Sam stwarzam cierpienie. Bo rodzą się w umyśle potrzeby, niekoniecznie dążenia, które staram się zaspokoić. Gdy potrzeba nie zostanie spełniona, zsyła na mnie cierpienie. Wyzbycie się potrzeb - to szczęście”. Te słowa są zawarte w miniaturze napisanej prozą „Cichy lot nietoperza”, która zamyka tomik poetycki Jana Owczarka „Kantyczka prowincjonalna”. Trzeba nie lada odwagi, by w świecie, gdzie obowiązuje nakaz hedonistycznej konsumpcji, gdzie wyzwala się wielorakie pragnienia, przypomnieć prawdy, które głosili stoicy i wyznawali asceci różnych religii. Przywołanie tej prawdy bynajmniej nie oznacza, że we wspomnianym zbiorze znajdziemy erupcję wyrzeczenia. Nic podobnego, zarówno „Pejzaż prowincjonalny”, jak i drugi tomik tego autora „Chwila mistyczna”, które ukazały się tej jesieni drukiem, wydane przez jeleniogórską oficynę AD REM, zawierają afirmację życia i zachwyt światem.

O poezji Jana Owczarka

Jan Owczarek jest polonistą, uczy w Liceum Ogólnokształcącym im. Stefana Żeromskiego w Jeleniej Górze. Pierwszy wiersz napisał mając 15 lat, wspomniane tomiki zawierają utwory z blisko 30 lat, najstarszy jest datowany na 1982 r. W swojej cieplickiej parafii św. Jana Chrzciciela redaguje miesięcznik tej wspólnoty wiary. Aktywnie uczestniczy w życiu literackim miasta, jest członkiem Stowarzyszenia Jeleniogórski Klub Literacki. Ze sposobu, w jaki zabiera głos podczas spotkań autorskich miejscowego środowiska ludzi pióra, widać, że jest człowiekiem ogromnie oczytanym, o wyrobionym guście literackim. Trzeba było jednak doczekać tych dwóch zbiorów poetyckich, by poznać głęboką wrażliwość autora i zobaczyć, z jaką swobodą porusza się nie tylko w europejskiej, ale i światowej spuściźnie literackiej.
Jan Owczarek jest świadomym uczestnikiem i twórcą zjawisk kulturalnych, wrażliwym i nietuzinkowym. Ujmuje szczerość wzruszeń wyrażonych w tej poezji. Poeta daje świadectwo swoich poszukiwań prawd najpełniejszych, najważniejszych, którymi warto się kierować. W Piśmie Świętym odnajduje odwieczną mądrość. Jego poezja jest żarliwym wyznaniem wiary. Czerpie z niej nadzieję i otuchę, czerpie z niej zachwycenie dla dzieła stworzenia, w cudach natury odnajdując Boski geniusz.
W obu tomikach panuje ciekawa harmonia: współczesny biały wiersz nie kłóci się z wewnętrzną konstrukcją tych utworów, które nieodparcie kojarzą się z wersami Biblii, one się wręcz wzbogacają i wzmacniają w wymowie. Wspomniany zachwyt urodą świata nie oznacza wyślepienia na wszelakie zło i cierpienie, które się na świecie lęgnie i panoszy. Syntezą tego uważnego spostrzegania rzeczywistości jest „Smutek”, a także między innymi „W chwili zwątpienia”, gdzie padają słowa: „...puchnie na plecach garb złego losu. W chwili zwątpienia wydaje nam się, że Bóg opuścił, a diabeł wizję podsuwa tłustą...”. Jan Owczarek, definiując całą niedoskonałość rzeczywistości, wskazuje, jaką ścieżką należy podążać, by uniknąć skalania niszczącym złem. Dwa tysiące lat temu Piotr i pozostali uczniowie zostawili swoje sieci i podążyli za Jezusem. Poeta pyta: „...dzisiaj czy poszedłby za Nim na połów wielki lecz gorzki, na chleb nieznany i ciężki, pod obce dalekie nieba, bez jednej nawet drachmy, bez pytań warunków zastrzeżeń?” Że warto iść za Nim, czytelnik przekona się, czytając „Hymn nieustający”, bo jest w nim żarliwość wiary i uwielbienie Stwórcy za Jego dzieła, powierzone człowiekowi. Poezja Jana Owczarka jest piękna i czysta w swojej szlachetnej, komunikatywnej prostocie. Budując metafory, sięga do skojarzeń bliskich i trafnych. Nie kokietuje wybrednych krytyków karkołomnymi konstrukcjami, chcąc uzyskać ich domniemaną aprobatę, pozostaje wierny swoim wyborom słowa. Oto próbka tej poetyki: „Ale najpiękniejsze jest niebo dzieci i poetów. Szukają w nim szklanki z której wylała się Mleczna Droga Księżyc jest podobny do pomarańczy a kometę niesfornie ciągają za warkocz”. Lektura tomików Jana Owczarka, który niedawno miał w Książnicy Karkonoskiej swój wieczór autorski, pięknie może wkomponować się w świąteczne nastroje.

Inicjatywy literackie w Jeleniej Górze

W Jeleniej Górze nasiliły się w ostatnich latach ciekawe zjawiska literackie: bliska jest 30. rocznica działalność Jeleniogórskiego Klubu Literackiego, posiadającego status odrębnego stowarzyszenia, klub literacki skupiający filologiczną studencką młodzież powstał w Kolegium Karkonoskim, 26 pozycji wydawniczych ukazało się nakładem Stowarzyszenia W Cieniu Lipy Czarnoleskiej w ciągu 3 lat istnienia tej grupy literackiej, po pióro sięgnęli też uczestnicy Warsztatów Terapii Zajęciowej skupiających osoby z upośledzeniem umysłowym, powołując klubik

„W cieniu Lipki”.

O tym ciekawym zjawisku pisze Elżbieta Śnieżkowska-Bielak - członek ZLP, poetka i pisarka z Gryfowa, która niedawno obchodziła 25-lecie swojego debiutu. W almanachu „Nad brzegiem słowa”, prezentującym dorobek grupy literackiej z Gryfowa, odwołując się do słów nieżyjącej już poetki Marianny Bocian: „poezja i religia mają z sobą wiele wspólnego”, pani Elżbieta pisze: „Przeciętny zjadacz chleba traci z wolna ochotę na „przemielone” przez media prawdy, podane na kolorowych talerzach reklam i tandetnych programów. On dąży do stworzenia czegoś własnego, może nie idealnego w formie, ale autentycznego w treści. Stąd tak wiele rozsianych po Polsce grup i stowarzyszeń literackich, gromadzących ludzi wrażliwych, często nietuzinkowych...”.

Jan Owczarek „Chwila mistyczna” i „Kantyczka prowincjonalna”, wydawnictwo AD REM, Jelenia Góra 2009.