Reklama

Jelenia Góra - Sobieszów

Zabytkowe organy

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Organy

Organy są najpiękniejszą i najbardziej wartościową częścią wyposażenia kościoła pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa. Zostały zbudowane ok. 1748 r. przez znanego organmistrza Johanna Meinerta z Wlenia. Odznaczają się piękną, niepowtarzalną barwą głosów. Organy te zostały przebudowane dwa razy w XIX w. Jednak przeważająca większość głosów pozostała niezmieniona do dziś. W 1885 r. znana firma śląska Schlag und Sohn przebudowała część mechaniczną, zostawiając w większości oryginalne piszczałki. Obecnie organy posiadają 29 głosów w trzech manuałach, 54 klawisze w I i II manuale, oraz 27 w pedale. Kontuar wbudowany jest w prospekt. Organy są wysokie na 480 cm, mają szerokość 360 cm i w głąb - 220 cm. Napęd miechów jest elektryczny (wykonany w XIX w., świadczą o tym daty na silniku), zachowany jest również stary sposób poruszania miechów, wiatrownica klapkowo-zasuwakowa.

Prospekt organowy

Szczególnie okazały jest prospekt organowy. Jest to szafa organowa siedmioosiowa, złożona z sekcji głównej i bocznych. Wieżyczka główna z centralnie umieszczonymi piszczałkami zaznaczona jest wypukłym gzymsem uformowanych w kolumnę piszczałek, bezpośrednio nad manuałem. Nad gzymsem, na tle okna, znajduje się okazała ażurowa gloria. Z jej centrum spogląda Oko Opatrzności, trójkątne, wykonane z miodowego szkła, od niego rozchodzą się szklane promienie, na których umieszczony jest wyrzeźbiony z drewna okrąg obłoków, ozdobiony główkami aniołów. Gloria z Okiem Opatrzności adorowana jest przez dwa putta (aniołki) - umieszczone poniżej. Od głównej osi prospektu symetrycznie odchodzą dwie wieżyczki z wachlarzowato ułożonymi mniejszymi głosami, zwieńczone w górnej części okazałym przełamującym się gzymsem, nad nimi po obydwu stronach znajdują się herby Schaffgotschów w bogatych, ażurowych ramach. Od strony południowej herb z owcą, a od strony północnej gryf. Herby te mówią, że głównym fundatorem tego pięknego instrumentu jest pan na zamku Chojnik i zamku Gryf - hrabia Schaffgotsch.
Dalej, po obydwu stronach, są najwyższe wieżyczki z największymi piszczałkami, również zwieńczone bogatymi gzymsami, na których umieszczono figury muzykujących aniołów. Anioł z lewej strony prospektu (południowej) o wymiarach ok. 200x250 cm siedzi na gzymsie, nogi ma opuszczone. Prawą ręką przykłada do ust trąbę (puzon), ozdobioną sznurem z chwostami. Nadęte policzki sugerują grę na instrumencie. W lewej uniesionej ręce anioł trzyma liść palmy, skrzydła ma rozłożone szeroko na boki. Anioł z prawej (północnej) strony prospektu siedzi na gzymsie najwyższej partii piszczałek, tworzących najwyższą wieżyczkę i jest nie do końca wiernym odbiciem swego „brata” z drugiej strony. Podobnie jak tamten przyjął pozycję siedzącą, różni się tym, że w lewej ręce trzyma instrument odsunięty od ust, a w prawej uniesionej ręce - wieniec. Oba anioły są pomalowane na biało, brzegi szat, puzony, liść i wieniec oraz skrzydła są złocone. Ostatnie dwie sekcje boczne są trochę niższe od poprzednich, ze średnimi piszczałkami, zakończone również bogatym gzymsem, na którym znajdują się dwie figury aniołów - doboszów. Figury aniołów w rękach trzymają pałeczki, którymi uderzają w metalowe kotły z naciągniętą skórą. Obydwa anioły to figury ruchome, choć aktualnie nieczynne. Zarówno rzeźba anioła - dobosza z lewej (południowej) strony prospektu, jak i z prawej (północnej) i przedstawiają małe dziecko. Anioły mają duże skrzydła, „pyzowate” twarze, fryzury z „czubem” nad czołem. W 2004 r. podczas remontów bębny zostały zdjęte i można było odczytać umieszczone na nich złocone napisy. Okazało się, że nie było tam spodziewanych dat, tylko dane dotyczące ofiarodawców. Teksty na bębnie południowym: „S. D. Blacharz miejscowy zafundował mechanika doboszów., J. C. H. Starszy czeladnik młynarski miejscowy zafundował ornamenty”. Na bębnie od strony północnej napis: „G. L. i S. B. Blacharze 2 Cieplic zafundowali kotły, G. E. pomocnik browarski zafundował anioły”.
Ponieważ remont organów już się rozpoczął, mamy nadzieję, że w niedalekiej przyszłości zobaczymy również ruchome, muzykujące anioły. Całość późnobarokowego prospektu zdobiona jest snycerką malowaną na biało i złoconą. Poszczególne części prospektu ujęte są w obramowania oraz udekorowane elementami o cechach rokokowych. Organy osadzone są na wydatnym cokole, architektonicznie zróżnicowanym, falistym, nieczęsto można się spotkać z takim sposobem upiększenia organów. W latach 70. organy były remontowane przez firmę Braci Brożków. Remont nie dotyczył przywrócenia głosów ruchomych, ale zwalczono jedynie szkodniki drewna, uzupełniono i nastrojono czynne głosy. Ta sama Firma Braci Brożków stroiła też organy w latach 90. Obecnie oczekujemy, że rozpoczęty gruntowny remont organów zostanie pomyślnie zakończony i zobaczymy całe piękno prospektu oraz usłyszymy wspaniałe głosy instrumentu.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2005-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Pożar na grobie śp. Łukasza Litewki. Ogień uszkodził mogiłę

