Kwitnące drzewa, krzewy, kwiaty, pięknie udekorowane przydrożne kapliczki i śpiew dochodzący od zgromadzonych wokół nich wiernych: Matko Nieskalana, Uzdrowienie Chorych, Królowo Polski... Ten obraz z życia zaczerpnięty kieruje nasze oczy na miejsca, w których Maryi zamieszkać się spodobało. Jednym z wielu takich miejsc jest dobrze znane mieszkańcom ziemi kujawskiej sanktuarium Matki Bożej Zwycięskiej w Brdowie. Tu, nad Jeziorem Brdowskim, na pograniczu Kujaw i Wielkopolski, 18 km na północ od Koła, przy trasie Koło - Włocławek, znajduje się miejsce o bogatej historii i tradycji. W Roku Wielkiego Jubileuszu sanktuarium to nabiera szczególnego wymiaru, gdyż decyzją Biskupa włocławskiego jest kościołem odpustu jubileuszowego.

Z dziejów sanktuarium

Początki sanktuarium wiążą się ściśle ze sprowadzeniem przez Władysława Warneńczyka obrazu do kaplicy w Brdowie (1436 r.) oraz fundacją klasztoru. Do opieki nad obrazem król sprowadził z Jasnej Góry Ojców Paulinów. Brdów w tym czasie otrzymał prawa miejskie. Tradycja wiąże cudowny obraz z bitwą pod Grunwaldem - podobno znajdował się on w namiocie króla Jagiełły. Brak jest jednak dokumentacji historycznej, która mogłaby tę tradycję potwierdzić.
Po pożarze miasta, w 1616 r. zniszczony obraz przeniesiono do kościoła parafialnego w Mąkoszynie, który obsługiwali Ojcowie Paulini. Kościół brdowski i klasztor poddano remontowi, a po jego ukończeniu obraz mógł powrócić na swoje dawne miejsce (1635 r.) i zostać poddany konserwacji.
Na te lata przypada znaczny rozwój kultu obrazu Matki Bożej. W 1707 r. Kapituła prowincjalna nakazała miejscowemu spowiednikowi spisywać łaski doznane za przyczyną Matki Bożej Brdowskiej.
W 1772 r. miał miejsce cud, który wstrząsnął całą tutejszą okolicą. Oto mieszkańcom pobliskiej Kłodawy - Marcjannie i Józefowi Nowińskim zmarła dwunastoletnia córeczka. Dziecko przewieziono do Brdowa w trumnie. W czasie Mszy św. błagalnej przed cudownym wizerunkiem Matki Bożej dziecko powstało i poprosiło o posiłek. Fragment tego wydarzenia umieszczony został na ścianie brdowskiego kościoła. W rok później przybyła piesza pielgrzymka z Kłodawy, aby dziękować Matce Najświętszej za ten cud. Podobny charakter miała pielgrzymka z Izbicy Kujawskiej, w czasie której ludność tego miasteczka dziękowała Maryi Brdowskiej za uwolnienie od epidemii cholery (1852 r.). Pielgrzymka z Izbicy przybywa do sanktuarium po dziś dzień, co roku w październiku. Spośród pielgrzymek do sanktuarium przed wybuchem II wojny światowej warto wymienić piesze pielgrzymki przybywające na Uroczystość Nawiedzenia Matki Bożej lub Jej Narodzenia. Nie sposób pominąć tutaj pielgrzymek z Koła, Grzegorzewa, notowanych już w 1907 i 1939 r. Ruch pielgrzymkowy zatrzymała
II wojna światowa, a później silne represje w okresie stalinowskim.
Zakonnicy, którym nie były obojętne sprawy Ojczyzny, nigdy nie pozostawali na uboczu wydarzeń politycznych. Duszpasterze nie stali z boku, kiedy stoczono najważniejszą w tym rejonie bitwę powstania styczniowego - pod Nowinami Brdowskimi. Za to świadectwo patriotyzmu posypały się na zakonników surowe kary, a przede wszystkim nastąpiła kasata klasztoru. W 1864 r. większość tutejszych paulinów przeniesiono na Jasną Górę. Oficjalny powrót "białych ojców" do Brdowa i przejęcie klasztoru nastąpiło 1 lipca 1952 r. Pierwszym proboszczem został - obecnie już nieżyjący - o. Korneliusz Jemioł. Natychmiast po powrocie Ojcowie Paulini przystąpili do pracy duszpasterskiej, zajmując się także restauracją kościoła i klasztoru.

