Reklama

Niedziela Wrocławska

Zawód organisty

Karol Porwich/Niedziela

Za nami liturgiczne wspomnienie św. Cecylii, patronki m.in.: muzyków, chórzystów czy organistów. Z jednej strony powinien to być dzień radości dla osób zaangażowanych w śpiew, z drugiej strony sami organiści mówią: „Jeszcze wiele jest do zrobienia”

Muzyka kościelna od wieków związana jest z liturgią. Wielu z nas zachwyca się pięknem chorału gregoriańskiego, brzmienia organów w kościołach czy śpiewu chórów lub scholi. Jednak, aby muzyka w kościele miała odpowiednie brzmienie potrzeba wiele czasu, godzin prób, nauki i odpowiedniego instrumentu. Przez wieki muzyka kościelna ewoluowała. Przez to też, aby tworzyć dzieła nadające się do liturgii potrzeba odpowiedniego zmysłu i talentu.

Dziś sami organiści zaznaczają, że wielokrotnie spotykają się z niedocenieniem nie tylko swojego zawodu, ale także samej muzyki. Dlatego też część organistów wrocławskich zwróciła się do naszej redakcji, chcąc podzielić się refleksją na temat blasków i cieni pracy organisty.

Reklama

Praca czy posługa?

Nie da się precyzyjnie określić, który z tych rzeczowników jest bardziej klarowny. Z jednej strony funkcja organisty wpisana jest do posług pełnionych w Kościele, z drugiej za swoją pracę organiści otrzymują honorarium, a dla wielu stanowi to jedyne źródło dochodu. Niemalże w każdej parafii wygląda to inaczej. Wszystko zależy od potrzeb parafii, zaangażowania i wymagań organisty, decyzji proboszcza parafii, który także ustala warunki pracy organisty. Specyfika życia parafialnego sprawia, że wielu organistów angażując się w swoją pracę przy organach, nie może sobie pozwolić, aby podjąć się innej pracy, a przy tym też poświęca swoje życie rodzinne. Zauważmy, że wtedy, kiedy inni mają wolne, organista pracuje i odwrotnie. W czasie najważniejszych świąt kościelnych Wielkanoc czy Boże Narodzenie, gdy zatrudniony jest tylko jeden organista, pełni on posługę przez cały dzień. Kiedy dodamy do tego niedziele i święta, możemy powiedzieć o sporym wyrzeczeniu i niebezpieczeństwie.

Nie zatracić wiary

Reklama

Posługa organisty w parafii wiejskiej różni się od tej w mieście, chociażby poprzez ilość Mszy św. Sami organiści mówią, że grając na piątej czy szóstej Eucharystii, jest ryzyko popadnięcia w rutynę, a przez to z czasem osłabienie wiary. Zaznaczają, że odczuwalny jest brak duszpasterstwa organistów, które organizowałoby adwentowe, wielkopostne czy też okolicznościowe dni skupienia, diecezjalnego spotkania z okazji wspomnienia św. Cecylii, czy jakiejkolwiek opieki duchowej, czy interwencyjnej, gdy pojawiają się różnego rodzaju kryzysy, problemy, brak porozumienia. Mówią wprost: “Potrzebujemy duszpasterza, który będzie się z nami modlił, wysłucha nas i stanie się naszym rzecznikiem”

Brak zrozumienia

Na piękno liturgii składa się wiele czynników. Jednym z nich jest muzyka, która jest integralną częścią Mszy świętej. W zachodniej Europie jest wiele miejsc, w których Eucharystia jest recytowana albo dawno nie była grana muzyka „na żywo”. Czynników takiej sytuacji jest wiele, ale już dziś organiści alarmują, że miejsce muzyki w przestrzeni parafialnej bywa spychane na margines, a wielu odchodzi od instrumentów ze względu na kiepskie warunki finansowe. Jako przyczynę niezrozumienia wskazują na zepsucie kulturowe i muzyczne, a także podejście do muzyki liturgicznej, które wynika z braku wrażliwości. Jako przykład podają sytuację, gdy do organisty przyszła pani zwracająca uwagę, że nie gra takich pieśni, jakie się powinno śpiewać. W czasie rozmowy okazało się, że wcześniej repertuar był tak bardzo wąski, że próba nauki nowych pieśni przez nowego organistę spotkała się z oporem. Inna rzecz, że wybór pieśni zależy od wielu czynników. Wśród nich jest zakres umiejętności, obowiązków, czy zaangażowania w liturgię. Kluczem zawsze jest dobranie pieśni, które będą kompatybilne z okresem liturgicznym, czytaniami i formularzem mszalnym.

