Największym bogactwem jest różnorodność. Spójrzmy na nasze kościoły. Gdzie drewnianemu kościółkowi w Błażejewie równać się do Skałki. A spójrzmy na sanktuaria paulińskie. Gdzie podzakopiańskiej Bachledówce do Jasnej Góry. A przecież w tej odmienności siła. Bo i błażejewski kościółek drewniany Księży Filipinów, z pięknym renesansowym ołtarzem, pw. św. Jakuba Apostoła zachwyca wiejską religijnością i prostotą, a święte miejsce Biskupa Męczennika ze Szczepanowa urosło do narodowego Panteonu. Na nic zdaje się licytacja, kto lepszy, co piękniejsze.
A Tatrzańska Częstochowa, czyli Bachledówka. Już sam widok, jaki rozciąga się z zalesionego świerkami wzgórza kościelnego, jest nie do powtórzenia gdzie indziej: w pogodny dzień widać Tatry oraz pasmo Gorców i Beskidu Wysokiego na horyzoncie. A znowu z częstochowskiej Jasnej Góry, jak wiadomo, widać całą Polskę.
Różnorodność jest w życiu niezbędna. Kto chciałby zamknąć się w jednym i niezmiennym - usechłby. Katolicyzm przez jego przeciwników postrzegany jest jako religia ortodoksyjna, zamknięta, chętnie przypisuje mu się fundamentalizm. Mieszane są dwie sprawy. Wierność zasadom, wartościom wypływającym z Ewangelii, z całą resztą, którą czerpiemy z życia, z dnia codziennego, z wolności osoby ludzkiej. Każdy z nas jest inny. I każdy z nas inaczej się modli, choć przecież do tego samego Boga.
Różnorodność wzbogaca. Gdybyśmy chodzili po ulicach ubrani w identyczne mundurki jak Chińczycy w czasach rewolucji kulturalnej czy jak pionierzy w Kraju Rad, gdybyśmy wszyscy mieli włosy jednego koloru - co wyróżniałoby jednostkę? Oczywiście, najważniejszy jest rozum, własne poglądy. Ale przecież gdy próbuje się narzucić jedność w zachowaniach, idzie przede wszystkim o jedność w myśleniu, czyli zniewolenie.
W Polsce mamy demokrację, a raczej ciągle się jej uczymy. Brak tolerancji w demokracji polega na wywieraniu różnych form nacisku wobec inaczej myślącego. A to przez bojkot na salonach. A to przez potwarz. Pod tym względem wachlarz działań jest szeroki.
Decydują silniejsi, bardziej bezwzględni, choć usta mają pełne słów o tolerancji, demokracji, humanitaryzmie. Najczęściej ten, kto najgłośniej krzyczy, jak bardzo kocha wolność, domaga się jej głównie dla siebie. Spierać się warto, różnić się należy, ale trzeba być jednym, gdy chodzi o sprawy dla ojczyzny najważniejsze. I to nie tylko podczas narodowych powstań. Właśnie teraz, gdy na horyzoncie chmury.