Dwie warstwy - osobista i ogólnoludzka - książki Przekroczyć próg nadziei spowodowały jej niezwykłą popularność właśnie dzisiaj, gdy wielu ludzi utraciło nadzieję. Nie przywrócą jej nowa cywilizacja, nowe pseudoreligie czy nowy ład lansowany przez państwa Unii Europejskiej. Nie o taką nadzieję chodzi dzisiaj. Mało kogo zdolna jest zaspokoić czysto świecka nauka o człowieku. To ona przecież dała początek cywilizacji śmierci, destrukcyjnemu, paraliżującemu lękowi. Czytelniczy sukces książki Papieża świadczy o tym, że nie wszyscy ludzie się pogubili.
Francuskie wydanie książki nosi tytuł Entrer dans l´EspeMrance, co dosłownie znaczy - wejść w nadzieję. Czy ten niezwykły sukces księgarski nie oznacza, że bardzo wielu ludzi podziela zatroskanie Papieża o losy świata, że miliony osób, także niewierzących, spoglądają na Jana Pawła II jak na Piotra-Skałę, zabiegają o jego duchowe wsparcie...
Pytania Messoriego pochodzą jakby od wszystkich ludzi, zwłaszcza jednak od tych, którzy wątpią, żyją w lęku, którym brakuje nadziei. To niebywały wprost pomysł, aby tak właśnie sformułować pytania do Następcy Apostołów, wycelować je w samo jego serce i oczekiwać z napięciem, jak on na nie odpowie. Pytania-prowokacje w rodzaju: Powiedz, co ty sam myślisz o sobie? Jak możesz to unieść, jak możesz udźwignąć wiarę w to, kim jesteś? Intrygujące i zaskakujące wezwanie Papieża "do tablicy", a zarazem wyborna okazja poznania dzisiejszego Piotra.
Jak pamiętamy, książka Przekroczyć próg nadziei ukazała się w 16. rocznicę Pontyfikatu Papieża-Polaka. Wątkiem przewodnim jest fundamentalna podstawa chrześcijaństwa: wiara w Boga, który z miłości do nas stał się Człowiekiem. Pierwsze pytania dotyczą wprost osoby Jana Pawła II jako Zastępcy Chrystusa, widzialnej Głowy Kościoła katolickiego, rozumienia i przeżywania przez niego swojego posługiwania na Stolicy Piotrowej oraz sprawy tak dyskretnej, jak osobista modlitwa Papieża. Następne koncentrują się na podstawowych prawdach wiary i dotyczą: Boga, Jezusa Chrystusa i Kościoła. Czy Bóg istnieje, czy i jak człowiek dzisiejszy może Go poznać, dlaczego w świecie Bóg nie jest obecny w sposób bardziej widoczny, dlaczego jakby "milczy"? Kim jest Jezus Chrystus, na czym polega dokonane przez Niego zbawienie, dlaczego dzieje zbawienia nie przebiegają w sposób prosty? Czym jest Kościół, jak widzi swoje miejsce w kulturze współczesnej, tak mu nieprzychylnej? Jaki jest stosunek Kościoła do innych wyznań chrześcijańskich i innych religii, zwłaszcza islamu, judaizmu, buddyzmu oraz zjawiska New Age?
Wreszcie, ostatni zestaw pytań dotyczy spraw "bardziej praktycznych": Co człowiekowi może dać wiara chrześcijańska dzisiaj? Jaka jest percepcja chrześcijaństwa w świecie współczesnym? Czym jest, z czego wypływa i czemu służy nowa ewangelizacja? Jaka zachodzi relacja między Ewangelią a prawami człowieka? Jakie są źródła i racje nieugiętej postawy Papieża wobec ochrony życia dzieci nie narodzonych (czy to nie "obsesja" - jak zarzucają krytycy)?
Odpowiedzi Papieża dotyczą przyszłości, zbliżającego się trzeciego tysiąclecia chrześcijaństwa. Nie ucieka jednak Jan Paweł II od analizy i oceny prądów myślowych, które stworzyły intelektualny klimat współczesności. Wymienia pozytywizm i oświeceniowy racjonalizm Kartezjusza, Kanta, Hegla, Heideggera..., którzy - każdy na swój sposób - spłaszczyli horyzonty ludzkiego poznania, skierowali uwagę na doczesność. Zakwestionowano poznanie skierowane na transcendencję. Bóg został wyrzucony poza obszar poznania. Rolę Stwórcy zajął człowiek. Rozpoczęła się "harówka" świata bez Boga. Zdeformowano prawdę o Chrystusie i Kościele, wyrwano chrześcijaństwo z fundamentów, wyeliminowano Boga z kultury... To była cena odkrycia i zachłyśnięcia się ludzką wolnością. Do tego doprowadził liberalizm, prąd myślowy dążący do uznania autonomii wolności człowieka, a w istocie kierunek upominający się o "prawo do błędu". Jakkolwiek by go nie oceniać, liberalizm wcale nie podkreśla ludzkiej słabości, wątpienia i poszukiwania. Jest raczej oznaką pychy, przekonaniem, że nie ma nic większego od człowieka. "Bóg umarł" - głoszą wyzwoliciele człowieka. Jednak "wyrok człowieka na Boga - wyjaśnia Papież - nie opiera się na prawdzie, ale na przemocy, na doraźnej koniunkturze", a to prowadzi nie tylko do "śmierci Boga", lecz także do "śmierci człowieka".
Przekroczyć próg nadziei nie jest książką o cywilizacji śmierci, ale o cywilizacji nadziei. Papież mówi do każdego:. "Zrozum, że kimkolwiek jesteś, jesteś kochany! Pamiętaj, że Ewangelia jest wezwaniem do radości. Nie zapominaj, że masz Ojca i że każde życie, nawet najbardziej bezsensowne w oczach ludzi, ma wielką i nieskończoną wartość w oczach Boga, że masz przed sobą wielki obszar dobra, nadziei, trzeba tylko przekroczyć jej próg".

CDN.