Szpiegowanie będzie kontynuowane

W największym dzienniku zachodniego wybrzeża Stanów Zjednoczonych, Los Angeles Times, ukazał się 23 marca niepodpisany artykuł redakcyjny pt. Gra szpiegowska toczy się dalej. Autor pisze, że dawno minęły czasy, kiedy wielkie państwo mogło w sposób przekonywający wyrażać swoje zdumienie i oburzenie, złapawszy na własnym terytorium szpiega obcego mocarstwa. Już od dawna pogodziliśmy się z tym, że praktycznie wszystkie rządy są zamieszane w jakimś stopniu w szpiegostwo wojskowe i gospodarcze, uprawiane zazwyczaj pod przykrywką dyplomacji. Co więcej, często szpiedzy znani są po nazwisku. Każda ze stron, oczywiście, usiłuje zdobyć przewagę, werbując dla siebie agentów w kontrwywiadzie przeciwnika. Tak np. Robert Philip Hanssen był przez 15 lat jednym z głównych tropicieli szpiegów jako pracownik Federalnego Biura Śledczego ( FBI) i jako taki miał dostęp do wielu tajemnic. Przez cały ten czas działał równocześnie jako szpieg rosyjski i wyrządził ogromne szkody. W tym tygodniu Stany Zjednoczone podjęły działania mające na celu ukaranie Rosji za dotychczasowe działania szpiegowskie i ograniczenie podobnych działań na przyszłość.
Jako pierwszy krok zarządzono wydalenie czterech urzędników rosyjskich, podejrzewanych o związki z Hanssenem. Dwaj inni pracownicy ambasady rosyjskiej sami nagle wyjechali z USA po jego aresztowaniu. Jako krok drugi Waszyngton zażądał od Moskwy wycofania 46 pracowników ambasady w stolicy, konsulatu w San Francisco i misji rosyjskiej przy ONZ w Nowym Jorku. Wszyscy oni zostali już wcześniej rozpoznani jako pracownicy wywiadu. W odpowiedzi na to Rosja ogłosiła, że zastosuje " symetryczne posunięcia".
Autor przypomina, że po zakończeniu zimnej wojny Rosja ograniczyła w latach 90. swoją działalność szpiegowską w Stanach Zjednoczonych, ale potem nasiliła ją ponownie. Usunięcie 50 szpiegów rosyjskich z USA i podobnej liczby agentów amerykańskich z Rosji ograniczy działania wywiadowcze obu krajów, ale z pewnością ich nie przerwie. Nie musi to koniecznie oznaczać powrotu do zimnej wojny, do napięć i wrogości. Obustronna nieufność zapewne wzrośnie, tym bardziej, że w wielu dziedzinach narodowe interesy Rosji i Stanów Zjednoczonych są przeciwstawne. Ale zwyczajna dyplomacja i handel będą toczyły się nadal, podobnie jak wzajemne szpiegowanie - konkluduje amerykański dziennik.

Gorbaczow z Jaruzelskim

Czołowy dziennik rosyjski Niezawisimaja Gazeta z 29 marca opisuje w artykule Siergieja Starcewa "nową inicjatywę międzynarodową Gorbaczowa". Chodzi o spotkanie, które odbyło się 28 marca w alpejskim miasteczku Saint Vincent u podnóża Mont Blanc. Ogłoszono tam powstanie nowej organizacji: Forum Polityki Międzynarodowej. Ma ona urządzać co roku spotkania przywódców politycznych, uczonych i twórców. Na spotkaniach tych w sposób nieformalny będzie dokonywało się oceny stosunków międzynarodowych w obliczu wielkich zmian geopolitycznych, jakie nastąpiły w ciągu minionej dekady. Inicjatorem Forum jest Michaił Gorbaczow, były prezydent ZSRR. Autor artykułu określa go jako "człowieka, z którego imieniem setki milionów ludzi wiążą globalną przebudowę porządku światowego".
Gorbaczow wystosował posłanie do przywódców politycznych świata dzisiejszego. Pisze w nim, że świat okazał się nieprzygotowany do zachodzących zmian, a polityka nie nadąża za wyzwaniami nowej epoki. Nie można wprawdzie wyobrażać sobie, że potrafiłoby temu zaradzić stworzenie czegoś w rodzaju rządu światowego, ale potrzebne jest efektywne zapobieganie narastającym ostrym przeciwieństwom.
Inicjatorzy Forum pragną, aby w przyszłych spotkaniach brali udział nie tylko przedstawiciele krajów najbogatszych, jak to ma miejsce w konferencjach w
Davos, lecz także przywódcy pozostałych krajów, gdzie żyje dzisiaj większość mieszkańców naszej planety.
Osobą, która na obecnym spotkaniu w Saint Vincent odegrała ( dość nieoczekiwanie - J.W.S.) rolę jednego z głównych rzeczników koncepcji Forum, okazał się generał Wojciech Jaruzelski. Wystąpił on z jednym z głównych referatów. Niezawisimaja Gazeta wydaje się przypisywać opisanej imprezie poważne znaczenie. Dowodem tego jest fakt, iż do Saint Vincent pojechał jej redaktor naczelny Witalij Tretiakow.