Reklama

Odzyskują dawny blask

Niedziela przemyska 51/2006

Dobiegła końca restauracja centralnego witraża w bazylice archikatedralnej w Przemyślu. W niedalekiej perspektywie (2007 r.) oddane zostaną kolejne zabytkowe przeszklenia świątyni. Prace prowadzone są w krakowskiej Pracowni Witraży Furdyna.

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Witraże są ważną częścią gotyckiej archikatedry, gdzie stanowiły i wciąż są istotnym elementem oprawy estetycznej wnętrza. Stanowią wypełnienie prezbiterium i całej archikatedry przemyskiej

W przemyskiej archikatedrze znajduje się pięć witraży, z których dwa zostały zaprojektowane w czasie okupacji przez znanego autora przeszkleń m.in. w katedrze lwowskiej, katedrze wawelskiej oraz katedrze we Fryburgu, Józefa Mehoffera i wykonane w pracowni witraży Żeleńskich w Krakowie. Pozostałe są dziełem kilku innych autorów i powstały po wojnie. Jak podkreśla Mariusz Czuba, wojewódzki podkarpacki konserwator zabytków, witraże są ważną częścią gotyckiej archikatedry, gdzie stanowiły i wciąż są istotnym elementem oprawy estetycznej wnętrza. - Katedra w Przemyślu jako taka miała przeszklenia witrażowe już w średniowieczu. Jednak witraże te zostały wymienione w czasie przebudowy nowożytnej za czasów bp. Fredry i później bp. Sierakowskiego na okna przeszklone szkłem białym. Na przełomie XIX i XX wieku pojawiają się bardzo piękne przeszklenia neogotyckie według projektu Jana Matejki, które należały do arcydzieł witrażownictwa polskiego. W czasie II wojny światowej, kiedy armia niemiecka przekraczała rzekę San, podczas pamiętnego ostrzału katedry, zostają one bezpowrotnie zniszczone. Jeszcze w czasie wojny kapituła katedralna zwróciła się do kilku krakowskich artystów m.in. Józefa Mehofera o projekt nowych witraży. Projekty, które głęboko tkwią w sztuce młodopolskiej czy 20-lecia międzywojennego, w 1943 r. dotarły do Przemyśla. Zrealizowane dopiero we wczesnych latach pięćdziesiątych minionego stulecia przetrwały do dzisiaj - wyjaśnia Mariusz Czuba. Wykonane przez wybitnych witrażystów krakowskich stanowią doskonałe wypełnienie prezbiterium i całej archikatedry. Odnowiony właśnie centralny witraż ze sceną Chrztu Pana Jezusa w Jordanie, wkomponowany jest w ażurowy, szafiasty neogotycki ołtarz główny, który swym charakterem nawiązuje do ołtarza Wita Stwosza w kościele Mariackim w Krakowie. Witraże są jedynym oszkleniem archikatedry, a ich stan zachowania był bardzo zły. Zostały wykonane dość kiepską technologią, co z uwagi na różnego rodzaju czynniki atmosferyczne (kwaśne deszcze czy zanieczyszczone powietrze) sprawiło, że z biegiem czasu ulegały poważnym zniszczeniom. Dlatego jak podkreśla proboszcz archikatedry ks. prał. Mieczysław Rusin, prace restauratorskie miały na celu przede wszystkim usunięcie nagromadzonego przez lata zanieczyszczenia, zespolenie licznych pęknięć oraz całkowitą wymianę skorodowanych ołowianych spoin. - Utrwalono oddzielającą się od szkła patynę, przywrócono pierwotną barwę i koloryt, a poddając rekonstrukcji warstwy malarskie uczytelniono ich rysunek. Odnowione witraże zamontowano od wewnątrz świątyni, a na zewnątrz zabezpieczono je dodatkową zespoloną szybą. Z jednej strony zabezpieczy to witraż, który w razie dodatkowych konserwacji będzie można wyjąć bez narażania na uszkodzenia, a ponadto ociepli kościół - mówi ks. Rusin. W przyszłym roku zakończy się restauracja kolejnych witraży. Konserwacja sfinalizuje pewien etap prac wewnątrz archikatedry, gdzie zabiegom poddano większość elementów wyposażenia ruchomego. Renowacja centralnego witraża została sfinansowana głównie ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i ofiar parafian.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2006-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Neapol: Cud św. Januarego powtórzył się w obecności papieża!

2026-05-08 21:46

PAP/EPA/CIRO FUSCO

Podczas historycznej wizyty w Neapolu 8 maja, przypadającej w pierwszą rocznicę jego pontyfikatu, papież Leon XIV pokazał wiernym zgromadzonym w katedrze fiolkę zawierającą upłynnioną krew św. Januarego, patrona włoskiego miasta.

Więcej ...

Nowenna do św. Andrzeja Boboli

św. Andrzej Bobola

Karol Porwich/Niedziela

św. Andrzej Bobola

Niezwyciężony atleta Chrystusa - takim tytułem św. Andrzeja Bobolę nazwał papież Pius XII w swojej encyklice, napisanej z okazji rocznicy śmierci polskiego świętego. Dziś, gdy wiara katolicka jest atakowana z wielu stron, św. Andrzej Bobola może być ciągle stawiany jako przykład czystości i niezłomności wiary oraz wielkiego zaangażowania misyjnego.

Więcej ...

Nowy rzecznik Archidiecezji Katowickiej

2026-05-11 16:45
Ks. Rafał Skitek

Archidiecezja Katowicka

Ks. Rafał Skitek

Decyzją abp. Andrzeja Przybylskiego nowym rzecznikiem prasowym Archidiecezji Katowickiej został nim ks. Rafał Skitek, redaktor naczelny i dyrektor Radia eM.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Majowe podróże z Maryją: Kraków - U Matki Bożej...

Kościół

Majowe podróże z Maryją: Kraków - U Matki Bożej...

Sejm wraca do projektu „TAK dla religii i etyki w...

Kościół

Sejm wraca do projektu „TAK dla religii i etyki w...

Abp Jędraszewski: chrześcijanin musi zmagać się o prawe...

Kościół

Abp Jędraszewski: chrześcijanin musi zmagać się o prawe...

Filipiny: ksiądz rezygnuje z przyjęcia święceń...

Kościół

Filipiny: ksiądz rezygnuje z przyjęcia święceń...

Neapol: Cud św. Januarego powtórzył się w obecności...

Kościół

Neapol: Cud św. Januarego powtórzył się w obecności...

Nowenna o pokój za wstawiennictwem Matki Bożej Fatimskiej

Wiara

Nowenna o pokój za wstawiennictwem Matki Bożej Fatimskiej

Papież zadzwonił do działu obsługi klienta....

W wolnej chwili

Papież zadzwonił do działu obsługi klienta....

W Australii dzieci przystępują do bierzmowania... przed...

Kościół

W Australii dzieci przystępują do bierzmowania... przed...

Niezbędnik Katolika miej zawsze pod ręką

Wiara

Niezbędnik Katolika miej zawsze pod ręką