Przez trzy dni, od 8 do 10 marca, w salkach przy parafii pw. Opatrzności Bożej na bydgoskich Kapuściskach trwały warsztaty na temat O uzależnieniach od strony antropologicznej. Odbyły się one w ramach cyklu spotkań dla nauczycieli, pedagogów i katechetów, służących podniesieniu ich kwalifikacji zawodowych, organizowanych przez Centrum Formacji Katechetów Archidiecezji Gnieźnieńskiej. Warsztaty poprowadziły wykładowczynie Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie - Wiesława Dzieża, tłumaczka i współautorka wielu książek z poruszanej dziedziny, oraz Jolanta Kraśniewska, która jest równocześnie pedagogiem - terapeutą prowadzącym w grodzie Kraka Poradnię Profilaktyki i Terapii Uzależnień.

Pierwszy dzień poświęcony był zagadnieniu Pomiędzy normą a patologią w rozwoju człowieka. Zaczął się od wykładu wygłoszonego przez Jolantę Kraśniewską, która mówiła o wymiarze duchowym człowieka w oparciu o fragmenty książki o. Aleksandra Posackiego Niebezpieczeństwa okultyzmu. Poruszyła też sprawę uzależnienia przez sekty i wizji człowieka ukazywanych przez nowe ruchy religijne. Głębiej w zagadnienie sekt weszła jednak dopiero Wiesława Dzieża. Już na wstępie podkreśliła, że sekty są jednostkami bardzo złożonymi, a przy tym niejako "papierkiem lakmusowym na nas samych, na nasze problemy. (...) Sekty są odpowiedzią na ludzkie potrzeby i pragnienia". Starała się zdefiniować, czym jest sekta i na czym zazwyczaj opiera się. Przybliżyła też światopogląd sekt, a także ruchów tzw. uzdrowicielskich (np. reiki) względem Boga, człowieka i kosmosu. Rozpoznanie światopoglądu danej grupy jest o tyle ważne, zdaniem wykładowczyni, że pozwala ustalić, czy dana sekta jest destrukcyjna, czy nie. Uświadomiła uczestnikom warsztatów, że " bardziej pokiereszowani są chrześcijanie, którzy weszli do sekt, niż ludzie nieochrzczeni. Ochrzczony bowiem należy do Boga i jeśli wyjdzie spod Jego osłony, traci łaskę. Zły będzie się na nim mścił bardziej, gdyż człowiek ten nosi w sobie znamię Chrystusa". Poruszyła także zagrożenie związane z myleniem pojęć (Anioł Stróż a "Duch Przewodnik"; Duch Święty a "wyższe ja", "wyższa energia"; nawrócenie a "wyższe stany świadomości"), a także myleniem sfer duchowości ze sferą psychologiczną.

Kolejny dzień służył zgłębieniu wiadomości o pułapkach i niebezpieczeństwach w sektach, grupach terapeutycznych itp. Tym razem pierwszy wykład wygłosiła Wiesława Dzieża. Poruszyła m.in. zagadnienia: ryzyka związanego z otwieraniem tzw. czakr, pochodzenia energii wykorzystywanej podczas uzdrowień, synkretyzmu (czyli wybierania z różnych religii tego, co komu odpowiada). Zwróciła szczególną uwagę na ujawniane ostatnimi czasy coraz częściej próby przemycenia niebezpiecznych praktyk, jako naturalnych metod relaksacyjnych, do ośrodków oświatowych. Sporo czasu poświęciła cieszącym się coraz większą popularnością także w naszym kraju Medytacji Transcendentalnej i tzw. Metodzie Silvy (Silva Mind Control), mających wprowadzić mózg człowieka w tzw. niższe stany świadomości oraz psychomanipulacjom, "praniu mózgu" ( czyli dogłębnej indoktrynacji połączonej zazwyczaj z całkowitym odizolowaniem ofiary, a niekiedy także przemocą fizyczną), manipulacjom mającym na celu doprowadzenie do przemian kulturowych (np. stopniowe zmienianie znaczenia poszczególnych wyrazów, np. modlitwa - medytacja, duch - energia) i manipulacjom w sferze religijnej (np. dotyczących sumienia) . Omówiła także etapy zawładnięcia ofiarą przez sektę oraz objawy, które pozwalają rozpoznać, czy dana osoba jest uzależniona od tego typu grupy.

Jolanta Kraśniewska przedstawiła natomiast mechanizmy uzależnienia. Nie chodziło jej jednak tyle o sekty, co o wszystko, co uzależnia człowieka, jak narkotyki, alkohol, papierosy, pornografia, homoseksualizm itp. Następnie uczestnicy warsztatów podzielili się na dwie grupy. Pierwsza z nich, pod kierunkiem Jolanty Kraśniewskiej, dyskutowała nad depresją i jej cechami charakterystycznymi. Próbowano odpowiedzieć sobie na pytanie: czy chrześcijanin może przeżywać depresję? Druga grupa natomiast wraz z Wiesławą Dzieżą zgłębiała zagrożenia związane z "metodami doskonalenia umysłu" w oparciu o świadectwo Johanny Michaelsen, która w książce Piękna strona zła opowiedziała o swych doświadczeniach z Silva Mind Control. Na zakończenie drugiego dnia warsztatów ich uczestnicy obejrzeli wstrząsający film pt. Haloween, w którym realizatorzy ukazali prawdziwe oblicze amerykańskiego "święta duchów". Jest ono, co jasno wykazano, najważniejszym świętem satanistów. Świadectwo o tym dali byli sataniści, m.in. Glenn Hobbs, który od dziecka przygotowywany był, by zostać arcykapłanem. Uczestniczył on m.in. w rytualnym mordzie na nieletniej dziewczynce. Film poruszył także zagadnienie tzw. "ruchów neopogańskich", które szukają dróg powrotu do religii przodków - odtwarzają dawne obrzędy i stosują magię. Film ten równocześnie stał się pewnym wprowadzeniem do tematu wiodącego ostatniego dnia warsztatów, którym był okultyzm (a więc także i magia). Zagadnienie to zostało omówione przede wszystkim w kontekście cieszących się ostatnio ogromną popularnością książek z serii Harry Potter, które są już "nie tylko książkami, ale zjawiskiem kulturowym, które trafia na ogólne zainteresowanie magią rozbudzane przez media". W książce są ukryte kody ideologiczne, których czytelnik nie musi znać. Myli się realistyczny świat magii (demonologia magiczna) z magicznym światem wyobraźni (demonologia kulturowa). Wyczulono słuchaczy na to, że książki te mogą w dzieciach rozbudzić zainteresowanie praktykami okultystycznymi.

Artykuł ten nie ma na celu oddanie wiernie wszystkiego, o czym mówiono podczas wykładów. To tylko zarys mający ukazać, czym się zajmowano. Być może zachęci on katechetów i pedagogów do udziału w kolejnych spotkaniach w ramach programu doskonalenia zawodowego przygotowanego przez Centrum Formacji Katechetów Archidiecezji Gnieźnieńskiej.