2026-05-27 18:59

Marcin Obara /PAP/tiktok.com/@kamilek1000000/zrzut ekranu

Na cmentarzu przy ul. Zuzanny w Sosnowcu doszło do pożaru przy grobie śp. Łukasza Litewki. Jak poinformowała straż pożarna, prawdopodobną przyczyną było zaprószenie ognia od jednego ze zniczy.

Więcej ...

Zmiany personalne w diecezji

2026-05-26 14:31
Wybrani proboszczowie, administratorzy i wikariusze 26 maja w parafii Ducha Świętego w Zielonej Górze otrzymali od pasterza diecezji bp. Tadeusza Lityńskiego dekrety kierujące do posługi w nowych parafiach

Karolina Krasowska

Wybrani proboszczowie, administratorzy i wikariusze 26 maja w parafii Ducha Świętego w Zielonej Górze otrzymali od pasterza diecezji bp. Tadeusza Lityńskiego dekrety kierujące do posługi w nowych parafiach

Duchowni, którzy w okresie wakacyjnym zmieniają placówkę duszpasterską, we wtorek 26 maja br. odebrali z rąk pasterza diecezji dekrety nominacyjne, a księża przechodzący na emeryturę podziękowania za wieloletnią posługę.

Więcej ...

31 spojrzeń Maryi: Spojrzenie obecne w zwyczajności

2026-05-27 20:54

www.pexels.com

Każde spojrzenie Maryi coś odsłania: Boga, człowieka, drogę. W maju zapraszamy Cię do zatrzymania się przy 31 takich spojrzeniach. Dziś zobacz jedno z nich.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Zmiany kapłanów 2026 r.

Kościół

Zmiany kapłanów 2026 r.

Zmiany personalne w diecezji

Aspekty

Zmiany personalne w diecezji

31 spojrzeń Maryi: Spojrzenie dyskretne

Kościół

31 spojrzeń Maryi: Spojrzenie dyskretne

Leon XIV apeluje o przestrzeganie norm liturgicznych

Kościół

Leon XIV apeluje o przestrzeganie norm liturgicznych

Łask: usunięto wizerunek Matki Bożej z gmachu Urzędu...

Wiadomości

Łask: usunięto wizerunek Matki Bożej z gmachu Urzędu...

Włochy: figura ojca Pio płacze krwią. Sprawę bada...

Kościół

Włochy: figura ojca Pio płacze krwią. Sprawę bada...

Oświadczenie Rzecznika Prasowego Archidiecezji Lubelskiej...

Kościół

Oświadczenie Rzecznika Prasowego Archidiecezji Lubelskiej...

Powstaje nowe sanktuarium w Polsce.

Kościół

Powstaje nowe sanktuarium w Polsce. "Na Mszę przychodziło...

Nowenna do Ducha Świętego

Wiara

Nowenna do Ducha Świętego