U stóp Jasnej Góry, kilkadziesiąt metrów od klasztoru, powstaje Dom Pamięci Stefana Kardynała Wyszyńskiego. Inicjatorem i wykonawcą tego przedsięwzięcia jest Fundacja Dziedzictwo Stefana Kardynała Wyszyńskiego i Instytut Świeckich Pomocnic Maryi, założony przez Prymasa Tysiąclecia.
Dlaczego Fundacja, mająca swe korzenie w Warszawie, wybrała Częstochowę na miejsce powstania Domu Pamięci Prymasa Tysiąclecia? Próbowała to wytłumaczyć na uroczystości wmurowania kamienia węgielnego Maria Okońska, jedna z pierwszych członkiń Instytutu, nazywana przez niektórych legendarną postacią powojennego Kościoła katolickiego w Polsce.
W testamencie gnieźnieńskim Prymas Tysiąclecia napisał, że wszystko, co w życiu osiągnął, zawdzięcza Maryi - wyjaśniała zebranym Maria Okońska. W swoim warszawskim testamencie wśród grona najwierniejszych współpracowników wymieniał zawsze ojców paulinów. Wszyscy, którzy znali osobiście Księdza Prymasa, nazywanego przez przyjaciół "ojcem", jako pierwszą cechę jego charakteru wymieniają niezwykłą wprost miłość do Bogurodzicy z Jasnej Góry. Swoją Mszę św. prymicyjną młody ks. Wyszyński, walczący z poważną chorobą, odprawił właśnie na Jasnej Górze. Błagał wtedy Matkę Bożą o kilka miesięcy życia. Dostał jeszcze 55 lat. Często i z wielką radością odwiedzał Jasnogórski Klasztor. Nie rozstawał się z wizerunkiem Matki Bożej, umierając wpatrywał się w oblicze "Tej, co Jasnej broni Częstochowy". Jako osobiste wyrzeczenie potraktował swoją nieobecność na Jasnej Górze podczas Ślubów Narodu, przebywał wtedy w areszcie w bieszczadzkiej Komańczy. Zwykł powtarzać: " Wszystko postawiłem na Maryję", co stało się jego prymasowskim zawołaniem. Na pierścieniu kardynalskim nosił wizerunek Maryi Jasnogórskiej. Cały spadek, jaki pozostał narodowi po Prymasie Tysiąclecia, związany był z osobą Bogurodzicy. Oczywiste wydaje się więc, że Dom Pamięci Prymasa Tysiąclecia winien stanąć w pobliżu klasztoru, który obrała sobie za swoje miejsce Maryja.

