XIV-wieczne tradycje

Wioska posiada zwartą zabudowę, z zachowanym średniowiecznym układem dróg. Obecnie wieś otoczona jest licznymi przysiółkami, do których należą: Piaski, Skałbania, Błojec i Jeziorowice.
Grabowa nazwę swą wywodzi od drzew, które licznie rosły w tym rejonie - grabów. Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 21 maja 1342 r. i znajduje się w dokumencie Kazimierza Wielkiego. Wynika z niej, że wieś stanowiła własność rycersko-szlachecką i należała do powiatu krakowskiego. Potem stała się własnością dominium ziemskiego z siedzibą w Ogrodzieńcu. W 1427 r. odnotowano istnienie wieży obronnej na tzw. dobrach wieżnych (dawniej: Wieżna Góra, dzisiaj: Wieszagóry), która należała do fortyfikacji nadgranicznych i prawdopodobnie została zniszczona w czasie „potopu szwedzkiego”. Grabowa posiadała obiekty wodne i młyn na rzece Centurii. W początkach XV wieku synowie zamożniejszych mieszkańców Grabowej byli studentami Akademii Krakowskiej. W 1791 r. w Grabowej były 43 zabudowania, w tym 2 dwory, browar, młyn i 39 chałup chłopskich. Ogółem wieś liczyła 244 mieszkańców (128 mężczyzn i 116 kobiet), w tym 6 pochodzenia szlacheckiego oraz 20 Żydów.

Zmiany w Grabowej

Dzisiaj Grabową zamieszkuje 620 osób - ludzi niezwykle serdecznych, zaangażowanych, oddanych, zwłaszcza, że w ostatnim czasie mają niemało okoliczności, aby móc pokazać się od tej bardzo dobrej strony. Powód? To nowa parafia pw. św. Anny, która w paserskiej trosce o dobro duchowe wiernych została powołana na mocy dekretu ordynariusza sosnowieckiego bp. Adama Śmigielskiego SDB. Dekret wszedł w życie 1 października br. Warto zaznaczyć, iż we wrześniu 2006 r. Pasterz Kościoła sosnowieckiego powołał tutaj tzw. rektorat, mianując pierwszego, niezależnego duszpasterza ks. Stanisława Durę, który od tamtej chwili prowadzi pełną działalność duszpasterską. Parafia wydzielona została z macierzystej wspólnoty św. Franciszka z Asyżu w Niegowonicach.
„Parafia w Grabowej, choć bardzo młoda, posiada już pełną infrastrukturę - kościół, plebanię i cmentarz - to, co najistotniejsze do prawidłowego funkcjonowania” - zaznacza proboszcz, ks. Dura. „Taki stan rzeczy zawdzięczamy długoletniemu proboszczowi z Niegowonic, tegorocznemu złotemu jubilatowi ks. kan. Kazimierzowi Mrówce, który z pomocą parafian zdobył się w latach 1984-85 na trud budowy kościoła filialnego św. Anny w Grabowej” - dodaje. Obiekt podzielony jest na dwie części - sakralną i mieszkalną. W ostatniej adaptowane zostały pomieszczenia na diecezjalny dom młodzieży, który oddany został dla duszpasterstwa dziecięco-młodzieżowego w roku 1996. „Dom służy przede wszystko szkoleniowo-formacyjnym spotkaniom, dlatego kilka razy do roku różne grupy naszej diecezji przybywają na swoje dni skupienia, rekolekcje czy kursy” - wyjaśnia Proboszcz parafii w Grabowej.

Chlubne zabytki

Na terenie Grabowej nie brakuje obiektów historycznych i zabytkowych, którymi szczycą się tutejsi mieszkańcy. A wśród nich na uwagę zasługuje pomnik w przysiółku Błojec, który został wzniesiony po II wojnie światowej. Upamiętnia tragiczny dzień pacyfikacji mieszkańców i partyzantów okolicznych oddziałów walczących z Niemcami w 1944 r. Do zabytków należą też tzw. kapliczki domkowe. Jedna z nich znajduje się przy ul. Ogrodowej. Pochodzi z początku XX wieku. Jej fundatorem był bogaty gospodarz Paweł Czapla. W kapliczce znajduje się obraz Matki Bożej oraz figury św. Piotra i Pawła, które pochodzą z kościoła parafialnego w Niegowonicach. Obok kapliczki stoi figura św. Jana Nepomucena.
W pobliżu przystanku PKS, poniżej asfaltowej drogi stoi inna „domkowa kapliczka”, pochodząca najprawdopodobniej z I połowy XIX wieku. Jest to obiekt murowany, potynkowany, prostokątny, pokryty dwuspadowym dachem. W środku znajduje się rzeźba ludowa „Ecce Homo”.