Reklama

Drezdenko dawniej i dziś

Twe prastare miano: Drżeń

Słowa „drzeń”, „drzesno” czy „drdzeń” w języku polskim oznaczały wewnętrzną część drzewa, wnętrza kniei lub też osiedle zbudowane na pniach drzewnych. Drzeń lub Drżeń to właśnie starodawne nazwy Drezdenka. Jak z nazw tych wynika, była to od zarania dziejów polska osada.

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

U zarania

Reklama

U zarania historii Polski teren pradoliny Noteci, zamieszkały głównie przez ludność słowiańską, opanowali Piastowie. Drzeń był wówczas jednym z grodów nad Notecią o strategicznym położeniu geograficznym. Był strażnicą u brodu krzyżującego się szlaku wodnego i lądowego. Polacy posiadali w tym miejscu zamek dla obrony przejścia przez rzekę, a z powodu niskiego, bagnistego terenu zamek ten stał na odpowiednio ułożonych pniach drzewnych. Stąd pierwotna nazwa miasta - Drzeń. Pierwsza wiadomość historyczna o Drezdenku odnosi się do 1091 r. i dotyczy walk z Pomorzanami.
Pełniący początkowo funkcję grodu granicznego Drzeń zyskuje na znaczeniu za panowania Bolesława Krzywoustego i jego następców, o czym świadczy wyniesienie go do rangi kasztelanii. W okresie rozbicia dzielnicowego gród przechodzi zmienne koleje losu. Sąsiedzkie walki z Niemcami o tę miejscowość trwają przez kilka wieków. To doprawdy niesamowite i z pewnością uciążliwe dla mieszkańców, jak dosłownie co kilka lat gród zmieniał panowanie, był zdobywany i odbijany. W 1252 r. miasto wchodzi w skład Wielkopolski. W 1266 r. wspólnie z Santokiem staje się obiektem najazdu rycerstwa brandenburskiego. W wyniku polubownego układu zawartego między Bolesławem Pobożnym i księciem Ottonem obydwa grody zostają spalone. W czasie toczonych u schyłku XIII w. walk z Brandenburgią Drzeń kilkakrotnie przechodzi z rąk do rąk, by ostatecznie dostać się we władanie brandenburskie.

Miasto

W 1317 r. Drezdenko uzyskuje prawa miejskie. Jest to też rok, w którym ówczesny właściciel Drezdenka, margrabia Waldemar, sprzedaje miasto wraz z okolicznymi włościami braciom Henrykowi i Burkhardowi von der Ost za cenę 2000 marek brandenburskich w srebrze. W 1365 r. Drezdenko zostaje zhołdowane Kazimierzowi Wielkiemu; wtedy ziemie nad Notecią stały się lennem Polski. Wokół Drezdenka wciąż trwają spory dyplomatyczne. W 1402 r. Ulrich von der Ost - właściciel grodu - składa hołd Władysławowi Jagielle, ale w następnych latach odmawia zwrotu Drezdenka. W 1404 r. w Drezdenku odbywa się spotkanie landwójta Nowej Marchii Roldwina Stahla z przedstawicielami Wielkopolski. Kilka lat później Urlich von der Ost przekazuje drezdenecki zamek Krzyżakom. Władysław Jagiełło oskarża Krzyżaków o zabór Drezdenka, i między innymi spory o ten gród doprowadzają do bitwy pod Grunwaldem w 1410 r. Drezdenko pozostaje w rękach Krzyżaków, lecz osłabiony grunwaldzką porażką zakon nie jest w stanie utrzymać w należnym stanie miasta i jego murów obronnych. Wtedy ulegają one w znacznej mierze zniszczeniu. W tym okresie miasto pustoszy pożar, nawiedza je susza, głód i zaraza, które pochłaniają liczne ofiary. Trwają też ciągłe potyczki rycerzy polskich z zakonem. W 1455 r. Drezdenko zostaje sprzedane elektorowi brandenburskiemu Fryderykowi II.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Twierdza

