Reklama

Fakty i opinie

Mądrość rodziców a media

Różnych sformułowań używają dorosłe dzieci, gdy oceniają swoich rodziców. Z perspektywy minionego czasu mówią z wdzięcznością o ich miłości, zatroskaniu czy po prostu o tym, że byli wspaniali. Szczególnego wymiaru nabiera stwierdzenie: „miałem mądrych rodziców!”. A potem następuje wyjaśnienie wypowiedziane z dumą, w czym najbardziej wyrażała się mądrość ojca i matki.
Dziś, w dobie kultury masowej, gdy rośnie stale znaczenie prasy, radia, telewizji oraz internetu, niezwykle ważna staje się mądrość rodziców wobec mediów.

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Reklama

O tej mądrości wspomniał Jan Paweł II w tegorocznym orędziu na Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu, poświęconym w całości problematyce mediów w rodzinie. Podkreślił w nim, że rodzice „powinni wykazywać mądrość w swoim podejściu do mediów”. Postulat ten uzasadnił faktem, że wszelki przekaz ma wymiar moralny, dlatego może albo ubogacić człowieka, albo go zubożyć.
O wielkim wpływie środków masowego komunikowania świadczą używane dziś w odniesieniu do nich określenia. Są więc „czwartą władzą” w państwie (dla niektórych nawet „pierwszą”), stanowią władcze i bezwzględne „imperium”, prowadzą człowieka do uzależnienia się od nich. Są szansą rozwoju albo jego zagrożeniem. Wnikliwi obserwatorzy świata mediów mówią, że mogą one z człowiekiem zrobić wszystko. Nie można nie podzielać tego stanowiska, jeżeli uwzględni się tzw. wpływ podprogowy mediów na psychikę człowieka, gdy w celu zawładnięcia nim manipuluje się jego podświadomością.
Powszechna jest już opinia, że środowiskiem, które najlepiej może przygotować jednostkę do prawidłowego odbioru mediów, jest rodzina. Utrwalane w domu rodzinnym wzorce zachowań dają znać o sobie przez całe życie człowieka. Również nawyki, które odnoszą się do odbioru mediów. Szczególne znaczenie w tej dziedzinie mają postawy samych rodziców. Gdy np. dominuje w nich postawa bezkrytycznej tolerancji wobec mediów czy postawa „wychowania postępowego”, która wyklucza element kontroli dostępu dziecka do telewizji oraz internetu, wtedy negatywne konsekwencje takich postaw nie dają na siebie długo czekać.
Mechanizmy tej zależności zauważa się również w sensie pozytywnym. I tak np. zwykła obserwacja pozwala stwierdzić, że na ogół tylko te osoby interesują się żywo prasą katolicką i jej rozwojem, które wyniosły ze swoich domów rodzinnych nawyk regularnego jej czytania.

* * *

Powstaje pytanie: jak praktycznie przejawia się mądrość rodziców wobec mediów? Oto w odpowiedzi kilka wskazań i rad?

Rodzice wiedzą na bieżąco, jaka jest mediosfera ich dzieci, a więc - w jakiej prasie się rozczytują i jakie programy radia i telewizji najchętniej odbierają. Wiedzą też, do czego służy dziecku internet - tylko jako forma relaksu czy również jako źródło wiedzy.

Ojciec i matka dbają, aby członkowie rodziny czerpali informacje z kilku źródeł, nigdy z jednego. Wiedzą bowiem, że tylko wtedy, drogą porównania (którego nauczą dzieci), ich rodzina poradzi sobie z działaniami manipulatorskimi w mediach.

Rodzice katolicy realizują hasło sformułowane przed laty przez Episkopat: W każdej rodzinie pismo katolickie! Po przeczytaniu numeru pisma ktoś z rodziny (np. dorastające dziecko) dostarczy je rodzinie dotkniętej ubóstwem czy osobie chorej, której trzeba przeczytać najciekawsze artykuły.

W rodzinie nie dopuszcza się do takiej sytuacji, aby samodzielny odbiór mediów przez dzieci był alternatywą dla działalności wychowawczej rodziców. Kilka godzin dziennie spędzanych przez dziecko przed telewizorem i przy grach komputerowych kosztem nauki świadczy o kryzysie pedagogii rodzinnej.

Dzieci formowane są przez rodziców w twórczym krytycyzmie wobec treści pochodzących z mediów. Dlatego podczas wspólnego odbioru telewizji powinno często padać pytanie: „dlaczego?”. Odnosi się ono zarówno do bohatera filmowego, jak i do programu, w którym w sposób kontrowersyjny rozpatrywany jest jakiś ważny problem. Albo - dlaczego „informację dnia” przekazano tylko w jednej telewizji, a w innych została pominięta?

Rodzice wiedzą dobrze, że media powinny być odbierane w sposób selektywny, a nie „jak idzie”. Przy korzystaniu z nich niezbędne są zatem: odpowiedni namysł, sięgnięcie po dobrze opracowany program, a także zapoznanie się z recenzją filmu zapowiadanego w telewizji. Aby ukształtować w sobie postawę selektywnego odbioru mediów, trzeba umieć również zdobyć się na akt rezygnacji z odbioru programów w niektóre dni, np. w Środę Popielcową, w piątki Wielkiego Postu.

