Uważna lektura budżetu przygotowanego przez rządzących postkomunistów skłania do niepokojących refleksji. Budżet odzwierciedla przecież pewne polityczne cele i założenia autorów, także ich przewidywania. Spójrzmy więc w kilka budżetowych pozycji...
W 2003 r. przewidywany jest wzrost wydatków Kancelarii Prezydenta ze 138 mln w roku bieżącym do 160 mln zł w roku przyszłym, więc niemal o 15 proc. Trudno zrozumieć, co uzasadnia tak wysoki wzrost wydatków przewidywanych dla Kancelarii Prezydenta, zważywszy, że przecież jego konstytucyjne zadania i obowiązki nie zwiększają się. Czy wzrost ten zatem "skonsumują" wyższe pensje kancelaryjnych urzędników? Byłoby to szalenie dziwne, biorąc pod uwagę fakt, że pracownicy sfery budżetowej nawet marzyć nie mogą o takim wzroście swych wynagrodzeń, a niewielkie podwyżki płac dla nauczycieli rządowa propaganda otrąbiła jako wielki sukces...
Podobnie zaskakująco wysoko rośnie budżet Kancelarii Sejmu (z 303 do 343 mln zł w 2003 r.), więc o ponad 13 proc.; czy dlatego, że w Sejmie większość mają postkomuniści? Bo już na przykład budżet Kancelarii Senatu rośnie nieznacznie, ze 112 obecnie do 117 mln zł w roku przyszłym. Tymczasem wiemy, że Senat nie od dzisiaj jest "solą w oku" nie tylko postkomunistów, ale większości lewicy, marzącej o jednoizbowym parlamencie, z amputowaną kontrolą izby wyższej nad "radosną twórczością" ustawodawczą złej jakości. W tradycyjnym, historycznym doświadczeniu demokracji w Polsce Senat - izba wyższa parlamentu - był zawsze czynnikiem rozważnej kontroli nad demokratycznymi ekscesami izby niższej; odgrywał też zawsze ważną rolę w usuwaniu wad prawnych ustaw, przygotowywanych jakże często w pośpiechu i pod polityczną presją w izbie niższej, w Sejmie. Czy w tym ograniczeniu senackiego budżetu wyraża się zatem cicha tendencja rządzącej lewicy do marginalizowania jego roli już teraz, zanim ktoś na lewicy wystąpi z propozycją zniesienia Senatu?...
Gdy mowa o Senacie - oczekiwania prawej strony opinii publicznej idą w odwrotną stronę: w stronę zachowania i wzmocnienia roli Senatu, np. przez ustanowienie cenzusu wyborczego dla kandydatów na senatorów w postaci niezbędnego okresu praktyki w sprawowaniu funkcji publicznych. Byłoby to pożądane, konsekwentne rozwinięcie przyjętej zasady, że izba wyższa - dzięki doświadczeniu senatorów, ich orientacji w sprawach życia publicznego i prawa - czuwa nad tym, aby izba niższa stanowiła dalekowzroczne, mądre i stabilne prawo... Niestety, jak widać po senackim budżecie - postkomuniści dążą raczej do faktycznego ograniczania roli Senatu w naszej demokracji.
Chociaż żyjemy w dobie korupcji i afer, jako demoralizującego dziedzictwa PRL-owskiego, projekt budżetu na rok 2003 przewiduje tylko nieznaczne zwiększenie budżetu Najwyższej Izby Kontroli - o ok. 10 proc. Czyżby potrzeby Kancelarii Prezydenta i Kancelarii Sejmu były naprawdę większe niż potrzeby NIK-u, mającego już dziś pełne ręce roboty, tak pełne, że wprost nie wiadomo, za co się wziąć?... Jaką aferę wyświetlić?..
Chociaż mnożą się skargi pracownicze na pracodawców - opóźnienia wynagrodzeń, brak umów o pracę, złe warunki pracy itd. - budżet na Państwową Inspekcję Pracy zwiększono o sumę mniejszą niż budżet Kancelarii Prezydenta i Sejmu... Natomiast niezwykle symptomatyczny jest zaplanowany wzrost budżetu Naczelnego Sądu Administracyjnego: ze 110 mln zł do 281 mln zł! Wynikałoby stąd, że projektodawcy budżetu spodziewają się gwałtownego wzrostu fali sporów między obywatelami a organami administracji, które znajdą finał w NSA. Ponad 150-procentowy wzrost budżetu NSA może świadczyć o tym, że po zakładanym przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej rozszerzy się sfera administracyjnych, więc uznaniowych regulacji urzędniczych, dotyczących różnych aspektów życia obywateli. Budżet ten wyprzedzałby zatem zakładany rozrost ilościowy i kompetencyjny biurokracji, i tak już w Polsce wyjątkowo licznej i omnipotentnej.
Niestety, w projekcie budżetu na rok 2003 nie znajdujemy potwierdzenia wyborczych obietnic SLD, że rząd Millera ograniczać będzie tak kosztowną dla obywateli i podatników biurokrację. Przeciwnie - odnieść można wrażenie, że nie tylko "kto ma władzę, ten ma pracę", ale że ta praca "przy władzy" coraz lepiej płatna...