Pan Jerzy (by posłużyć się zmyślonym imieniem), idąc ulicą, natknął się na dziwny obrazek. Oto dwóch panów rozpalało ognisko, wrzucając weń od czasu do czasu jakieś przedmioty. Podchodząc bliżej, dało się zauważyć, że są to albumy fotograficzne. "Porządkujemy strych" - orzekli zaskoczeni ciekawością przechodnia gospodarze posesji.

Opowiadający mi tę historię Bolesław Deptuła z naciskiem podkreśla, że to jeden z nielicznych przypadków kiedy udało się uratować cenne zabytki. Ileż to jednak zdjęć musiało spłonąć, o które nikt się nie zatroszczył? Istotnie, rzadko kto ma dzisiaj taki sentyment do dawnej fotografii, co pan Jerzy lub pan Bolek. Ten ostatni niestrudzenie od lat stara się uświadomić łomżyńskiemu społeczeństwu wagę problemu. Jego artykuły prasowe pełne są apeli o poszanowanie i ewentualne przekazywanie historycznych już dziś obiektów.

W ten sposób przed laty zrodziła się idea fotograficznego zbieractwa. Deptuła realizował swoją pasję w ramach Łomżyńskiego Towarzystwa Fotograficznego, które powstało w 1973 r. Na bazie tej bądź co bądź przypadkowej kolekcji zrodził się następny pomysł...

Pan Bolesław rozpoczął pielgrzymkę po Polsce, kupując co ciekawsze fotografie i związane z fotografiką przedmioty, np. stare aparaty, przybory laboratoryjne, opakowania reklamowe zakładów etc., etc. Członek ŁTF nie szczędził też trudu, by pozyskać do zbiorów Towarzystwa zdjęcia... których pozyskać się nie dało. W przypadku fotografii jest to akurat łatwe, wystarczy obiekty skopiować (czy to z negatywu, czy choćby odbitki). Pozostało jeszcze zdobyć kilka obiektów, które ułatwiłyby ekspozycję tej zarówno pięknej, jak i nowoczesnej dziedziny sztuki lub rzemiosła - jak kto woli. Zaopatrzono się więc w szafkę secesyjną; barwne tło imitujące XIX-wieczne, tak typowe dla ówczesnych zakładów fotograficznych; bogatą rzeźbioną ramę... i wystawa gotowa. Tak powstał wyśniony przez Bolesława Deptułę Gabinet Dawnej Fotografii przy ŁTF. Opiekun koncentrował się głównie - co zrozumiałe - na środowisku łomżyńskim, pragnąc je jak najwierniej udokumentować. Wszelako Gabinet obejmował też problematykę szerszą, dotyczącą fotografii w ogóle. Obok więc zdjęć pokazano także sprzęt do ich przechowywania (albumy, ramki itp.) oraz wykonywania (aparaty fotograficzne, narzędzia laboratoryjne, rekwizyty atelierowe, ekwipunek terenowy). Z kolei sama fotografia to również dziedzina niezwykle różnorodna. Odbitki wykonywano bowiem nie tylko na papierze, ale również na szkle i porcelanie, poza tym mogły być drukowane w czasopismach, książkach, na pocztówkach i plakatach.

Gabinet... - z takim mozołem kompletowany - w końcu stał się faktem, znajdując miejsce na ul. Moniuszki dzięki Łomżyńskiej Spółdzielni Mieszkaniowej. Niestety, fotograficzne zbiory ŁTF-u niedługo cieszyły oczy zwiedzających. Wystawa otwarta w 1987 r. już po kilku tygodniach została zamknięta. Jej idea jednak nie umarła, gdyż wciąż żyje w umyśle Bolesława Deptuły. A nawet nie tylko... Oto znowu, po 14 latach zalegania w pudłach, czarno-biała kolekcja może ukazać minione, ale dzięki niej niezapomniane piękno naszego miasta. Jeszcze raz łomżanie mogą przenieść się w wyobraźni w miejsca im znane, a jednak zupełnie inne, bo utrwalone w czasie, który przeminął. Gabinet Dawnej Fotografii tym razem został otworzony w Muzeum Północno-Mazowieckim, przy ul. Krzywe Koło 1. Nieznaną kolekcję, bo taki tytuł nosi wystawa, będzie można obejrzeć do końca sierpnia.