Reklama

W 1603 r. rozpoczyna się budowa nowej twierdzy opartej na planie pięcioramiennej gwiazdy. Budowa ta trwa 2 lata. W 1639 r., w okresie wojny trzydziestoletniej, miasto opanowują wojska szwedzkie. Twierdza nie zostaje wtedy zdobyta, ale miasto ulega zniszczeniu, a ludność ucieka do pobliskich wiosek. Szwedzi okupują miasto przez kolejnych 10 lat.
Ciekawostką jest, że w 1658 r. przybył do Drezdenka i nocował tam król polski Jan Kazimierz wraz z małżonką.
W 1662 r. miasto zostaje ponownie dotknięte wielkim pożarem, który trawi je doszczętnie. W drugiej połowie XVIII w. odbudowane Drezdenko kilkakrotnie jest zajmowane przez wojska rosyjskie i pruskie zmagające się w czasie wojny siedmioletniej. Cierpienia mieszkańców powiększa fakt, że w XVIII i XIX w. w mieście i okolicy siedmiokrotnie wybuchają epidemie. Niespokojny dla miasta jest także wiek XIX. W okresie wojen napoleońskich na krótko zajmują je wojska francuskie, by ostatecznie opuścić je w czasie odwrotu resztek armii. Ciekawym akcentem polskim na przełomie 1831 i 1832 r. był przemarsz przez miasto w drodze do Francji 1378 oficerów polskich, uczestników powstania listopadowego.

Polacy z Chyży

Już w 1314 r., gdy Brandenburczycy zajęli miasto, ludność polska została zepchnięta z rynku i okolicznych ulic do „Chyży”, powstałej prawdopodobnie z podgrodzia (obecnie ulica Łąkowa). Natomiast Niemcy zamieszkiwali obszar okalający Stary Rynek.
Po przekopaniu nowego koryta Noteci w 1765 r., wraz z osuszeniem terenów wokół Drezdenka powstają nowe miejscowości. Osiedleńcy przybywają z Polski, Niemiec i Holandii. W 1775 r. i później przybyli tu także koloniści narodowości żydowskiej z Polski. Zabudowali oni wolną przestrzeń między obecnym Starym Rynkiem a placem Wolności. Od tej pory szybko wzrasta liczba ludności miasta w ogóle. W 1750 r. było tu jedynie 785 mieszkańców, a w 1883 r. już 3090. Największym skupiskiem Polaków wciąż jest Chyża, która do 1894 r. pozostaje samodzielną gminą. Chyża miała nawet własną szkołę, chociaż tylko z jednym nauczycielem.

Wiek XX

Reklama

Od zjednoczenia Niemiec w 1871 r. Drezdenko pozostaje na rubieżach tego państwa. W 1919 r. zbiera się tu komisja zwycięskich mocarstw celem ustalenia ostatecznej granicy polsko-niemieckiej. Drezdenko pozostaje w Niemczech.
Przez wieki ludność polska i niemiecka żyła tu wspólnie obok siebie. Niestety, w późniejszym okresie, szczególnie po I wojnie światowej, nasilała się tu intensywna germanizacja Polaków. W tej sytuacji wiele rodzin zdecydowało się na opuszczenie miasta i wyjazd do dopiero co odrodzonej Polski. Wielu Polaków pozostało na miejscu. Część pozostałej ludności narodowości polskiej uległa germanizacji. Zdaniem niemieckich władz, istniało tu tzw. zagrożenie polskie.
Przed samym wybuchem II wojny światowej wielu Polaków uciekło na Wschód. Za to już pod koniec 1939 r. i później mamy do czynienia z kolejnym zaludnieniem regionu przez ludność polską, przywożoną tu przez Niemców na roboty przymusowe. Polacy musieli być przymusowo oznakowani literą „P”, nie mogli poruszać się do innych miejscowości, wchodzić do lokali publicznych i jadać przy jednym stole z Niemcami. Wielu z nich zmarło na skutek ciężkich warunków tu panujących lub po prostu zostało zamordowanych przez gestapowców.
Drezdenko zostało wyzwolone 29 stycznia 1945 r. Po II wojnie światowej powróciło tu wielu spośród Polaków, którzy wcześniej stąd uciekli. Na miejscu pozostało też sporo spośród robotników przymusowych tu pracujących. Pozostałych tu jeszcze 1188 Niemców wysiedlono 27 czerwca w 1945 r. Do miasta stopniowo przybywali repatrianci ze Wschodu, tak że w 1947 r. Drezdenko liczyło około 2700 mieszkańców, a 1960 r. ich liczba wzrosła do 5800. W 1967 r., już z włączoną do miasta wsią Nowe Drezdenko, mieszkało tu 7400 osób.

