Chmielnik Rzeszowski leży w północno-wschodniej części mikroregionu "Dolina Strugu". Za panowania Ludwika Węgierskiego tereny Chmielnika i okolic należące do dóbr tyczyńskich przeszły w ręce Ottona z Pilczy, który był fundatorem pierwszego kościoła w Chmielniku. Po wyprawie Kazimierza Wielkiego na Ruś, w 1340 r. ziemie te ponownie zostały przyłączone do państwa polskiego. Wtedy nasiliła się tu akcja osadnicza. W źródłach historycznych pierwsze wzmianki o miejscowościach gminy Chmielnik pojawiły się w XV w. Ich właścicielem został wtedy Jan Pilecki herbu Leliwa, wojewoda krakowski. Był on bardzo dobrym gospodarzem, dbającym o rozwój gospodarczy swoich ziem. W 1438 r. uposażył m.in. kościół parafialny pw. św. Bartłomieja w Chmielniku. Pod koniec XVII w. właścicielami miejscowości zostali Braniccy. Po 1808 r. właściciele zmieniali się jeszcze kilkakrotnie. Wieś lokowana była na prawie niemieckim, o czym świadczą wzmianki w dokumentach.

Z bogatych dziejów parafii

Parafia w Chmielniku została ufundowana około 1373 r. przez jej właściciela Ottona Pileckiego z Pilczy. Pierwsza wzmianka o plebanie z Chmielnika, którym był Nocolaus Laurini, pochodzi z 1419 r.

Podobnie jak okoliczne wsie Chmielnik bardzo ucierpiał w czasie najazdu Tatarów w 1624 r. Spalili oni kościół, zamordowali księdza, a wielu mieszkańców uprowadzili do niewoli. Spalony kościół odbudowano, stawiając nową drewnianą świątynię, którą usytuowano na górce, w miejscu, gdzie stoi obecny kościół.

W latach 1740-55 ks. Stanisław Wacławski wraz z parafianami wybudował jednonawowy murowany kościół pw. św. Bartłomieja, który w 1755 r. został konsekrowany przez bp. Wacława Sierakowskiego.

W 1890 r., gdy proboszczem był ks. prał. Franciszek Majcher, świątynia została odnowiona i przedłużona o 10 m. Kolejny raz przebudowano kościół w 1958 r., gdy proboszczem był ks. Julian Pleśniak. Dobudowano wtedy dwie nawy boczne, zakrystię i kaplicę św. Antoniego.

Jest to kościół barokowy z licznymi późniejszymi dodatkami, orientowany, murowany z kamienia i cegły. Początkowo była to budowla jednonawowa, na rzucie prostokąta, z prezbiterium równej wysokości i szerokości, zamknięta półkolistą absydą. Nawę zamyka sklepienie kolebkowe z lunetami, a prezbiterium - sklepienie krzyżowe.

W okresie proboszczowania ks. Władysława Rękasa dokonano remontu kościoła: zabezpieczono sklepienie i więź dachową, przebudowano chór. Prof. Stanisław Jakubczyk z Krakowa wykonał polichromię: w prezbiterium mozaiki, na sklepieniu malowidła ornamentowe, a w nawach bocznych - malowidła figuralne. Parafianin Stanisław Ziaja (organista) wykonał 32-głosowe organy. Na uwagę zasługuje także drewniana rokokowa kropielnica pochodząca z poł. XVIII w., odnowiona w ostatnim czasie.

Koronacja obrazu Matki Bożej Łaskawej

W kościele w Chmielniku najcenniejszy jest łaskami słynący obraz Matki Bożej Łaskawej, umieszczony w ołtarzu głównym za zasuwanym obrazem Ukrzyżowania. Według żywej miejscowej tradycji obraz cudownie ocalał z pożaru w 1624 r., kiedy Tatarzy spalili kościół. W zgliszczach świątyni odnaleziono wizerunek Matki Bożej Łaskawej, który po odbudowie świątyni umieszczono w specjalnym ołtarzu bocznym.

Już wtedy obraz cieszył się ogromną czcią wiernych. Został wykonany w XVI w. przez nieznanego artystę. Malowany był techniką olejną na płótnie naklejonym na desce. Przedstawia Maryję z Dzieciątkiem na lewej ręce. W prawej ręce trzyma białą różę, symbol przyszłej męki Jezusa i własnej niepokalaności. Jej twarz rozjaśnia delikatny uśmiech. Głowy obu postaci wieńczą korony.

Bp Jan Krzysztof Szembek, biskup przemyski, w sprawozdaniu po wizytacji w 1721 r. napisał, że obraz ma 12 wotów i powszechnie uznawany jest za cudowny. Po wybudowaniu nowego kościoła w 1755 r. bp Wacław Sierakowski nakazał umieścić obraz Matki Bożej Łaskawej w ołtarzu głównym, pomimo że patronem kościoła był św. Bartłomiej. Nakazał on również proboszczowi, ks. Stanisławowi Wacławskiemu, zaprowadzić Księgę Łask i spisywać w obecności świadków wszystkie otrzymane łaski.

Ożywienie kultu Matki Bożej Łaskawej nastąpiło w XX w. Wyrazem tego są liczne prośby i podziękowania zanotowane w Księdze Łask prowadzonej od 1942 r. (wcześniejsza zaginęła). Mieszkańcy Chmielnika doznali szczególnych łask w czasie II wojny światowej. Z wdzięczności za opiekę Matki Bożej w 1956 r. pozłocili ołtarz oraz zakupili nowe korony i sukienki.

Kult Matki Bożej Łaskawej nadal szybko się rozwijał, trwa zresztą do dziś. Do sanktuarium przybywają liczne pielgrzymki zorganizowane oraz pielgrzymi indywidualni nie tylko z okolicy, ale także z całej diecezji i spoza niej.

W 1995 r. Cudowny Obraz został poddany badaniom. Następnie Kazimiera i Kazimierz Wajdowie z Haczowa odnowili go, przywracając pierwotne oryginalne malowidło.

7 listopada 1997 r. bp Kaziemierz Górny wydał dekret zezwalający na koronację na prawie diecezjalnym obrazu Matki Bożej Łaskawej w Chmielniku. Uroczystość koronacji miała miejsce 4 maja 1997 r. Mszy św. koncelebrowanej przewodniczył bp Kazimierz Górny, a kazanie wygłosił metropolita przemyski - abp Józef Michalik. Ponadto nabożeństwo współcelebrowali: bp Stefan Moskwa, bp Bolesław Taborski z Przemyśla, bp Edward Białogłowski z Rzeszowa oraz ok. 150 księży z diecezji rzeszowskiej, przemyskiej i sandomierskiej.

(cdn.)