Jak nauczyć kilkuletnie dziecko dbać o ząbki? Jak wytłumaczyć mu, że nadmiar słodyczy powoduje próchnicę? Z takim problemem boryka się każdy rodzic. Na podstawie ankiet wiadomo, że tylko połowa przedszkolaków czyści zęby regularnie, pozostałe raczej rzadko. Dzieci, zajadając się słodyczami, a rodzice pozwalając pociechom na codzienne objadanie się nimi, nie zastanawiają się, jak niekorzystnie wpływa to na uzębienie. To właśnie ze słodyczy wytwarzają się naloty na zębach i jeśli ich nie usunie się szczotkowaniem, to tworzą się kwasy atakujące szkliwo zębów. Tak zaczyna się próchnica. Czyszczenie zębów u dzieci w tym wieku przynajmniej raz dziennie to podstawowy kierunek zapobiegania próchnicy zębów - uważają stomatolodzy. Ogólnie stan uzębienia naszych dzieci w wieku przedszkolnym nie napawa optymizmem. Wskazują na to wyniki ogólnopolskich badań epidemiologicznych uzębienia dzieci sześcioletnich przeprowadzone w latach 1987-95, z tym że w 1995 r. były one gorsze. Aż 87,4% dzieci w tym wieku miało próchnicę zębów, u 40% próchnica była tak zaawansowana, że zęby nadawały się tylko do usunięcia. Na tle innych krajów zajmujemy jedno z pierwszych niechlubnych miejsc. Gorsza jest tylko sytuacja w Albanii i na Białorusi.

W latach 1997-99 Zakład Stomatologii Dziecięcej Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie przeprowadził program profilaktyki zębów w kilku szczecińskich przedszkolach, który przyniósł niezmierne korzyści - bo poprawę higieny uzębienia u dzieci objętych tym programem aż o 67,3%. Z kolei zaobserwowano znaczny przyrost nowych ubytków próchnicy zarówno zębów stałych, jak i mlecznych u dzieci nieobjętych tym programem.

Od września br. ok. 350 dzieci w wieku przedszkolnym z Łomży i okolic zostało objętych profilaktycznym programem zapobiegania próchnicy zębów. Rezultaty walki z próchnicą można będzie porównać na koniec okresu trwania programu, czyli we wrześniu 2002 r. Do programu pilotażowego przystąpiły następujące przedszkola: Państwowe Przedszkole nr 2 w Łomży, Państwowe Przedszkole nr 12 w Łomży, Niepubliczne Przedszkole Katolickie Sióstr Służek im. Najświętszej Maryi Panny Niepokalanej w Łomży oraz Państwowe Przedszkole w Szumowie. Nadzór lekarski w przedszkolach sprawują stomatolodzy - lek. stom. Anna Jakubowska w Łomży oraz lek. stom. Kamila Kozłowska-Cwalina w Szumowie. Program został przygotowany przez Podlaskie Centrum Zdrowia Publicznego w Białymstoku, oddział w Łomży, a usługi stomatologiczne finansuje Podlaska Regionalna Kasa Chorych. Program jest realizowany przy pomocy firmy Sanel, producenta szczotek i past do zębów, która to firma ofiarowała się po promocyjnej cenie sprzedać potrzebną liczbę szczoteczek ( 1 zł) i past (1,99 zł).

Celem programu jest zahamowanie próchnicy u najmłodszych. Zadania programu nie wymagają olbrzymich nakładów finansowych, natomiast korzyści jego właściwego wprowadzenia są imponujące. Program wymaga przede wszystkim wysiłku i zaangażowania lekarzy stomatologów, wychowawców, rodziców oraz sprawnej organizacji pracy przy wsparciu władz samorządowych oraz jednostek mogących wspomóc program walki z próchnicą - finansowo. Powodzenie programu zależy w znacznej mierze od podejścia rodziców, którzy najpierw muszą wyrazić zgodę na objęcie swego dziecka programem profilaktyki próchnicy. Następnie przynajmniej raz na kwartał odwiedzać gabinet stomatologa i czuwać, czy na ząbkach nie pojawiają się biało-kredowe, żółtawe czy brązowe przebarwienia, które są sygnałem, że coś złego dzieje się z ząbkami. Rodzice powinni dopilnować, aby dziecko szczotkowało zęby co najmniej dwa razy dziennie i po każdym spożyciu słodyczy. Lekarz stomatolog prowadzi w danym przedszkolu instruktaż jamy ustnej, każdemu dziecku udziela porad, nadzoruje szczotkowanie. Wpisuje dane o uzębieniu dziecka w kartę, która zostaje przekazana rodzicom do wiadomości. Wychowawcy w przedszkolu zostają przygotowani do prowadzenia programu podczas spotkania ze stomatologiem, a także są odpowiedzialni za to, żeby każde dziecko umyło ząbki po śniadaniu i obiedzie.

Podczas trwania programu zostanie zorganizowany konkurs plastyczny pt. Co mogę zrobić, żeby mieć zdrowe ząbki? Organizatorzy programu poszukują osób życzliwych, które wspomogą program finansowo lub rzeczowo. Przydadzą się materiały plastyczne, papiernicze, przybory do mycia zębów, drobne upominki na nagrody dla przedszkolaków.

Wszelką pomoc należy kierować do: Podlaskiego Centrum Zdrowia Publicznego w Białymstoku, Oddział w Łomży, al. Piłsudskiego 11, tel. 218-26-26.