Reklama

Patrząc w niebo

Gwiazda Polarna

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Miłośnicy niniejszej rubryki potrafią już odnaleźć widoczne teraz planety. Wieczorem możemy podziwiać Marsa, Jowisza i Saturna. Najkrócej widoczny będzie Mars (zaledwie parę godzin), Jowisz i Saturn zajdą dopiero około północy. Zauważmy, że wraz z upływem czasu wszystkie obiekty zmieniają swoje położenie. Oprócz planet na wieczornym niebie widzimy również setki gwiazd, a w pogodną czarną noc gołym okiem możemy zobaczyć ich ponad tysiąc!
Gwiazdy można pogrupować w dające się rozróżnić wzory, zwane gwiazdozbiorami. Umiejętność ich rozpoznawania to wielka przyjemność. Obecnie astronomowie dzielą niebo na 88 obszarów, z których każdy zawiera jeden gwiazdozbiór.
Rozpocznijmy od odnalezienia Gwiazdy Polarnej, ponieważ ona wyznacza kierunek północny i pomaga w orientacji. W tym celu odszukajmy znany wszystkim Wielki Wóz. Godzinę po zachodzie Słońca znajdziemy go nisko nad północnym horyzontem (dyszlem skierowany w dół). Dwie ostatnie gwiazdy Wielkiego Wozu mogą służyć jako strzałka wskazująca Gwiazdę Polarną. Gdy już ją odnaleźliśmy, ustawmy się twarzą do niej. Patrzymy wówczas dokładnie na północ. Za naszymi plecami znajduje się południe, zaś dokładne wyznaczenie wschodu (prawa ręka) i zachodu (lewa ręka) nie sprawi nam już nigdy trudności.
Gwiazda Polarna jest ostatnią gwiazdą dyszla i najjaśniejszą w gwiazdozbiorze Małej Niedźwiedzicy (Ursa Minor - UMi). W większości legend gwiazdozbiór ten występuje razem z Wielką Niedźwiedzicą (Ursa Major - UMa). Zauważmy, że dyszle Małego i Wielkiego Wozu zwrócone są zawsze w przeciwne strony. Patrząc na Gwiazdę Polarną, nie zdajemy sobie sprawy z dzielącej nas od niej odległości - 1087 lat świetlnych! Żółte światło tej gwiazdy wędrowało ponad tysiąc lat, zanim dotarło dziś do naszych oczu. Gwiazda Polarna jest tzw. nadolbrzymem o mocy promieniowania aż 12 tys. razy większej niż nasze Słońce. Wyobraźmy sobie, co by było, gdyby zamienić miejscami te dwie gwiazdy! Na szczęście dzieli nas olbrzymia odległość.
Chociaż Gwiazda Polarna nie jest tak bardzo jasna, już od dawna była wykorzystywana w nawigacji morskiej. Jest jedyną gwiazdą, która wydaje się nie zmieniać swego położenia na niebie. Możemy to zauważyć, obserwując gwiazdy co najmniej parę godzin. W miarę upływu czasu wszystkie równocześnie zmieniają swoje położenie, wszystkie - z wyjątkiem Gwiazdy Polarnej! Wydaje się, jakby cała sfera niebieska była wielkim kołem wykonującym obrót wokół tej gwiazdy. Zauważmy też, że gwiazdy znajdujące się dalej od bieguna północnego wschodzą i zachodzą za horyzontem, natomiast te znajdujące się bliżej bieguna (np. Wielki Wóz) nigdy nie zachodzą.
O północy Wielki Wóz jest już wysoko na niebie, wyraźnie zmieniwszy swe położenie. Tak będzie aż do rana. Gdyby nie Słońce, moglibyśmy właściwie obserwować go przez cały dzień, aż wieczorem znajdzie się w tym samym położeniu, co dzisiaj. Podobnie wszystkie inne gwiazdy wspólnie wykonują obrót wokół Gwiazdy Polarnej, nie zmieniając położenia względem siebie. Ze względu na tę właściwość gwiazd możemy ich położenia odczytywać z map, czego, niestety, nie da się uczynić z planetami. Planety zmieniają bowiem swe położenie względem siebie i względem gwiazd, co uważny obserwator zauważy już po paru dniach. Bo z planetami jest jak w piosence: "szaleją, szaleją, szaleją...".

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

+1 0
2000-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Prezenty dla babci i dziadka – praktyczne i wyjątkowe propozycje

2026-01-15 08:38

Materiał sponsora

Zbliżające się święto naszych seniorów zawsze przywołuje ciepłe wspomnienia o domowych wypiekach, zapachu świeżo mielonej kawy i długich, fascynujących opowieściach snutych przy herbacie. Zamiast sięgać po kolejne standardowe pudełko czekoladek czy parę ciepłych skarpet, warto w tym roku poszukać czegoś, co faktycznie ułatwi im codzienne, domowe życie. Wybór odpowiedniego upominku to przecież wyraz naszej głębokiej troski o ich komfort oraz zdrowie, dlatego dobrze przemyślana niespodzianka sprawi im podwójną radość.

Więcej ...

Już jest! 267. portret papieski zostanie umieszczony w Bazylice św. Pawła

2026-01-14 15:53

Vatican Media

Jak poinformował portal Catholic News Agency, dziś papieżowi Leonowi XIV zaprezentowano okrągłą mozaikę przedstawiającą jego oficjalny portret papieski.

Więcej ...

Komunikat: Ks. Michał Turkowski zrezygnował z pełnienia funkcji członka zarządu Fundacji Świętego Józefa

2026-01-15 21:35

Red.

Ks. Michał Turkowski zrezygnował z pełnienia funkcji członka zarządu Fundacji Świętego Józefa. Decyzję podjął w związku z niemożnością pogodzenia licznych obowiązków służbowych i osobistych z wymaganiami wynikającymi z pracy na rzecz Fundacji. Komunikat w tej sprawie opublikowany został na stronie Fundacji Świętego Józefa.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Dramat w Chełmnie. Nie żyje matka i troje dzieci

Wiadomości

Dramat w Chełmnie. Nie żyje matka i troje dzieci

Słowo i dotyk Jezusa tworzą drogę powrotu do Boga i do...

Wiara

Słowo i dotyk Jezusa tworzą drogę powrotu do Boga i do...

Św. Paweł z Teb

Wiara

Św. Paweł z Teb

Wenezuela: Procesja ku czci Matki Bożej zgromadziła...

Kościół

Wenezuela: Procesja ku czci Matki Bożej zgromadziła...

Świadectwo: Cud w Kanadzie

Wiara

Świadectwo: Cud w Kanadzie

Komunikat diecezji włocławskiej w związku z...

Kościół

Komunikat diecezji włocławskiej w związku z...

Odpust zupełny w Roku Świętego Franciszka

Kościół

Odpust zupełny w Roku Świętego Franciszka

Archidiecezja gnieźnieńska: zmiany personalne 2026

Kościół

Archidiecezja gnieźnieńska: zmiany personalne 2026

To nie był pierwszy raz. Świadectwo uczniów z Kielna

Kościół

To nie był pierwszy raz. Świadectwo uczniów z Kielna