W naszym cyklu podróżujemy ostatnio po obrzeżach naszego słonecznego świata. Tydzień temu opisałem, jak po dziwnie wydłużonej orbicie, nachylonej do orbit innych planet pod kątem 17 stopni, porusza się najmniejsza planeta Układu Słonecznego - Pluton. Od Słońca odległy jest aż o 4-7 miliardów kilometrów, dlatego odkryto go dopiero w 1930 r., i to po niesłychanie żmudnych przeszukiwaniach nieba. Ze względu na wydłużoną orbitę Pluton czasami znajduje się nawet bliżej Słońca niż Neptun. Jednak 4 marca 1999 r. przeciął płaszczyznę ruchu Neptuna, stając się dla nas ponownie planetą najdalszą od Słońca. Ze względu na krążący blisko spory księżyc Charon planeta ta posiada jajowaty kształt. Pluton i Charon wyglądają też jak para tancerzy zwróconych do siebie cały czas tą samą stroną. Skład chemiczny Plutona i jego księżyca przypomina skład komet, jednak są to ciała znacznie od komet większe. Czy jednak dziwny Pluton w ogóle jest planetą? Np. w internecie trwa od dłuższego czasu głosowanie, czy zakwalifikować go do planet, czy też może odebrać mu ten zaszczytny tytuł! Powierzchnia księżyca Charona różni się przecież znacznie od powierzchni macierzystej planety. Ma inny kolor i pokryta jest zmarzniętą wodą, a nie metanem. Jak więc Pluton i Charon związały się ze sobą? Jak to było możliwe?
Gdy powstawał nasz Układ Słoneczny, poza orbitą Neptuna krążyło znacznie więcej niż obecnie lodowych pozostałości po uformowaniu się planet olbrzymów. Te małe lodowe miniplanetki krążą dziś wokół Słońca w obszarze zwanym pasem Kuipera. Być może niektóre z nich są nawet praprzodkami wielu komet. W pasie Kuipera znaleziono do tej pory ok. 30 obiektów o rozmiarach 100-200 kilometrów. Część orbity Plutona znajduje się właśnie wewnątrz tego pasa. Pluton mógł więc niejako "po drodze" wychwycić Charona, który do dziś uwięziony jest siłami grawitacji na jego orbicie.
Pas Kuipera przypomina nieco znany już naszym Czytelnikom malowniczy pas planetoid, których większość obiega Słońce po orbitach pomiędzy Marsem a Jowiszem. Może się więc niedługo okazać, że nietypowy Pluton wraz ze swoim dziwnym księżycem Charonem w rzeczywistości nie jest typową planetą, ale po prostu największym obiektem krążącym w pasie Kuipera! Ponieważ są to krańce Układu Słonecznego, panuje tam straszliwe zimno. Ale też z tego powodu miniplanetki zawierają mnóstwo lodu. Wszystkie są znacznie mniejsze od Plutona i bardzo trudne do wykrycia. Pierwszą znaleziono w 1992 r., nadając jej "urocze" imię 1992QB1. Do dziś odkryto ich prawie 60, więc wszystkich imion nie sposób wymienić.
O podróży do pasa Kuipera człowiek może na razie tylko pomarzyć. Ze względu na odległość jest to przecież dla nas ogromna bariera. Z zazdrością spoglądamy więc czasami na największych włóczęgów naszego świata, którzy z regularnością dobrego pociągu kursują z obrzeży Układu Słonecznego w pobliże naszej gwiazdy. Mowa oczywiście o kometach, które po krótkiej wycieczce z widokiem na Ziemię powracają potem hen na krańce, choć czasami niektóre z nich ulegają po drodze niepokojącym wypadkom. I my w najbliższych odcinkach naszego cyklu zabierzemy się z którąś z komet na krótką wycieczkę na peryferie Układu Słonecznego. Na razie możemy o tym pomarzyć, patrząc w gwiaździste grudniowe niebo.