Wokół nas zachodzą nieustanne zmiany społeczne, ekonomiczne, polityczne, które dotykają również środowiska rodzinnego.
Rodzina stanowi najważniejsze środowisko wychowawcze człowieka. Wywiera ona znaczący wpływ na zachowanie się jednostki - zarówno wewnątrz samej rodziny, jak i wobec innych osób. Jest szkołą kształcenia uczuć, miłości, zrozumienia i życzliwości.
Aby osiągnąć pełną realizację zadań wychowawczych, musi ona ściśle współpracować ze środowiskiem lokalnym. Współpraca ta musi przybierać formę wielopłaszczyznową. Ponieważ proces wychowania młodego człowieka nie odbywa się w próżni, ważne jest wyjaśnienie złożonych sytuacji wychowawczych, rodzinnych, oraz ich wpływu na dziecko. Przez wielu rodziców jest to sprawa widziana w sposób uproszczony: w domu nie ma awantur, dbamy o dzieci, mają co jeść i w co się ubrać. Skąd zatem biorą się wszystkie trudności? Rodzice powinni również odpowiedzieć sobie na pytania: jak z perspektywy czasu oceniają własne wychowanie, jakie błędy w nim zauważają, jaki mają obecny stosunek do nauki, a jaki chcieliby, by miały ich dzieci. To powinno sprowokować rodziców do myślenia w określonym kierunku. Wychowanie bowiem to nie tylko nieużywanie brzydkich słów czy pozdrawianie starszych. Wychowanie to pomoc innych w procesie stawania się sobą.
Warto zatem, aby rodzice odpowiedzieli sobie na pytanie, jaki jest ich stopień zainteresowania się dzieckiem. Czy dominuje tu wiedza „kontrolna”, sprowadzająca się do pytań: Gdzie byłeś? Z kim? Co robiłeś? - czy wynikająca z jakości dziecięcych przeżyć, np. „Co wyniosłeś z obejrzanego filmu, książki?”.
Co naprawdę wiemy o życiu wewnętrznym swojego dziecka? Czym ono kieruje się w życiu? Skąd czerpie wzory i kto jest jego autorytetem? Co rozumie pod pojęciem „moralność”?
Każdy z rodziców ma jednak swoje metody wychowawcze i jest przekonany, że są one najlepsze i najskuteczniejsze. Często opierają się one na własnych doświadczeniach z dzieciństwa i młodości; ale to, co było dobre kilkanaście lat temu, niekoniecznie jest skuteczne dzisiaj. Należy zadać sobie również pytanie, czy nasze dziecko chętnie przebywa w domu i czy dobrze się w nim czuje.
Odpowiadając na niektóre z tych pytań, można stwierdzić, że trudności wychowawcze i konflikty między rodzicami a dziećmi powstają w wyniku negatywnej oceny własnego otoczenia przez dziecko oraz gdy niezaspokajane są jego potrzeby. Czasem wiąże się to z nadmiernymi ambicjami rodziców. Tymczasem zainteresowania dziecka należy rozwijać i inspirować, a nie narzucać i wymuszać. Częste konflikty z rodzicami wynikają też z braku zaufania do siebie nawzajem. Trzeba zrozumieć, że dziecko także ma swoje racje. Nie należy też budować sobie źle pojętego autorytetu, zwracając uwagę na drobiazgi. Liczy się przecież motywacja i systematyczność.
Nie wolno rodzicom przekreślać przyszłości dziecka. Jego dobro jest wartością nadrzędną, dlatego nie można przygotowywać dziecka jedynie do egoistycznego i konsumpcyjnego stylu życia. Jesteśmy zobowiązani uświadomić dziecku, iż człowiek jest wart tyle, ile potrafi dać z siebie innym.
Niezbędną pomocą dla rodziców jest ich współpraca ze środowiskiem lokalnym - szkołą, Kościołem, ponieważ są to instytucje wspomagające wychowanie młodego człowieka.
Ingerowanie w działalność wychowawczą rodziny to sprawa trudna i delikatna, ale bardzo potrzebna. Każdy, kto podejmie działalność społeczno-pedagogiczną w konkretnym środowisku, powinien zdawać sobie sprawę z zasad wykonywania tej pracy.
Drodzy rodzice, pamiętajcie, że to wy jesteście pierwszymi i najważniejszymi sprzymierzeńcami naszych dzieci. Osiągniemy niewątpliwe sukcesy wychowawcze, ucząc dzieci odnajdywania swojego miejsca w życiu i umiejętności wyciągania wniosków z własnego postępowania.