Drezdenko dziś

Obecnie Drezdenko liczy 10650 mieszkańców. Jest stolicą gminy stanowiącej część powiatu strzelecko-drezdeneckiego. W całej gminie Drezdenko mieszka ponad 17 tys. osób.
Gmina Drezdenko, ze względu na liczne ośrodki rekreacyjno-wypoczynkowe, stanowi atrakcyjny ośrodek turystyczny. Na terenie miasta funkcjonuje Muzeum Puszczy Drawskiej i Noteckiej, które posiada interesujące zbiory licznych gatunków zwierząt zamieszkujących puszczę. Wysokie wartości przyrodnicze i krajobrazowe miasta i gminy Drezdenko wynikają głównie z położenia na pograniczu dwóch wielkich, odmiennych pod wieloma względami krain: Wielkopolski i Pomorza. Lesistość terenu przekracza 70%. Przez cały obszar gminy rozciągają się łąki i pola urozmaicone zakolami Noteci, licznymi starorzeczami, szpalerami nadrzecznych wierzb i topoli, kępami trzcinowisk, stanowiących - szczególnie w okresie wiosennym - ważny szlak ptasich wędrówek oraz ich lęgowiska.
Powojenne Drezdenko może się też poszczycić wieloma cennymi sukcesami i osiągnięciami, m.in. dwukrotne, w 1967 r. i 1979 r., uzyskało tytuł „Krajowego Mistrza Gospodarności”.

I jeszcze - świątyń losy

W 1233 r. Książe Wielkopolski Władysław sprowadził do Drezdenka Zakon Templariuszy. W 1234 r. zbudowali oni tu kościół poświęcony Matce Bożej. Najstarszy zapis o istnieniu parafii w Drezdenku pochodzi z 1298 r., kiedy to bp Andrzej Zaremba dokonał nowego podziału diecezji poznańskiej na archidiakonaty. Drezdenko wymienione zostało tutaj pod nazwą Dirczen. Zapis Drezdenka do diecezji poznańskiej potwierdzony jest również w 1510 r., gdy to Drzeń zaliczany był do dekanatu Oborniki. Od XIV w. ludność Drezdenka była już dwujęzyczna.
Po śmierci księcia niemieckiego Joachima I w 1535 r. jego syn Joachim II sprowadza na te tereny protestantów. Reformacja ewangelicko-luterańska zwyciężyła tu w połowie XVI w. i jej wyznawcom został podporządkowany tutejszy obiekt sakralny. Jego zły stan techniczny skłonił mieszczaństwo Drezdenka do wybudowania nowego kościoła ewangelickiego, o czym informują już źródła parafialne z 1591 r. Zbudowany z szachulcowego muru, kościół ewangelicki przetrwał zaledwie 71 lat, gdyż strawił go pożar, który spopielił prawie całe miasto.
W 1663 r. wielki elektor wydał zezwolenie na przeprowadzenie w całej Brandenburgii kolekty na budowę nowej świątyni w Drezdenku. Z posiadłości położonych w okolicach Gorzowa i Choszczna przekazano wówczas drewno, kamienie i wapno. Zasadnicza bryła kościoła była już gotowa w 1664 r., natomiast jego wieża w 1679 r. Całość ponownie wzniesiono z muru szachulcowego. Ale i ten obiekt sakralny przetrwał niedługo, bo zaledwie 88 lat. Jego wieża rozpadła się 5 kwietnia 1752 r. Budowa trzeciego kościoła ewangelickiego z muru szachulcowego ukończona została w 1753 r.
Ludność wierna katolicyzmowi korzystała w tym czasie z posługi kapłanów w Gorzowie Wlkp. W końcu zwrócono się z prośbą do biskupa poznańskiego o kapłana i zgodę na budowę kościoła. W 1867 r. po 330 latach przerwy zostaje przywrócone w Drezdenku duszpasterstwo katolickie. Założono również szkołę katolicką. Kościół wybudowany przez proboszcza Hase poświęcono 26 października 1898 r. i nadano mu tytuł Matki Bożej Różańcowej. Był to wówczas jedyny katolicki kościół w okolicy. Obecnie jest to kościół filialny.
Także ewangelicy widzieli potrzebę wzniesienia nowego kościoła. W 1886 r. zapadła decyzja budowy ich nowej neogotyckiej świątyni, którą ukończono w 1902 r. W tym samym roku rozebrano poprzedni kościół. Ta nowa świątynia to dzisiejszy kościół parafialny pw. Przemienienia Pańskiego. Kościół ten służył ewangelikom do 1945 r., kiedy to po zmianie granic został przejęty przez katolików. Parafia została powierzona Księżom Kanonikom Regularnym Laterańskim, którzy są tu i nadal prowadzą duszpasterstwo. Obecnie istnieją tu dwie parafie: starsza pw. Przemienienia Pańskiego i nowa pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, której świątynia z 1914 r. w tym roku obchodzi swe 90-lecie.