Uroczystość poświęcenia i wmurowania kamienia węgielnego oraz podpisania aktu erekcyjnego zgromadziła 28 lutego br. liczne grono duchowieństwa i osób świeckich, którym zależy, by osoba i nauczanie Kardynała Wyszyńskiego nie odeszły w zapomnienie. Mszy św. koncelebrowanej w kaplicy jasnogórskiego Domu Pielgrzyma przewodniczył abp Stanisław Nowak w asyście kilkunastu kapłanów.
O doniosłości tego spotkania świadczy fakt, że Prymas Polski - kard. Józef Glemp wystosował do zebranych w Częstochowie specjalny list, w którym czytamy m.in.: "Łączę się duchowo w modlitwie, która towarzyszy uroczystości wmurowania kamienia węgielnego w Dom Pamięci Stefana Kardynała Wyszyńskiego, dom, który staje w pobliżu Jasnej Góry, aby mówić o wielkim dziedzictwie sługi Bożego Prymasa Wyszyńskiego".
W wygłoszonym kazaniu abp Stanisław Nowak wskazał, że fundamentem wszelkich działań człowieka, rzec można - kamieniem węgielnym ludzkich poczynań, jest Chrystus. Ta prawda dzisiaj nabiera specjalnego wymiaru, gdy mamy wmurować kamień węgielny w budujący się Dom Pamięci. Nie chcemy budować inaczej, jak w oparciu o Jezusa - mówił Ksiądz Arcybiskup. - Nie chcemy niczego więcej, jak tylko stać się kontynuatorami dzieła, które stworzył Chrystus. Oddawszy hołd Jezusowi, godzi się powiedzieć, że u podstaw Kościoła stanęła także Maryja, bo towarzyszyła w całej ziemskiej drodze swojemu Synowi. Jest Ona w każdym dziele, które dokonuje się w Kościele. Wiedział o tym Prymas Tysiąclecia, bez którego niezłomnej postawy, budzącej niezmienny od dziesięcioleci podziw, nie byłoby dzisiejszej Polski ani dzisiejszego Kościoła w Polsce. On także, jako syn tej ziemi, stał się kamieniem węgielnym dla polskich dziejów w XX wieku. Kardynał Wyszyński umiłował Jasną Górę, która o tej miłości stale pamięta. Dlatego u podnóża klasztoru stanął kilka lat temu pomnik Prymasa Tysiąclecia, a niebawem stanie też Dom poświęcony pamięci tego niezwykłego człowieka i kapłana.
Na zakończenie Mszy św., jakby w odpowiedzi na homilię Metropolity częstochowskiego, wszyscy zgromadzeni odmówili modlitwę o rychłą beatyfikację Prymasa Tysiąclecia.
Pod aktem erekcyjnym Domu Pamięci podpisali się uczestnicy uroczystości. Treść aktu brzmiała następująco: "Dnia 28 lutego 2000 roku od narodzenia Pana naszego Jezusa Chrystusa, w 21. roku Pontyfikatu Papieża Jana Pawła II, gdy prymasem Polski był kard. Józef Glemp, Stanisław Nowak, arcybiskup metropolita częstochowski, w obecności licznie zgromadzonych gości świeckich i duchownych dokonał wmurowania kamienia węgielnego, wyjętego z Drzwi Świętych Bazyliki św. Piotra w Rzymie, w ścianę budowli przeznaczonej na Dom Pamięci Stefana Kardynała Wyszyńskiego, Prymasa Polski w latach 1948-81. Inicjatywę budowy, która ma służyć zachowywaniu dziedzictwa wiary, myśli Prymasa Tysiąclecia, podjęła i prowadzi wspólnota Instytutu Świeckiego Pomocnic Maryi Jasnogórskiej, Matki Kościoła, przy wsparciu Fundacji ´Dziedzictwo Stefana Kardynała Wyszyńskiego´".
Akt erekcyjny zamknięty w metalowej tubie oraz kamień węgielny przeniesiono procesjonalnie do niedalekiego Domu Pamięci, położonego vis-aO-vis Domu Pielgrzyma, przy ulicy noszącej imię Prymasa Tysiąclecia. W surowym murze powstającego dopiero budynku abp Stanisław Nowak złożył akt erekcyjny i umieścił pamiątkową tablicę, a także poświęcił mury domu.

Dom Pamięci Stefana Kardynała Wyszyńskiego, wbrew swojej nazwie, nie będzie rodzajem muzeum. Ma pełnić funkcję miejsca rekolekcyjnego, gdzie można będzie również zwiedzić wystawę pamiątek po wielkim Polaku, obejrzeć filmy i sztuki teatralne poświęcone Prymasowi Wyszyńskiemu, a nawet spotkać się z ludźmi żyjącymi dziedzictwem myśli i wiary Prymasa Wyszyńskiego.
Otwarcie Domu zaplanowano na sierpień 2001 r., z okazji setnej rocznicy urodzin kard. Wyszyńskiego.

Wszystkim pragnącym wesprzeć dzieło budowy Domu Pamięci Stefana Kardynała Wyszyńskiego podajemy konta bankowe, na które można dokonywać wpłat: złotówkowe: Fundacja Dziedzictwo Stefana Kardynała Wyszyńskiego, PBK SA IX/O Warszawa 11101040-390273-2700-1-76; dewizowe: Cardinal S. Wyszynski Foundation, First Union National Bank, Your Number: 3000028679203; ABA: 031201467.