Patriotyzm

Zapach ziemi, na której żyjemy
Zieleń łąk i lasów
Trud walki o to, by pozostać wiernym
W każdej sytuacji i każdym czasie
Temu miejscu, temu niebu
Suchej kromce chleba

Szczególną rolę w kształtowaniu postaw patriotycznych, oprócz rodziny, pełnią nauczyciele. Przez działalność dydaktyczno-wychowawczą kształtują oni patriotyczną postawę swoich uczniów. Niezbędne jest tworzenie sytuacji wychowawczych, w których aktywność młodzieży wiąże się z osiąganiem przez nią coraz wyższego poziomu dojrzałości intelektualnej, moralnej i społecznej.
W kształtowaniu postaw patriotycznych ważne jest, aby nauczyciel był świadkiem wartości, które przekazuje. Jednym z takich pedagogów jest długoletni, dziś już emerytowany, wychowawca wielu pokoleń młodzieży częstochowskiej Gustaw Gracki, nauczyciel języka polskiego, harcerz, uczestnik Powstania Warszawskiego. Urodził się na Litwie, gdzie ścierały się dwie potęgi: polska i rosyjska. Być tam Polakiem, znaczyło walczyć o polskość. W duchu patriotycznym wychowało go, działające w okresie międzywojennym, harcerstwo polskie. Postawę życiową Pana Gustawa charakteryzują słowa Krzysztofa Kamila Baczyńskiego: „Tacy jak ja Ojczyźnie swojej śmiercią służą”. Gdy ojczyzna znalazła się w potrzebie, bez wahania pospieszył jej z pomocą, biorąc udział w Powstaniu Warszawskim.
Jako polonista, wierny swoim ideałom, wychowywał młodzież, stawiając jej za wzór bohaterów narodowych. Mówił że „patriotyzm jest wkomponowany w treść lektur, a każda epoka posiada sobie właściwe oblicze miłości do Ojczyzny”.
Świadomy patriotyzm Polaków zaczął się kształtować w okresie odrodzenia, kiedy to zrodziło się poczucie odrębności narodowej. Europa była wtedy rozbita na poszczególne narody. Najsilniej patriotyzm rozwijał się w okresie oświecenia. W tym czasie toczyła się walka o wolność ojczyzny. Nową postać patriotyzmu ukształtował pozytywizm, przesuwając akcent z walki zbrojnej w kierunku działania na rzecz społeczeństwa. Czasem próby patriotyzmu była II wojna światowa. Klęska wrześniowa 1939 r. rozpoczęła tragiczny okres okupacji. Literatura patriotyczno-religijna wyrażała cierpienie i nadzieje naszego narodu, kształtowała patriotyzm oparty na wierze w
Bożą pomoc w odzyskaniu Ojczyzny.
W okresie obchodów narodowego Święta Niepodległości, podczas przypadającej 20. rocznicy zamordowania ks. Jerzego Popiełuszki - Polaka, kochającego Ojczyznę całym sercem - potrzeba, byśmy wszyscy żyli jego słowami: „Chcemy sobie mocno uświadomić, że takiego ogromu cierpienia nie wolno nam zaprzepaścić, ale w pokornej modlitwie musimy je składać Bogu w ofierze. Zbyt wielka jest danina krwi, bólu, łez i poniewierki, złożona u stóp Chrystusa, by nie powróciła do
Boga, jako dar prawdziwej wolności, sprawiedliwości i miłości”.