Podziel się:

Oceń:

2004-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Michele Ferrero. Twórca globalnego giganta branży słodyczy sukces zawdzięcza Matce Bożej z Lourdes

2026-02-12 08:48

Adobe Stock

Myślisz, że złote opakowanie Ferrero Rocher to tylko marketingowy chwyt? Za sukcesem najpopularniejszej praliny świata stoi żarliwa wiara i obietnica złożona Niepokalanej. Poznaj historię Michele Ferrero, który udowodnił, że bez Maryi nie da się zbudować prawdziwego imperium.

Więcej ...

Ile razy można przyjąć sakrament namaszczenia chorych?

2026-02-11 07:12
W czasie Eucharystii udzielony został sakrament Namaszczenia Chroych

ks. Łukasz Romańczuk

W czasie Eucharystii udzielony został sakrament Namaszczenia Chroych

Sakrament namaszczenia chorych można przyjąć kilka razy w życiu. Jego celem jest umocnienie duchowe w przezwyciężeniu trudności związanych z ciężką chorobą lub starością. Nie udziela się go osobom trwającym uparcie w jawnym grzechu ciężkim. W niebezpieczeństwie śmierci katolik przyjmuje wiatyk.

Więcej ...

Jak opowiedzieć dzieciom Wielki Post? O prostocie, codzienności i drodze do Wielkanocy

2026-02-12 08:37

Ks. Paweł Kłys

Wielki Post jest jednym z najważniejszych okresów roku liturgicznego, a jednocześnie jednym z trudniejszych do wyjaśnienia dzieciom. Pojęcia takie jak wyrzeczenie, post, pokuta czy nawrócenie nie mieszczą się łatwo w świecie najmłodszych, który z natury opiera się na konkretach, emocjach i codziennych doświadczeniach. Dla wielu rodziców i katechetów pytanie nie brzmi więc: czy mówić dzieciom o Wielkim Poście, ale jak robić to mądrze i adekwatnie do ich wieku.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Nowenna na dobre przeżycie Wielkiego Postu

Wiara

Nowenna na dobre przeżycie Wielkiego Postu

Katowice: 12 tysięcy aniołów w jednej szpitalnej kaplicy...

Wiara

Katowice: 12 tysięcy aniołów w jednej szpitalnej kaplicy...

Jezus nie pozwala uczniom rozgłaszać Jego obecności

Wiara

Jezus nie pozwala uczniom rozgłaszać Jego obecności

W tej polskiej bazylice znajduje się fragment czaszki św....

Kościół

W tej polskiej bazylice znajduje się fragment czaszki św....

Oświadczenie ks. Teodora Sawielewicza: Przepraszam...

Kościół

Oświadczenie ks. Teodora Sawielewicza: Przepraszam...

Kwestia Komunii św. na rękę budzi w Polsce wiele...

Wiara

Kwestia Komunii św. na rękę budzi w Polsce wiele...

Wiadomości

"Spalić kościoły, połamać krzyże". Skandal na finale...

Austria: Ksiądz zmarł podczas Mszy św.

Kościół

Austria: Ksiądz zmarł podczas Mszy św.

Tragiczna śmierć proboszcza w drodze na wizytę...

Kościół

Tragiczna śmierć proboszcza w drodze na wizytę...