Ojciec i matka dbają też, żeby realizowana była w ich rodzinie znana zasada pedagogiczna: więcej czytać, mniej oglądać. Dlatego systematycznie uzupełniają bibliotekę domową i uczą miłości do książki (m.in. zachęta do tzw. ulubionych lektur). Nie powinno się przekraczać pewnych proporcji. Dlatego, kto więcej czasu przeznacza na telewizję, powinien więcej czytać.

O mediach rozmawia się w rodzinie dość często. Wymiana myśli i opinii pogłębia u domowników wiedzę o środkach masowego komunikowania, a w szczególności przybliża zakres ich oddziaływania i siłę wywieranego wpływu.

Rodzice tak wychowują swoje dzieci do mediów, aby były zdolne do wprowadzania korzystnych zmian w ich funkcjonowaniu. Wiąże się to również z umiejętnością nawiązywania kontaktu z dysponentami mediów oraz z ich pracownikami. Przy czym niezbędna jest ogólna życzliwość w stosunku do prasy, radia, telewizji oraz internetu. Uprzedzenia i alergie wobec nich są zawsze złym doradcą i wzniecają szkodliwe emocje.

* * *

Wszyscy w rodzinie wiedzą, że nie jest łatwo korzystać z mediów w taki sposób, aby mogły one ubogacić duchowo i moralnie swoich czytelników, słuchaczy i widzów. Jednakże takimi ambitnymi oczekiwaniami wszyscy się kierują. Liczą bowiem na twórczą współpracę poszczególnych członków rodziny, a przede wszystkim na pomoc Ducha Świętego, o którą w swoich modlitwach zabiegają.
Należy wyrazić przekonanie, że rodzina polska, budująca swoją przyszłość na wartościach chrześcijańskich i patriotycznych, będzie zawsze najlepszą szkołą mądrego wychowania do mediów.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2004-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Indie: aktywista chrześcijański aresztowany za komentarz na Facebooku

2026-08-11 11:03
Więzienie. Zdjęcie ilustracyjne

Adobe Stock

Więzienie. Zdjęcie ilustracyjne

75-letni Arun Pannalal, przewodniczący Chhattisgarh Christian Forum i działacz na rzecz praw mniejszości chrześcijańskiej, został aresztowany w Raipurze w związku z komentarzem opublikowanym na Facebooku, który miał obrażać uczucia religijne hinduistów. Organizacje praw człowieka protestują przeciwko zatrzymaniu i ostrzegają przed wykorzystywaniem przepisów dotyczących podżegania do wrogości na tle religijnym w celu uciszania przedstawicieli mniejszości.

Więcej ...

Ogromne zainteresowanie papieską Mszą św. w Paryżu. W jeden dzień 200 tys. zgłoszeń

2026-08-11 13:22
Papież Leon XIV

PAP

Papież Leon XIV

Ponad 200 tys. osób zgłosiło się w ciągu kilku godzin na Mszę św. z papieżem Leonem XIV, która odbędzie się 26 września na Polach Elizejskich w Paryżu. W tym samym czasie wyczerpano limit 80 tys. miejsc na czuwanie młodzieżowe z udziałem Ojca Świętego, zaplanowane dzień wcześniej na Stade de France.

Więcej ...

Abp Jacques Mourad: Syria stała się państwem islamskim

2026-08-11 18:34

Karol Porwich/Niedziela

W czasie czternastu lat wojny domowej liczba chrześcijan w Syrii spadła do minimum: z dwóch milionów do trzystu tysięcy. „Mniejszości religijne są na celowniku, a będący u władzy uważają, że jedyną prawdziwą wiarą jest islam” - wskazuje abp Jacques Mourad. Syryjsko-katolicki arcybiskup Homs podkreśla, że różnorodność społeczeństwa, w tym ta religijna, nie ma żadnej wartości dla nowego rządu.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Nowenna przed Wniebowzięciem NMP

Wiara

Nowenna przed Wniebowzięciem NMP

Jak rozmawiać o wierze z dorosłymi dziećmi, które...

Wiara

Jak rozmawiać o wierze z dorosłymi dziećmi, które...

Zmarł Andrzej Beya-Zaborski, aktor znany z roli w

Wiadomości

Zmarł Andrzej Beya-Zaborski, aktor znany z roli w "U Pana...

Św. Klara – patronka dziennikarzy i pracowników TV

Święci i błogosławieni

Św. Klara – patronka dziennikarzy i pracowników TV

Nowenna przed wspomnieniem św. Maksymiliana Marii Kolbego

Wiara

Nowenna przed wspomnieniem św. Maksymiliana Marii Kolbego

Konar drzewa spadł na pielgrzymów podczas burzy. Dwie...

Wiadomości

Konar drzewa spadł na pielgrzymów podczas burzy. Dwie...

Litania do św. Maksymiliana Marii Kolbego

Wiara

Litania do św. Maksymiliana Marii Kolbego

Ks. kan. Krzysztof Herbut: Jaka modlitwa, takie życie

Niedziela Świdnicka

Ks. kan. Krzysztof Herbut: Jaka modlitwa, takie życie

Nowenna za wstawiennictwem św. Teresy Benedykty od Krzyża

Wiara

Nowenna za wstawiennictwem św. Teresy Benedykty od Krzyża