Kto to był Michał Drzymała? Myślę, że na to pytanie wielu odpowie: " Ten od wozu". Ale już na pytanie: "Gdzie znajduje się jego grób?" odpowiedź będzie trudniejsza. Zbliża się 65. rocznica śmierci sławnego Polaka. Jest więc okazja, aby przypomnieć Szanownym Czytelnikom tę barwną postać.
Urodzony 13 września 1857 r. w Zdroju k. Grodziska Wlkp. w ubogiej rodzinie Walentego i Magdaleny z Budzionków, miał jeszcze czterech braci. Wzrastali w umiłowaniu ziemi i tradycji patriotycznej, gospodarząc na 33 morgach. Michał, ożeniony w 1881 r. z Józefą Vetter, robotnicą folwarczną, kilkakrotnie zmieniał miejsce zamieszkania. W końcu nabył dwuhektarową parcelę z niewielką stodółką w Podgradowicach. Ten maleńki okruch polskiej ziemi stał się wkrótce areną zmagań chłopa polskiego z potężną machiną administracyjną zaborczych Prus. Na swojej parceli chciał Michał postawić dom. Paragraf 13 ustawy z 1904 r. zabraniał budowania domu obywatelom polskim. Michał - po dwuletnich staraniach i mieszkaniu w maleńkim chlewiku - kupił za 350 marek używany wóz cyrkowy, postawił na swojej parceli i zamieszkał w nim wraz z rodziną. Tym wozem wjechał do historii. Wizyta hrabiego Czarneckiego z grupą Francuzów na Drzymałowej posesji nadała światowy rozgłos sprawie, której symbolem stał się wóz na kółkach. Pisały o tym wszystkie gazety polskie, ale też wiele gazet francuskich i angielskich. Pod wpływem "sprawy Drzymały" rozgorzała krytyka antypolskiej polityki Prus. Wzięli w niej udział polscy posłowie w sejmie pruskim i parlamencie Rzeszy. Włączyli się także najwybitniejsi wówczas literaci: H. Sienkiewicz, L. Tołstoj, M. Maeterlinck, H. G. Wells i inni. Podgradowice i wóz Drzymały stały się miejscem odwiedzanym przez wielu Polaków. Władze pruskie kilkakrotnie osadzały Michała w areszcie za "spowodowanie zbiegowiska". Chłop uparty, rubaszny i z fantazją każde aresztowanie wykorzystywał do manifestowania swojej polskości. Prowadzony przez żandarmów, śpiewał hymn narodowy i inne polskie pieśni.
Wkrótce Komitet Bohatera Drzymały w Poznaniu zebrał składki od Polaków z trzech zaborów i zakupił nowy wóz z kuchenką i dwoma pokojami. Ten podarunek od rodaków ustawił Michał na swej parceli w kwietniu 1908 r. Urzędnicy pruscy na nowo przystąpili do nękania nieustraszonego chłopa i wydali rozkaz, aby wóz nie stał w jednym miejscu dłużej niż 24 godziny. Na to również znalazł Michał odpowiedź. Codziennie - początkowo przy pomocy sąsiadów, a później samodzielnie - przesuwał wóz na inne miejsce, co skrupulatnie odnotowywał wachmeister Zingiel. W końcu - w 1910 r. Michał przewiózł swój legendarny wóz do Krakowa na obchody 500-lecia bitwy pod Grunwaldem, gdzie wzbudzał ogromną sensację. Po tych obchodach bohater został zapomniany. Zamieszkał w ziemiance i zarabiał furmanieniem na skromne utrzymanie swojej rodziny. Dopiero w 1925 r. pisarz Józef Weyssenhoff przypomniał " sprawę Drzymały". Zaprosił Michała do Bydgoszczy i w październiku 1927 r. zorganizował spotkanie Drzymały z prezydentem RP Ignacym Mościckim. W wyniku tego spotkania Michał otrzymał stałą rentę i 60-morgowe gospodarstwo rolne z budynkami we wsi Grabówno w powiecie wyrzyskim. Osiadł na nim wraz z rodziną w marcu 1928 r. (Obecnie gospodarzy na nim wnuk Michała i prawnuki). Osiedlenie się Drzymały nad ówczesną granicą polsko-niemiecką było też symbolem chłopskiego trwania na każdym skrawku polskiej ziemi. W chwili zamieszkania w Grabównie Michał Drzymała był już żywą legendą. Na spotkaniach w szkołach, świetlicach wiejskich i domach prywatnych opowiadał z humorem o swojej walce z urzędnikami pruskimi. Zmarł 25 kwietnia 1937 r. w Grabównie. Pochowany został 28 kwietnia na cmentarzu parafialnym w Miasteczku Krajeńskim. (Grabówno dopiero od 1974 r. jest samodzielną parafią). Pogrzeb Drzymały był wielką manifestacją patriotyczną przy udziale tłumów, przedstawicieli władz i licznych dziennikarzy.
We wrześniu 1939 r. Niemcy zrównali z ziemią grób Drzymały, aby zniszczyć legendę. Gdy w 1942 r. zmarła jego żona, pochowano ją w zupełnie innym miejscu cmentarza. Obecny grób z kamieni polnych postawiono w 1962 r. w 25-lecie śmierci Michała Drzymały.
W rocznicę śmierci - 25 kwietnia br. o godz. 16.00 w kościele parafialnym w Miasteczku Krajeńskim zostanie odprawiona Msza św. za spokój duszy Michała Drzymały, a później przedstawiciele lokalnych władz samorządowych złożą kwiaty na jego grobie.
W dobie zaniku szacunku dla polskiej ziemi trzeba przypomnieć postać, na której grobie napisano: "Michał Drzymała - Bohater Narodowy" .
Wóz Drzymały znajduje się w herbie gminy Miasteczko Krajeńskie.