścia i rozbicia "Solidarności", której rzecznikiem był Papież.

Jednak w tym samym czasie ZSRR podpisywał z państwami Europy Zachodniej kontrakt o gazociągu, czyżby faktycznie zamach na Papieża miałby być korzystny dla wizerunku i gospodarki ZSRR?

Poza tym w tym samym czasie SISMI znajdowało się w ręku prawicowego P2, wpierającego strategię terrorystyczną na rzecz Craxi i Demokracji Chrześcijańskiej, w obliczu zamachu stanu. Na dowód swej teorii model SHK wskazywał na fakt, iż Ali Agca przebywał w Bułgarii latem 1980, należy jednak pamiętać, że był on zbrodniarzem i został skazany w swym kraju, powiązany z "Lupi Grigi" (Szare Wilki), grupą związaną z partią Akcja Nacjonalistyczna należącą do skrajnej prawicy, która groziła zabójstwem Papieża podczas jego wizyty w Turcji w 1979. Przyjaciele Ali Agca mieli postawy głęboko antykomunistyczne i byli silnie powiązani z faszystowską prawicą. Przemierzył on ponad 12 różnych krajów pozostając w ukryciu w Lupi Grigi, wspólnie z tureckimi handlarzami narkotyków, którzy współpracowali z ugrupowaniem, zajmowali się przemytem narkotyków do Bułgarii.

Ali Agca napisał z więzienia list do tureckiego nacjonalisty, SHK stwierdziło, że był on fałszywy, a kiedy włoski trybunał udowodnił jego autentyczność, SHK nie podał tej wiadomości. Ali oskarżył Bułgarów po 17 miesiącach więzienia, SHK zignorowało świadków, którzy twierdzili, że Ali odwiedzali ludzie z SISMI wywierając na nim presję, podał wszystkie oświadczenia Ali, ale nigdy nie opublikował dokumentacji włoskiego trybunału potwierdzającej, że były one fałszywe.

W 1986 trybunał włoski uniewinnił Bułgarów, SHK napisał tylko, że sprawa została umorzona.

Aby zrozumieć siłę perswazji i manipulowania opinią publiczną przez mass media, warto przypomnieć kilka liczb: Reader´s Digest wchodzi w skład sieci 24 gigantów reprezentujących wierzchołek hierarchii kompanii medialnych, jest on publikowany w 17 językach, pozostaje pod wpływem polityków i jest rozpowszechniany w 160 krajach, razem ze swymi komercyjnymi wiadomościami. NBC należy do RCA, której właścicielem jest GE, koncern międzynarodowy produkujący broń i energię nuklearną, w skład jego kierownictwa wchodzi 15 byłych urzędników. Centrum informacyjnym jest CSIS, Center for Strategic and International Studies, organizacja związana z Departamentem Państwa i CIA, pośród jej członków znajduje się 24 rządzących urzędników.

Naprzeciw wiadomości tego typu, w których manipulowanie prawdą jest jaskrawo widoczne, nie możemy pominąć wszystkich apeli Ojca Świętego Jana Pawła II, przede wszystkim w przesłaniach z okazji Światowych Dni Środków Komunikacji Społecznej, skierowanych tak do zarządzających, jak i do sponsorów tychże służb. W przesłaniu z okazji XXXI Dnia przestrzegał on: "Opinia publiczna jest zaniepokojona łatwością, z jaką nowoczesne technologie komunikacji mogą być wykorzystywane przez tych, którzy mają złe zamiary", w przesłaniu z okazji XXXIII Dnia przypominał: "...wyjątkowy wpływ środków komunikacji społecznej we współczesnej kulturze, a zatem ich szczególna odpowiedzialność w świadczeniu prawdy...", XXXIV Dnia przykazywał: "Konieczny jest pewnego rodzaju rachunek sumienia środków komunikacji społecznej, który doprowadziłby do większej świadomości... ..." w końcu ostatniego dnia, 27 maja 2001, napominał: "Kiedyś zdarzenia były po prostu przekazywane, dzisiaj natomiast są często kreowane tak, aby zaspokoić wymogi środków komunikacji. Tak zatem relacja między rzeczywistością a środkami komunikacji społecznej staje się coraz bardziej intrygująca przyczynia się to do powstawania ambiwalentnego zjawiska: z jednej strony może wymknąć się rozróżnienie między prawdą a fikcją, ale z drugiej strony mogą otworzyć się bezprecedensowe możliwości uczynienia prawdy bardziej dostępnej dla większej liczby osób.

