Każdy z nas widzi Sanktuarium Jasnogórskie jako miejsce pełne najcenniejszych dzieł sztuki. Większość pielgrzymów przybywających na spotkanie z Matką Bożą w Jej Jasnogórskim Obrazie zwiedza również Skarbiec, Arsenał, Muzeum 600-lecia... Niestety, pozostaje jednak później dość ogólnikowe wspomnienie ogromu bogactwa nagromadzonych tu dzieł sztuki i pamiątek narodowych.
Z tego względu tak wielkie znaczenie ma najnowsza, monumentalna publikacja o. Jana Golonki - paulina i Jerzego Żmudzińskiego pt. " Skarbiec Jasnej Góry". Autorzy, podkreślając, iż największym skarbem Jasnej Góry jest sam Obraz Jasnogórski, w precyzyjny i wyczerpujący sposób prezentują również dzieła i pamiątki przechowywane w Skarbcu oraz sięgają do zasobów Arsenału i Muzeum 600-lecia. Dzięki temu publikacja ma charakter wyczerpujący.
Znakomite, wykonane na najwyższym poziomie, barwne reprodukcje fotograficzne autorstwa Janusza Koziny oraz precyzyjne naukowe opracowanie prezentowanych eksponatów to jeszcze niecała zawartość publikacji. Dopełnia ją ilustrowana historia samego Skarbca oraz wszystkich jego inwentarzy na przestrzeni dziejów, a także historia przewodników po nim. Należy zauważyć, że album wydany został w 350. rocznicę wzniesienia Skarbca Wotywnego Najświętszej Maryi Panny na Jasnej Górze (1650-2000).
We Wprowadzeniu Autorzy dzielą się swoimi refleksjami na temat specyfiki gromadzonych przez wieki zbiorów kościelnych, w tym jasnogórskich. Powstawały one - w przeciwieństwie do zbiorów muzealnych gromadzonych z innych motywów - "na większą chwałę Bożą" - jako odblask Odwiecznego Piękna, a także jako godna oprawa liturgii, wreszcie jako wyraz pobożnej postawy wiernych różnych stanów, podejmujących praktyki wotywne.
Dlatego Skarbiec Jasnogórski różni się w istotny sposób od zbiorów muzealnych swym charakterem duchowym i wotywnym. Może być postrzegany tylko w kontekście całości duchowej i religijnej, jaką jest Jasna Góra, i trudno byłoby zaakceptować eksponowanie poszczególnych obiektów w innych warunkach. Tym bardziej, że właśnie intencje wotywne były głównym motywem gromadzonych na Jasnej Górze zbiorów.
Ponieważ - jak już było powiedziane - ów duch postawy wotywnej obejmował ludzi różnych stanów, znalazły się na na Jasnej Górze wspaniałe dary królów, magnatów i dostojników, także kościelnych. A w miarę posuwania się w historii ku czasom nowym, coraz większego znaczenia nabierają różnego rodzaju pamiątki narodowe. Stąd Skarbiec prezentuje najszerszy przekrój - od monarszych dzieł złotnictwa, haftu i tkanin po sybirackie kajdany, obozowy różaniec z chleba i więzienny talerz metalowy z wyrytymi przez uwięzionych członków " Solidarności" napisami świadczącymi o ich nadziei pokładanej w Matce Bożej Jasnogórskiej.
Trudno tu wyliczać poszczególne dzieła. Jest to zarówno przegląd znakomitych dzieł sztuki gotyku, renesansu i baroku, jak i przegląd pamiątek narodowych od czasów zwycięstw Sobieskiego, przez szczególnie związaną z tym miejscem konfederację barską, po czasy niewoli narodowej, represji zaborców i okupantów, aż po lata zniewolenia komunistycznego.
Album pozwala na spokojne i wnikliwe kontemplowanie dzieł oraz studiowanie unikalnych niekiedy pamiątek narodowych. Dlatego jego rola jest nie do zastąpienia, zarówno w sensie poznawczym, religijnym, jak i patriotycznym.

Skarbiec Jasnej Góry ukazał się w Wydawnictwie Zakonu Paulinów PAULINIANUM. Druk wraz z wyciągami barwnymi został wykonany w Wydawnictwie MARGRAFSEN w Bydgoszczy. Sprzedaż albumu prowadzi: Sklep Claromontana, ul. o. Augustyna Kordeckiego 2, 42-225 Częstochowa, tel. (0-34) 377-77-77.