Ku koronacji

7 września 1956 r. obraz został odrestaurowany. Niesiono go w uroczystej procesji z dworca kolejowego w Babiaku do Brdowa, przy licznym udziale wiernych i duchowieństwa. Te uroczystości przyczyniły się do znacznego ożywienia kultu Matki Bożej Zwycięskiej w okolicy. Przychylna postawa ordynariusza włocławskiego - Antoniego Pawłowskiego była dla Ojców Paulinów zachętą do starań o koronację. Wzrastająca liczba pielgrzymów, a także podziękowań składanych Matce Bożej sprawiły, że bp Jan Zaręba poinformował ówczesnego przeora - o. Anzelma Radwańskiego o zamiarze skierowania do Stolicy Apostolskiej prośby o udzielenie pozwolenia na koronację. Jednak realizacja tego zamierzenia nie była jeszcze możliwa ze względu na stan świątyni. Gdy za przeoratu o. Bronisława Matyszczyka dokonano gruntownego remontu i modernizacji kościoła, Zakon Paulinów, na czele z ówczesnym przełożonym generalnym - o. Józefem Płatkiem oraz Kurią Biskupią we Włocławku, wniósł oficjalną prośbę o zgodę na koronację. Stolica Apostolska dekretem z 25 marca 1982 r. spełniła prośbę i urzeczywistniła nadzieję. Koronacja odbyła się na Jasnej Górze 19 czerwca 1983 r. Podczas swej pielgrzymki do Ojczyzny Jan Paweł II nałożył papieskie diademy na skronie Dzieciątka i Maryi.
Niestety, w nocy z 31 listopada na 1 grudnia 1983 r. wybuchł pożar, który zniszczył wnętrze kościoła brdowskiego. Z ołtarza głównego pozostał stalowy szkielet, na którym wisiała pancerna skrzynia z umieszczonym w jej wnętrzu spękanym od płomieni obrazem. W opinii znacznej części społeczeństwa do dziś pokutuje przekonanie, że podpalenia dokonali funkcjonariusze SB.
Ponownej odbudowy świątyni podjął się proboszcz - o. Bronisław Matyszczyk. Dzięki jego staraniom i pomocy założonej przez niego Jasnogórskiej Rodziny Różańcowej zniszczona świątynia zyskała dzisiejsze oblicze.

Sanktuarium i parafia dziś

Duszpasterstwo w sanktuarium podąża dziś dwoma torami, które się uzupełniają. Pierwszym jest duszpasterstwo rodzin, w którym chodzi głównie o ukształtowanie moralnie zdrowych polskich rodzin. Jego początki sięgają 1994 r., ogłoszonego Rokiem Rodziny. Wówczas to zrodziła się myśl, by Brdów stał się diecezjalnym sanktuarium rodzin. Główne doroczne spotkania odbywają się z racji odpustu (niedziela po 2 lipca) i połączone są z całonocnym czuwaniem. Pielgrzymują wtedy rodziny wraz ze swoimi duszpasterzami, odpowiedzialni za poradnictwo rodzinne, Kręgi Rodzin Kościoła Domowego, a także Stowarzyszenie Rodzin Katolickich. W latach 1996 i 1999 odbyły się w sanktuarium rekolekcje poradnictwa rodzinnego.
Nie zaniedbuje się tych, którzy mają niewątpliwy wpływ na kształt dzisiejszej rodziny, a mianowicie nauczycieli. Troska o właściwą formację nauczycieli i wychowawców stanowi drugi rys podejmowanego duszpasterstwa. Początkowo miało ono zasięg dekanalny, a pomysłodawcą był bp Roman Andrzejewski, który w ramach wizytacji biskupiej zaproponował, by takowe duszpasterstwo tutaj powstało. Z czasem jednak zasięg dekanalny okazał się niewystarczający i połączono je z duszpasterstwem nauczycieli na szczeblu diecezjalnym.
Główne uroczystości odpustowe, przypadające na pierwszą niedzielę lipca poprzedzone są swoistym triduum - tzw. Wieczorami Maryjnymi, które ściągają każdego roku dużą liczbę pielgrzymów. Do stałego kalendarium wpisały się pierwszosobotnie czuwania nocne: sióstr zakonnych (we wrześniu) oraz kleryków seminariów duchownych znajdujących się na terenie diecezji włocławskiej: w Kazimierzu Biskupim, Lądzie, Zduńskiej Woli i Włocławku (w październiku).
W Roku Jubileuszowym dodatkową nobilitację stanowi fakt wyboru brdowskiego sanktuarium na stację odpustu jubileuszowego. Z tej racji w każdą sobotę w samo południe sprawowana jest uroczysta jubileuszowa Msza św. dla pielgrzymów. W 1995 r. w sanktuarium gościło Radio Maryja i prawdopodobnie zaszczyci nas swoją obecnością i w tym roku, zwłaszcza że obchodzić będziemy 17. rocznicę koronacji obrazu. 19 czerwca u stóp Matki Bożej Zwycięskiej, wraz z Rodziną Radia Maryja, chcemy Jej dziękować przede wszystkim za to, że wybrała sobie to miejsce, by być między nami.
Każdy z przybywających tu pielgrzymów ma niebywałą okazję do osobistego spotkania się z Maryją i Jej Synem. Temu mają służyć specjalne nabożeństwa, celebrowane w Roku Jubileuszowym, nowenna, którą odprawiamy każdego 19. dnia miesiąca, posługa Słowa i posługa w sakramencie pojednania.
Sanktuarium jest ściśle związane z parafią, która liczy nieco ponad 2 tys. wiernych. Przy parafii działają: chór, orkiestra, grono ministrantów, lektorek, schola dziecięca i zespół młodzieżowy. Ojcowie podejmują pracę duszpastersko-katechetyczną i rekolekcyjną, by Imię Maryi rozsławiać wszędzie. Sanktuarium wydaje miesięcznik Zwycięska Pani.
Sanktuarium posiada dom pielgrzyma na 40 miejsc wraz z zapleczem gastronomicznym. Wszystko po to, by spotkanie utrudzonego pątnika z Matką Bożą Zwycięską było owocne.

Sanktuarium Matki Bożej Zwycięskiej
ul. Kościelna 5
62-621 BRDÓW
Tel. (0-63) 271-30-05, 271-22-40