MONIKA OWCZAREK: - 18 maja zostały przyznane nagrody im. ks. dr. Bolesława Domańskiego. Ten wyjątkowy kapłan w szczególny sposób zapisał się w historii naszego regionu. Co o jego życiu i działalności możemy powiedzieć współczesnym pokoleniom?

WŁODZIMIERZ CHRZANOWSKI: - Ks. Bolesław Domański urodził się 14 stycznia 1872 r. w Przytarni. Ważną szkołą życia była dla niego nauka w ośrodkach edukacji powszechnej, przez które przeszedł. Najpierw Szkoła Ludowa w Kiełpcu, Gimnazjum Collegium Marianum w Pelplinie, Królewskie Gimnazjum Klasyczne w Chełmnie, Seminarium Duchowne w Pelplinie i Uniwersytet w Monasterze. Po uzyskaniu święceń kapłańskich prowadził wykłady w seminarium duchownym w Pelplinie. Ponieważ odmówił zaprzestania prowadzenia wykładów w języku polskim, oddelegowano go na parafię do Zakrzewa. Ks. B. Domański dał się poznać jako wspaniały kapłan, wyróżniający się głęboką erudycją, sumiennością i poświęceniem. Zaangażowany w sprawy narodowe prezentował nową naukę społeczną Kościoła, opowiadając się za głęboką odnową liturgii i duszpasterstwa. Trudno jest oddzielić jego działalność narodowo-polityczną od religijnej. Szczególnie po 1920 r. silnie akcentował "że w ludzie polskim tkwi jedyna, trwała siła narodu". Utworzył kółka rolnicze, które przyczyniły się do utrzymania mowy polskiej, szerzenia czytelnictwa i utrwalania polskich tradycji. Starał się podnieść wartość człowieka niezależnie od jego pozycji społecznej i majątkowej. Odnowił szpital dla biednych, rozparcelował ziemię plebańską wśród małorolnych. Stał na czele Związku Polaków w Niemczech. Na pierwszym miejscu stawiano tam sprawę odrębności Polaków oraz konieczność upartej walki o język i kulturę. Ks. Bolesław Domański był także kuratorem Związku Polskich Towarzystw Szkolnych w Niemczech. Swoją działalnością przyczyniał się do bujnego rozwoju szkół polskich. Towarzystwo zajmowało się organizowaniem nauki religii w języku polskim, organizowaniem szkół, kolonii i ochronek w Polsce. Na Kongresie Polaków w Niemczech ks. B. Domański wręczał najbardziej zasłużonym "Odznakę Wiary i Wytrwania" . Od 1983 r. istnieje Nagroda im. ks. Bolesława Domańskiego przyznawana przez Katolickie Stowarzyszenie "Civitas Christiana".

- Jaka idea przyświeca kapitule przyznającej nagrody?

- Zależy nam na szerokim spopularyzowaniu postaci tego wybitnego patrioty, przywódcy ludu polskiego w Niemczech, organizatora polskiej oświaty i wychowania. Celem Nagrody jest również podkreślenie roli i wagi pracy społecznej akcentującej postawę chrześcijańską jako właściwe uzupełnienie autentycznej postawy patriotycznej, a także stworzenie bodźców zachęty do twórczej pracy naukowo-oświatowej, kulturalno-artystycznej i społeczno-gospodarczej.

- Kto może zostać laureatem Nagrody im. ks. B. Domańskiego?

- Nagroda może być przyznana tylko raz w życiu. Otrzymać ją mogą osoby indywidualne, zespoły ludzi lub instytucje, które w swoim życiu, pracy i działalności zbliżają się do ideałów wyrażonych w Pięciu Prawdach Polaków przyjętych na Kongresie Polaków w Berlinie. Prawdy te są następujące: jesteśmy Polakami, wiara ojców naszych jest wiarą naszych dzieci, Polak Polakowi bratem, co dzień Polak Narodowi służy, Polska jest naszą Matką, o Matce nie wolno mówić źle.

- W tym roku odbyła się już XVIII edycja Nagrody im. ks. Bolesława Domańskiego. Wśród dotychczasowych jej laureatów było wiele osób z regionu lubuskiego. Kim byli nagrodzeni?

- Dotychczas z naszego regionu nagrodę otrzymali: dr Jerzy Oleksiński, Alf Kowalski, Wanda Chełkowska, Kazimierz Fabiś, Jan Pietkun, ks. dr Eugeniusz Kapusta, ks. Michał Kaczmarek z Sulechowa, Regionalny Zespół Pieśni i Tańca z Dąbrówki Wielkopolskiej oraz ks. prałat Konrad Herrmann.

- Kim są tegoroczni laureaci nagrody?

- Tegoroczna uroczystość odbyła się w Grabonogu na tle dworku rodziny Bojanowskich. Laureatami tegorocznej nagrody zostali: Mieczysław Augustyn z Piły, Julian Golak z Nowej Rudy, dr Stanisław Sroka z Grabonogu, Gabriela Cwojdzińska z Koszalina oraz wybitny kapłan ks. inf. Mieczysław Marszalik. Przyznano także wyróżnienie Marianowi Langnerowi z Leszna.

- W tym roku wśród nagrodzonych znalazł się ks. inf. Mieczysław Marszalik. Za co szczególnie został uhonorowany tą nagrodą?

- Ks. inf. Mieczysław Marszalik otrzymał nagrodę za długoletnie i twórcze zaangażowanie dla Kościoła na Ziemiach Zachodnich w kontekście nowej jakości kulturowej i społecznej. Zawsze działał w interesie Polski i Polaków na kolejno powierzanych mu stanowiskach i funkcjach. Podążał zawsze tam, gdzie istniała potrzeba pomocy Polakom, do Białogóry i Baru. Mimo zagrożeń sowieckich po 1944 r. pozostał w grupie Polaków, którzy nie chcieli opuszczać Lwowa. W 1948 r. objął stanowisko prokuratora Niższego Seminarium Duchownego w Gorzowie. Dekretem ordynariusza gorzowskiego bp. Wilhelma Pluty ks. inf. Mieczysław Marszalik został mianowany notariuszem kurii biskupiej, wykazał się na tym stanowisku wielką rozwagą i umiejętnościami. W 1970 r. został wikariuszem generalnym bp. Wilhelma Pluty. 15 sierpnia 1978 r. powołano go na urząd kanclerza kurii biskupiej, funkcję tę sprawuje do czasów obecnych. Jego postawę można określić: "co dzień służy narodowi i Kościołowi". Człowiek dużych zdolności, pełen miłości do wszystkich i wszystkiego co kościelne, Chrystusowe. Ks. inf. Mieczysław Marszalik otrzymaną nagrodę przeznaczył w połowie na Caritas naszej diecezji, chcąc w ten sposób pomóc ludziom najbardziej potrzebującym. Pozostałą część nagrody przekazał na fundusz beatyfikacyjny sługi Bożego bp. Wilhelma Pluty.

- Dziękuję za rozmowę.