Książ Wielki zaliczany jest do najstarszych miejscowości Małopolski. We wczesnym średniowieczu istniało tu grodzisko, a niedaleko niego osada. Obecny kościół parafialny pw. św. Wojciecha wzmiankowany jest w źródłach już w 1325 r. Nieopodal niego znajduje się również drugi kościół pw. Ducha Świętego. Jego wybudowanie związane jest z zakonem augustianów, sprowadzonych tutaj przez wielmożnego Spytka z Melesztyna, który w 1381 r. objął Książ Wielki w posiadanie. Największy rozkwit gospodarczy miasteczko przeżywało w XVI w., kiedy zostało ustanowione miastem powiatowym.
Duże zmiany nastąpiły w Książu Wielkim, kiedy stał się własnością rodu Bonerów. Utworzono wówczas w mieście silny ośrodek kalwiński. W 1582 r. miasto zakupił ród Myszkowskich i to właśnie na zamówienie tej rodziny znany i ceniony architekt Santi Gucci z Florencji wykonał projekt wystawnej rezydencji - pałacu. W 1601 r. Książ stał się częścią ordynacji pińczowskiej Myszkowskich. Ostatni właściciele Książa Wielkiego - Wielkopolscy - nabyli miasto w 1725 r. wraz z całą ordynacją pińczowską. W 1869 r., po klęsce powstania styczniowego, Książ Wielki podzielił los wielu innych miasteczek i tak jak one został pozbawiony praw miejskich. Taka była kara caratu za zryw patriotyczny narodu.
Warto zaznaczyć, iż mimo upływu lat do dziś mieszkańcy kultywują dobre tradycje. Choć Książ Wielki dawno utracił prawa miejskie i nie ma już takiego znaczenia, mieszkańcy starają się przekazywać z pokolenia na pokolenie jego historię, opowieści o wielkich rodach, dzielnych partyzantach i sławnych ludziach. Są dumni z przeszłości swojej małej ojczyzny.
Zasadniczo wnętrze świątyni zachowało późnorenesansowy charakter. Niedawno zakończyły się prace konserwatorskie przy ołtarzu głównym w kościele. Ołtarz został rozebrany i impregnowany, a figury konserwowano w pracowni. Wykonano 64 m2 złoceń. Ołtarz znów może lśnić dawnym blaskiem. Renowacji zostały poddane również ołtarze boczne.
12 września 2003 r. podczas wizytacji kanonicznej bp Kazimierz Ryczan poświęcił odrestaurowany ołtarz. W latach 1999-2000 wyremontowano również organy. Prace nie byłyby możliwe, gdyby nie ofiarność i pomoc parafian - podkreśla proboszcz ks. Edward Nowak. W centrum ołtarza znajduje się słynący łaskami obraz Matki Bożej Pocieszenia, do którego mieszkańcy są bardzo przywiązani. Do niej zanoszą swoje prośby i do Niej zwracają się w codziennych troskach i trudnych momentach życia.
Parafia aktualnie liczy ponad 2600 osób. „W pracy duszpasterskiej staramy się zawsze czerpać z doświadczenia poprzedników. Chciałbym tutaj wspomnieć chociażby ks. Stanisława Kurdybanowskiego czy ks. Janusza Snocha. Parafia wiele im zawdzięcza” - mówi Ksiądz Proboszcz.
Czym żyje dzisiejsza parafia Książ Wielki? Większość mieszkańców utrzymuje się z rolnictwa. Pośród wielu małych gospodarstw zaledwie kilkanaście jest większych. Książ opuszczają młodzi, którzy ukończywszy szkołę wyjeżdżają na studia i w poszukiwaniu pracy do większych ośrodków miejskich. I rzadko po ukończeniu studiów powracają w rodzinne strony. Nie napawa też optymizmem fakt, iż od dłuższego czasu utrzymuje się wyższa liczba zgonów nad urodzeniami.
„W duszpasterstwie staramy się dotrzeć do wszystkich” - mówi ks. Nowak. Wikariusz ks. Bartłomiej Pieron prowadzi krąg biblijny. Co tydzień organizuje spotkania dla kilkunastoosobowej grupy młodzieży. W oparciu o komentarze biblijne analizuje z młodymi wybrane fragmenty Pisma Świętego. Krąg biblijny w parafii założył cztery lata temu jego poprzednik ks. Tomasz Siemieniec. W parafii jest również zespół młodzieżowy „EOS”, który prowadzi Monika Żelaśkiewicz. „EOS” śpiewa nie tylko w czasie niedzielnych Mszy św., ale też podczas innych uroczystości religijnych i patriotycznych. Grupę ministrancką tworzy 30 chłopców. Do służby liturgicznej garną się już od najmłodszych lat. Tymi najmłodszymi opiekuje się Ksiądz Proboszcz, nad starszymi czuwa ks. Bartłomiej. Ministranci maja swoje zbiórki oraz wspólne wyjazdy i turnieje piłki nożnej. Daje to możliwość formacji, ale też wspólne spędzanie czasu pozwala na zawiązywanie przyjaźni. Troską duszpasterską objęci są chorzy, osoby starsze i samotne. Dla nich raz w miesiącu Ksiądz Proboszcz sprawuje Mszę św. w Wolicy. Ponadto, również raz w miesiącu, odwiedza chorych w ich domach, udzielając im sakramentów.
W Gimnazjum i Szkole Podstawowej oraz w Zespole Szkół im. Wincentego Witosa uczy się ok. 500 dzieci i młodzieży. Lekcje religii prowadzą Ewa Łebek, Maria Turek, Beata Krochmal, Henryk Jeżowski oraz ks. Bartłomiej Pieron. Księża nie mogą narzekać na brak obowiązków. Przygotowania do Pierwszej Komunii św. trwają dwa lata. W spotkaniach biorą udział dzieci wraz z rodzicami. W tym roku do Pierwszej Komunii św. przystąpiło 29 dzieci.
Ks. Nowak z dużą troską podchodzi do organizacji rekolekcji, a szczególnie wielkopostnych. Staramy się zawsze zaprosić ciekawych gości, zainteresować wiernych, podejmować ciekawą problematykę” - wyjaśnia Ksiądz Proboszcz. Nauki prowadzone są w kościele i szkołach. W tym roku rekolekcje wielkopostne prowadziła „Koinonia św. Pawła”. W starannie przygotowanym programie znalazło się aż 40 spotkań. Oprócz dzieci i młodzieży w naukach rekolekcyjnych licznie uczestniczą nauczyciele i dyrekcja.
Również gmina Książ Wielki stara się włączać w uroczystości czy to religijne, czy patriotyczne o charakterze lokalnym - ważne dla miejscowej społeczności.