Różaniec zajmuje poczesne miejsce wśród katolickich praktyk modlitewnych. Wierni odmawiają go indywidualnie i podczas nabożeństw, w rodzinach i wspólnotach religijnych. Wiedzą bowiem, iż jest on skuteczną pomocą w trudnościach. Doświadczył już jej sam jego twórca - św. Dominik Guzman.

Św. Dominikowi przyszło żyć w trudnych czasach, gdyż szerzyła się wtedy groźna dla Kościoła herezja albigensów. Świadom niebezpieczeństwa zaczął apostołować wśród tych błędnowierców. Widząc jednak, że kazania jego są mało skuteczne, udał się na modlitwę i przez trzy dni i nocy prosił Królową Apostołów o miłosierdzie nad zaślepionymi oraz o światło i siłę dla siebie. Wtedy, a było to w 1208 r., ukazała mu się Najświętsza Maryja Panna, która objawiła mu modlitwę różańca świętego i nakazała ogłaszać ją ludziom. Dominik postąpił według Jej polecenia. Różańcem, jakby orężem, uderzył w serce potężnej sekty i ją pokonał, gdyż - jak twierdzą historycy - on sam nawrócił ponad sto tysięcy heretyków. Dzięki temu zwycięstwu różaniec doszedł do wielkiej sławy i stał się niebawem ulubioną modlitwą wiernych.

Wspomniane okoliczności towarzyszyły powstaniu modlitwy różańcowej. Później jednak jeszcze wielokrotnie katolicy doświadczali wsparcia Maryi wyproszonego za pomocą różańca.

Nade wszystko warto tu wspomnieć wydarzenie z 7 października 1571 r. Wówczas pod Lepanto starły się dwie floty, chrześcijańska i turecka. Zagrożenie dla Kościoła ze strony islamu było wielkie. Toteż cały Kościół, z papieżem Piusem V na czele, modlił się o zwycięstwo; i właśnie kiedy w Rzymie odmawiano różaniec, Turcy zostali pobici. Na pamiątkę tego wydarzenia Kościół corocznie 7 października obchodzi wspomnienie Matki Bożej Różańcowej.

Znamy więc wielką moc różańca, ale rodzi się pytanie: czym on jest?

Różaniec to modlitwa ustna, składająca się z piętnastu części tak, że każda obejmuje jedno ´Ojcze nasz´ i dziesięć ´Zdrowaś Maryjo´ i połączona jest z rozważaniem piętnastu tajemnic wiary. Ponieważ pozdrowienie anielskie powtarza się sto pięćdziesiąt razy, a więc tyle ile jest psalmów, dlatego ta modlitwa przypomina brewiarz kapłański i słusznie nazwano ją psałterzem wiernych.

Różaniec! Skąd się wzięła ta nazwa?

Nazwa ta jest stosowna przynajmniej z dwóch powodów, mianowicie ze względu na cel różańca i jego podobieństwo. W pierwszym przypadku chodzi o uczczenie Matki Bożej, zwanej przez wiernych ´Różą duchowną´. Natomiast w drugim - poprzez porównanie z różą ziemską, mającą liście, ciernie i kwiat - o wytłumaczenie trzech rodzajów tajemnic różańcowych, to jest radosnych, bolesnych i chwalebnych.

Poprzestając jedynie na zewnętrznych formach można powiedzieć, że różaniec jest modlitwą łatwą, wystarczy bowiem wyrecytować odpowiednią ilość ´Ojcze nasz´, ´Zdrowaś Maryjo´ i ´Chwała´. Byłoby to zapewne daleko idące uproszczenie.

W różańcu modlitwa ustna łączy się z myślną, a przez to wszystkie władze duszy są zajęte, bo kiedy usta wymawiają: ´Zdrowaś Maryjo´, wyobraźnia przenosi się to do Nazaretu, to do Betlejem lub na Kalwarię, rozum wnika w głębię tajemnic, serce zdobywa się na święte uczucia, wola zaś robi dobre postanowienia. Nie ma więc lepszego środka prowadzącego do medytacji, jak modlitwa różańcowa; trzeba tylko przy każdej tajemnicy utworzyć sobie w duszy jej obraz i zastanowić się, jakie ona przypomina zdarzenie, jakich uczy cnót i jakie wkłada obowiązki; trzeba przy tym robić częste akty uwielbienia, miłości, pokory, żalu - słowem, nie poprzestać na modlitwie ustnej, ale wnikać w jej ducha, bo jedynie duch ożywia.

Połączenie w różańcu modlitwy ustnej i myślnej bez wątpienia obala zarzut, stawiany nawet przez katolików, iż jest on bezduszny i nudny.

Owszem takie zarzuty nieraz padają. Różaniec wydaje się nudny dla tych, którzy modlić się nie lubią, gdyż miłość w nich wygasła bądź przysypana została popiołem ziemskich pragnień; nudną stać się może i dla tych, którzy modlą się tylko ustami, podczas gdy duch ich błąka się daleko. Natomiast człowiek kochający Boga i rozważający wielkie tajemnice wiary znajdzie w różańcu prawdziwe źródło świętych myśli i uczuć oraz słodkich pociech i błogosławieństw. Trzeba też pamiętać, że prawdziwa miłość nie kocha się w wyszukanych zwrotach i lubi powtarzać te same słowa.