Szopki na stałe wpisały się w pejzaż Krakowa. W krakowskich kościołach bożonarodzeniowa szopka na sto różnych sposobów przypomina cud przyjścia Chrystusa na świat. Mieszkańcy miasta i goście z całymi rodzinami chętnie odwiedzają świątynie, aby podziwiać ruchomą szopkę u Kapucynów czy Bernardynów, u Franciszkanów czy Jezuitów... Obok kościelnych są jeszcze inne tradycje budowania szopek w Krakowie. Od 1937 r. (z przerwą okupacyjną w latach 1939-44) z inicjatywy Jerzego Dobrzyckiego, dyrektora Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, co roku w pierwszy czwartek grudnia pod pomnik Adama Mickiewicza na krakowskim Rynku Głównym przychodzą szopkarze, by na jego stopniach licznie przybyłej publiczności zaprezentować swoje dzieła - owoc długotrwałej, niezwykle żmudnej i precyzyjnej pracy. Tak co roku rozpoczyna się konkurs na najpiękniejszą szopkę, organizowany przez Muzeum Historyczne Miasta Krakowa.
7 grudnia 2000 r. punktualnie o godz. 12.00, gdy rozległ się hejnał z wieży kościoła Mariackiego, spod pomnika Adama Mickiewicza na Rynku Głównym w Krakowie ruszył barwny korowód ok. 130 szopkarzy, aby przenieść swoje dzieła do Muzeum, gdzie były oceniane przez jury i prezentowane na dorocznej wystawie. Towarzyszył mu tłum dzieci i młodzieży, krakowian i turystów z Polski i z całego świata, którzy skrzętnie się uwijali, aby te kolorowe cuda utrwalić za pomocą kamer...
Szopka krakowska nawiązuje do tradycji jasełek, które w okresie Bożego Narodzenia wystawiano w świątyniach, a gdy stały się zbyt świeckie, wyprowadzone z kościołów, przetrwały w ludowej tradycji kukiełkowych teatrzyków, kolędniczych zwyczajów chodzenia z szopką, gwiazdą czy turoniem. Krakowska szopka w swej architekturze najczęściej przybiera kształty zabytkowych budowli sakralnych i świeckich Krakowa. Scena Bożego Narodzenia sytuowana jest na tle kościoła Mariackiego, katedry na Wawelu, Sukiennic, wieży ratuszowej, Bramy Floriańskiej czy Barbakanu. Krakowskie szopki zdobywały i zdobywają nagrody na międzynarodowych konkursach i są ozdobą największych muzeów świata oraz wielu kolekcji prywatnych. Jury konkursu ocenia szopki i przyznaje nagrody w kategoriach: młodzieżowej (do lat 14) i seniorów oraz szopek dużych, średnich i miniaturowych. W tym roku laureatem 58. Konkursu Szopek Krakowskich w kategorii szopek dużych został Bronisław Pięcik, który po raz 40. brał udział w konkursie. Jego szopka ma 162 cm wysokości, a nawiązuje do 2000-lecia chrześcijaństwa i przyjęcia chrztu przez Mieszka I. W kategorii szopek średnich pierwszym miejscem wyróżniono szopkę Romana Sochackiego. Po raz 40. w konkursie startował również Maciej Moszew, który 21 razy zdobywał pierwszą nagrodę - tym razem zdobył ją w kategorii szopek małych. Za miniaturową - mierzącą 13 cm - szopkę pierwszą nagrodę otrzymał Marian Dłużniewski ex aequo z Janem Kirszem. Szopki będzie można oglądać do 17 lutego 2001 r. w Muzeum Historycznym Miasta Krakowa, Rynek Główny 35.
