"Wybitny student" Joseph Goebbels

W tygodniku Der Spiegel z 28 sierpnia Arnim Himmelrath zajął się promocyjnym albumem wydanym przez Uniwersytet im. Fryderyka Wilhelma w Bonn. Jest to duża książka wydrukowana po niemiecku i angielsku. Oprócz zarysu dziejów uniwersytetu i przedstawienia tego, czym się on dziś zajmuje, dzieło zawiera również coś w rodzaju słownika biograficznego wybitnych osobistości, które odbyły całość lub część swoich studiów w bońskiej Alma Mater. Dowiadujemy się więc, że studentami w Bonn byli m.in.: wielki poeta niemiecki Heinrich Heine, kontrowersyjni filozofowie Friedrich Nietzsche i Karl Marks, wybitny chemik Justus von Liebig, pierwszy kanclerz niemiecki po II wojnie światowej Konrad Adenauer oraz jeden z prezydentów RFN Heinrich Luabke.
Studentem był tutaj też jeden z najgłośniejszych hitlerowców, minister III Rzeszy, Joseph Goebbels. I dla niego znalazło się miejsce we wspomnianym zbiorze życiorysów. Sam fakt wydrukowania go tutaj, razem z fotografią z czasów studenckich, nie byłby może niczym nadzwyczajnym; biogramy i wizerunki nawet jednoznacznie negatywnych postaci dziejowych muszą się znajdować w encyklopediach i słownikach obowiązanych do podawania pełnych informacji o wszystkim. Poważne zastrzeżenia pod adresem wydawnictwa uniwersytetu w Bonn
wzbudził w opinii publicznej nie sam fakt włączenia Goebbelsa do grona znanych eks-studentów bońskich, lecz sposób, w jaki został zaprezentowany jego życiorys. Obok danych ściśle biograficznych i dotyczących studiów można się dowiedzieć tylko tyle, że był on zaufanym Hitlera i jako minister oświaty ludowej i propagandy był odpowiedzialny za "ujednolicanie" ("Gleichschaltung") mediów i życia kulturalnego. W tej na pozór obiektywnej charakterystyce całkowicie pominięto takie fakty, jak to, że Goebbels był jednym z najgorliwszych propagatorów antysemityzmu, że opowiadał się za wytępieniem Żydów i innych "niższych rasowo" narodów, i że należał do najczynniejszych podżegaczy do wojny w Niemczech. Taki sposób przedstawienia postaci Goebbelsa w oficjalnej publikacji akademickiej wzbudził protesty m.in. Niemieckiego Związku Wyższych Uczelni (Deutscher Hochschulverband). Władze uniwersytetu w Bonn pozostały jednak obojętne wobec protestów i w dalszym ciągu rozsyłają inkryminowaną książkę po całym świecie, a rzecznik rektora, Frank Luerweg, uznał, że jest ona w porządku i niczego nie można jej zarzucić.

Kot jako lew

W naszych przeglądach prasy podajemy wiadomości dotyczące spraw poważnych i tej zasady zamierzamy przestrzegać. W serwisach wielkich agencji prasowych można jednak -
zwłaszcza w czasie wakacji - znaleźć także informacje nieco mniejszej wagi. Świadczą one o tym, że i najpoważniejsi dziennikarze odczuwają czasem potrzebę uśmiechu. Różne agencje światowe doniosły 29 sierpnia, jak to w mieście Amelia we włoskiej prowincji Umbria wybuchła panika na wieść o tym, że w okolicy grasuje na wolności lew. Wypatrzyli go holenderscy turyści, którzy nawet sfilmowali bestię kamerą wideo i przekazali film policji. Zaalarmowano policjantów i karabinierów, ostrzeżono ludność przed groźnym drapieżnikiem. Rozdzwoniły się telefony od osób zapewniających, że natknęły się na niebezpiecznego zwierza. Dopiero gdy na widok publiczny wystawiono zrobioną z filmu, niezbyt zresztą wyraźną, fotografię domniemanego lwa, zgłosił się właściciel wielkiego dziesięciokilogramowego płowego kota, któremu pozwala biegać po okolicy. Rozpoznał on na zdjęciu swego ulubieńca. Zaplanowaną w pilnym trybie obławę i polowanie na lwa trzeba było odwołać.
Jerzy Włodzimierz Serczyk