Zadaniem Kościoła jest zapewnienie możliwości realizacji tej drugiej ewentualności", a biorąc pod uwagę, że dzisiaj: "Jeśli cokolwiek jest godne, aby było popularyzowane, czy stało się źródłem rozrywki, pokusa odsunięcia rozważań nad prawdziwością informacji staje się prawie niemożliwa do odparcia" przypomina chrześcijańskim informatorom, że pełnią "prorockie zadanie, powołanie: przemawianie przeciwko fałszywym bogom i współczesnym idolom - materializmowi, hedonizmowi, konsumizmowi, płytkiemu nacjonalizmowi..." (Etica nella comunicazione n. 31), którzy to: "Mają przede wszystkim obowiązek i przywilej głoszenia prawdy...".

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2001-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Hiszpania: krzyż zwieńczył główną wieżę barcelońskiej bazyliki Sagrada Familia

2026-02-20 16:24
Sagrada Familia

PAP/EPA/ENRIC FONTCUBERTA

Sagrada Familia

W piątek po południu ekipy budowlane zakończyły montaż krzyża na centralnej wieży bazyliki Sagrada Familia w Barcelonie. Prace prowadzono w obecności licznie zgromadzonych pod bazyliką mieszkańców miasta i turystów, którzy owacją przyjęli zakończenie montażu wieży, najwyższego punktu świątyni. Wieża Jezusa jest jedną z sześciu wież bazyliki. Podsumowując piątkowe prace Fundacja Sagrada Familia koordynująca przedsięwzięcie, przekazała, że zakończenie montażu krzyża jest „kamieniem milowym, który dopełnia najwyższą wieżę” bazyliki Świętej Rodziny.

Więcej ...

40 pytań Jezusa: "Czemu bojaźliwi jesteście, małej wiary?"

2026-02-19 21:00

pixabay.com

Każdego dnia Wielkiego Postu podamy Ci jedno konkretne pytanie, które Jezus zadaje w Ewangeliach (np. „Czy wierzysz?”, „Czego szukacie?”, „Czy miłujesz Mnie?”). Bez moralizowania. Niech to będzie zaproszenie do osobistej konfrontacji i zmierzenie się z własnymi trudnościami w czasie tegorocznej wielkopostnej drogi.

Więcej ...

Igrzyska 2026/short track - Kamila Sellier: mam się całkiem dobrze

2026-02-21 17:12

fot: PAP/INSTGRAM

- Mam się całkiem dobrze - przekazała w internetowym wpisie Kamila Sellier, startująca w short tracku reprezentantka Polski, która miała wypadek w piątkowym ćwierćfinale olimpijskiej rywalizacji na 1500 m w Mediolanie.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

„Miał serce Boga”. Parafianie oddają muzyczny hołd...

Kościół

„Miał serce Boga”. Parafianie oddają muzyczny hołd...

40 pytań Jezusa: „Wierzysz w to?”

Wiara

40 pytań Jezusa: „Wierzysz w to?”

Polska premiera filmu „Najświętsze Serce”

W wolnej chwili

Polska premiera filmu „Najświętsze Serce”

Arcybiskup metropolita częstochowski powołuje Niezależny...

Kościół

Arcybiskup metropolita częstochowski powołuje Niezależny...

Słowacja: Rząd ogłosił stan wyjątkowy

Wiadomości

Słowacja: Rząd ogłosił stan wyjątkowy

Komunikat Kurii Diecezjalnej w Tarnowie ws. postępowania...

Kościół

Komunikat Kurii Diecezjalnej w Tarnowie ws. postępowania...

Kacper Tomasiak dziękuje Bogu i medale oddaje również...

Wiara

Kacper Tomasiak dziękuje Bogu i medale oddaje również...

40 pytań Jezusa:

Wiara

40 pytań Jezusa: "Czego szukacie?"

40 pytań Jezusa:

Wiara

40 pytań Jezusa: "Czemuście Mnie szukali?"