Edukacja

Choć wielu o tym nie wiem, organista to zawód artystyczny. A to, co wierni słyszą podczas Mszy św. czy nabożeństw to efekt pracy poza liturgicznej. Niezliczony czas spędzony na ćwiczeniach, nauce pieśni, poznania instrumentu. W wielu przypadkach dochodzi do tego prowadzenie chóru i scholi, a także organizacja koncertów. Takie działanie pokazuje, że wśród osób zaangażowanych w muzykę kościelną są pasjonaci, dla których piękno liturgii nie jest obojętne. Stąd też ich marzeniem jest większe zaangażowaniu duchownych i świeckich nie tylko w różnorodność repertuaru, ale także wychowywanie liturgiczno-muzycznego. Nie od dziś wiadomo, że zmorą są tzw. piosenki liturgiczne. Klasyczny przykład to: Hallelujah Cohena, który kojarzony jest z filmem Shrek. Wynika to m.in. z braku świadomości liturgicznej narzeczonych, że dany utwór jest nieliturgiczny. Jednak perspektywa często zmienia się, gdy odpowiednio się ich ukierunkuje.

Instrumenty

Każdy, kto choć raz uczestniczył w Mszy św. na której prezentowany był wysoki poziom muzyczny, zauważył, że wtedy inaczej przeżywa się spotkanie z Panem Bogiem na Eucharystii. Wielokrotnie słyszałem stwierdzenie: „Dobry organista zagra na wszystkim”. Umiejętności to jedno, ale bardzo ważnym aspektem jest instrument muzyczny. W przypadku organów piszczałkowych koszty eksploatacji i naprawy są ogromne. Wiele instrumentów niekonserwowanych popada w ruinę i nie nadaje się do grania. Stąd też zdarzają się sytuację, że zaczynają się pojawiać organy elektroniczne, które powinny być rozwiązaniem tymczasowym, a nie docelowym. Liturgia i muzyka stanowią pewnego rodzaju jedność. Zatem dbając o stronę muzyczną liturgii, dbamy także o całą liturgię.

Do czego zachęcamy?

Za nami liturgiczne wspomnienie św. Cecylii. Być może obecność organisty, dźwięk instrumentu muzycznego, śpiew pieśni przy akompaniamencie jest dla nas czymś oczywistym i nie wyobrażamy sobie przeżywania Mszy św. bez tych elementów. Wyobraźmy sobie, że przychodzimy na niedzielną lub świąteczną Eucharystię i… towarzyszy nam cisza. Na samym początku zachęcamy do modlitwy w intencji naszych organistów, nie tylko w dzień ich święta. Warto też docenić ich zaangażowanie i wkład we współtworzenie liturgii. A na koniec chcielibyśmy zaprosić do dyskusji na temat muzyki kościelnej, pracy organisty, trudnych sytuacji, blaskach i cieni takiej posługi. Stąd też zachęcamy do przesyłania do nas refleksji na ten temat na adres: wroclaw@niedziela.pl

2021-12-01 13:00

Wybrane dla Ciebie

Święta Agnieszka - dziewica i męczennica

Niedziela podlaska 3/2003

21 stycznia Kościół katolicki obchodzi liturgiczne wspomnienie św. Agnieszki Rzymskiej - dziewicy i męczennicy. Artyści przedstawiają ją z barankiem, gdyż łacińskie imię Agnes wywodzi się od łacińskiego wyrazu agnus - baranek.

Więcej ...

Oświadczenie Rady Naczelnej Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta ws. otwarcia Pralni Społecznej

2022-01-21 14:33

M.K.

Jesteśmy zaskoczeni i zbulwersowani sytuacją, która miała miejsce 20 stycznia podczas oficjalnego otwarcia Pralni Społecznej we Wrocławiu - czytamy w oświadczeniu Rady Naczelnej Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta.

Więcej ...

Świdnickie seminarium duchowne zaprasza na rekolekcje

2022-01-22 07:57
Plakat promujący wydarzenie

materiały organizatorów

Plakat promujący wydarzenie

Alumni wraz z przełożonymi świdnickiego Domu Ziarna zapraszają na coroczne rekolekcje powołaniowe.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Firma HENKEL w specjalnym liście przeprosiła bpa. Jacka...

Niedziela Wrocławska

Firma HENKEL w specjalnym liście przeprosiła bpa. Jacka...

Tu miał być inny tekst [Komentarz]

Niedziela Wrocławska

Tu miał być inny tekst [Komentarz]

Oświadczenie Rady Naczelnej Towarzystwa Pomocy im. św....

Niedziela Wrocławska

Oświadczenie Rady Naczelnej Towarzystwa Pomocy im. św....

Biskup Legnicki prosi o modlitwę za Biskupa Seniora...

Niedziela Legnicka

Biskup Legnicki prosi o modlitwę za Biskupa Seniora...

Watykan:  Benedykt XVI słaby fizycznie, bacznie śledzi...

Benedykt XVI

Watykan: Benedykt XVI słaby fizycznie, bacznie śledzi...

Jak działa Boża Opatrzność? Poznaj kilka inspirujących...

Wiara

Jak działa Boża Opatrzność? Poznaj kilka inspirujących...

Przeciwniczka aborcji nową przewodniczącą Parlamentu...

Wiadomości

Przeciwniczka aborcji nową przewodniczącą Parlamentu...

Watykan: dwie osoby z Łodzi otrzymają z rąk papieża...

Niedziela Łódzka

Watykan: dwie osoby z Łodzi otrzymają z rąk papieża...

Belgia: w tym kraju dokonuje się eutanazji noworodków, bo...

Wiadomości

Belgia: w tym kraju dokonuje się eutanazji noworodków, bo...