Dzięki inicjatywie Festiwalu Kraków 2000 - od 1 grudnia 2000 r. na Małym Rynku w Krakowie, w specjalnym namiocie, do 14 stycznia 2001 r. jest prezentowana szopka wenecka autorstwa Paula Chalanda, twórcy szopki prowansalskiej, prezentowanej w Krakowie w ubiegłym roku. Tym razem Paul Chaland na makiecie o rozmiarach 18 x 5 m stworzył miasto - Wenecję, z pl. św. Marka i budowlami do złudzenia przypominającymi oryginały, z wielobarwną rzeszą postaci z różnych wieków w strojach i scenach zaczerpniętych z obrazów weneckich malarzy, które stały się tłem i dekoracją dla przedstawienia świętej opowieści o Bożym Narodzeniu. Święta Rodzina - Józef i Maryja wraz z Dzieciątkiem - została umieszczona na skromnej barce ("burcio"), służącej do transportu towarów. Barka, sterowana przez dwa anioły stojące z wiosłami na " burcio", unosi na falach maleńkiego, dopiero co narodzonego Jezusa z jego Matką i św. Józefem.
Dzięki różnorakim automatom sterowanym przez komputer, na 12 minut miasto ożywa i rozpoczyna się spektakl. Precyzyjnie dopracowane szczegóły, a więc budowle, mosty i place, tworzą przestrzeń Wenecji i stają się tłem dla oddania hołdu Dzieciątku Jezus. Przed Jego kolebką składa pokłon idący w pochodzie patriarcha, doża i Trzej Królowie - wierne kopie figur z wieży zegarowej katedry św. Marka.
Pierwszy pokaz szopki weneckiej odbył się w Paryżu podczas świąt Bożego Narodzenia w 1993 r. I tak, wędrując po świecie, szopka ta dotarła do Krakowa. "Odbudowane w magicznym pudełku miasto - napisali autorzy - które przypomina wędrowny teatr: harmonijny, poruszający się po kręgu niczym antyczny ´mondo nuovo´ mikrokosmos; coś w rodzaju zaczarowanego, lecz przekonywającego świata - świata, w który chętnie zanurzają się dzieci i marzyciele. Wędrowna kompania wenecjan... (...) Kiedy kończy się spektakl, wędrowne towarzystwo kłania się i dziękuje życzliwej publiczności".
Paul Chaland urodził się w Londynie. Przez wiele lat pracował jako dziennikarz w Paryżu. Od 1977 r. z gronem przyjaciół i żoną Odile Verdier tworzy niezwykłe szopki-teatry. W swojej kolekcji posiada 9 szopek, które wystawia na całym świecie. Szopki te imponują rozmiarami i są sterowane komputerowo, posiadają 120-450 postaci, z czego 30-120 to postacie ruchome, wysokie na 30-60 cm. Teksty do spektakli są pisane przez wybitnych współczesnych autorów, a swych głosów użyczają znani aktorzy.
Paul Chaland jest również twórcą szopki krakowskiej. Po raz pierwszy została ona zaprezentowana w Paryżu w 1990 r. Szopka ma wymiary: 14 m długości i 4 m szerokości. Na tle precyzyjnie odtworzonej architektury podwawelskiego grodu rozgrywa się misterium Bożego Narodzenia w otoczeniu 125 lalek wyobrażających średniowiecznych mieszczan krakowskich z Lajkonikiem, Panem Twardowskim, proszalnym dziadem itp. Spektakl trwa 20 min. Teksty do niego napisała Agnieszka Osiecka, muzykę skomponował Zygmunt Konieczny, a piosenki śpiewa Anna Szałapak.
18 września 2000 r. w ramach Festiwalu Kraków 2000 odbyła się w Betlejem uroczysta prezentacja szopki krakowskiej z kolekcji Paula Chalanda. W uroczystym jej otwarciu wzięła udział pierwsza dama Palestyny - Suha Arafat, a Kraków reprezentowała wiceprezydent Teresa Starmach. Spektakl można oglądać w przestrzennym pomieszczeniu na 300 osób obok bazyliki Bożego Narodzenia w Betlejem. Szopka pozostanie tam na stałe i stanie się częścią tzw. Drogi Pokoju, pielgrzymki po świętych miejscach biblijnych w Ziemi Świętej.