Wychowanie to część ciągłego procesu nauczania. Oprócz przekazywania niezbędnej wiedzy przedmiotowej, każda szkoła bazując na wcześniejszych dokonaniach rodziców, powinna odpowiednio włączyć się w ten długotrwały proces, jednocześnie uzupełniając go innymi metodami. Szczególnie duże oddziaływanie szkoły na dziecko ma miejsce w podstawówce. Tam, autorytet nauczyciela jest najbardziej znaczący. Wszystkie jego słowa są przez dzieci skrupulatnie analizowane i zapamiętywane na długie lata. Dlatego też i treści przekazywane odpowiednimi metodami w tych placówkach, mają olbrzymi wpływ na kształtowanie przyszłych patriotycznych postaw młodzieży a także rozwijanie wśród niej wyznawanych wartości duchowych.

W Szkole Podstawowej nr 10 im. ks. Jerzego Popiełuszki w Chełmie już od dawna wspaniałą i ciekawą metodą wychowania młodzieży w duchu patriotyzmu jest sztuka teatralna. Inspiracją do wszelkich inscenizacji są m.in. nasze święta narodowe oraz rocznice różnych ważnych wydarzeń historycznych.

W kwietniu okazją do przekazania młodzieży tej szkoły niezwykle wzniosłych treści patriotyczno-religijnych była 60 rocznica zbrodni katyńskiej. W SP nr 10 zastanawiano się jak najgodniej można uczcić tę tragiczną rocznicę. Początkowo grono pedagogiczne chciało zorganizować tylko uroczysty apel poświęcony zbrodni katyńskiej. Jednak na jednej z godzin wychowawczych padła propozycja, aby zamiast apelu przygotować specjalny spektakl teatralny o tematyce katyńskiej. I właśnie ta koncepcja zwyciężyła. Scenariusz do przedstawienia napisała nauczycielka matematyki pani Irena Tkatschuk. - Pięć lat temu czytałam " Pamiętniki Katyńskie", które wywarły na mnie ogromne wrażenie. Nie mogłam spać po nocach, bowiem widziałam jak żywe rodziny oficerów pomordowanych w Katyniu. W scenariuszu tej inscenizacji wykorzystałam ich listy pisane do rodzin. Wszystkie słowa wypowiadane przez zamordowanych są autentyczne, oparte na notatkach bohaterskich męczenników. Tak więc przedstawienie nie jest jakąś moją fantastyczną wizją. Ono całkowicie opiera się na faktach, po prostu ukazałam młodzieży realność tej zbrodni. Pisząc scenariusz sięgnęłam również do bardzo głębokich duchowo wierszy brata franciszkanina Adriana Brzózki-mówi autorka scenariusza.

Scenariusz bardzo spodobał się także dyrektor Szkoły Podstawowej nr 10 w Chełmie pani Teresie Uszko. Postanowiła więc wyreżyserować ten niecodzienny spektakl. Przygotowania do premiery, która odbyła się w kwietniu, zajęły tydzień. Podczas prób szczególną uwagę zwracaliśmy na to, aby dzieci, na co dzień bardzo wesołe i uśmiechnięte, zachowały powagę-dodaje pani Teresa Uszko. W maju odbyło się jeszcze kilka przedstawień. Widowisko mogli obejrzeć zaproszeni goście specjalni, rodzice oraz młodzież z innych chełmskich szkół . Wszyscy bardzo chcieli zagrać w tym przedstawieniu, jednak ostatecznie wystąpiła klasa VI C, której uczniowie wcielili się w role żołnierzy polskich. Rolę cienia rozmawiającego z Panem Bogiem zagrała Magda Pyrtak z kl.VI A. Niewątpliwie wspaniale w roli enkawudzisty wypadł Bartek Niemiec z kl. VIIIC Wrodzonym talentem aktorskim oraz wyraźnymi predyspozycjami żołnierskimi wzbudził sympatię widowni. Stroje w postaci mundurów dla małych aktorów wypożyczyło dowództwo Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie. Dekorację wykonali sami uczniowie z nauczycielami, zaś muzykę Zbigniewa Preisnera dobrała do spektaklu pani Marta Skroś.

Sam spektakl rozpoczyna ciche wejście młodych aktorów przebranych w mundury polskich żołnierzy. Narrator wyjaśnia wszystkim widzom, że w tym roku obchodzimy 60 rocznicę zbrodni katyńskiej. Zachęca również oglądających, aby wraz z aktorami przenieśli się nieco w czasie i zobaczyli ówczesne wydarzenia. Po chwili na scenie pojawiają się bardzo realne obrazki przedstawiające wzięcie przez sowietów do niewoli naszych oficerów, męczącą podróż bydlęcymi wagonami w nieznane, wspomnienia przepojone tęsknotą za najbliższą rodziną. " Nareszcie zasnąłem, śniła mi się żona, Boże, jak ja ją kocham" -mówił jeden z żołnierzy. Rozlegający się w tym momencie polonez " Pożegnanie Ojczyzny" Michała K. Ogińskiego zagrany na akordeonie przez Michała Brodackiego sprawił, że w niejednym oku pojawiła się łza smutku i nostalgii. Jednak atmosferę wspomnień przerwał brutalny krzyk nieczułego enkawudzisty ( Bartek Niemiec). Później uwięzieni polscy oficerowie ustami młodych aktorów opowiadali o złych warunkach panujących w obozie. Zastanawiali się jednocześnie, co z nimi zrobią zbrodniarze z sowieckiego NKWD. Załamujący się głos narratora mówił " zapamiętaj młody Polaku: Katyń, Katyń, Katyń". Dopełnieniem tego dramatu było pojawienie się na scenie jakby cienia ubranej na czarno kobiety, Matki Polki, która przyniosła ze sobą dla pomordowanych synów narodu polskiego drewniany krzyż brzozowy i bukiet kolorowych, polnych kwiatów. Klęcząc pod drzewem krzyża w świętym skupieniu prosiła Pana Boga o przebaczenie winy wszystkim, którzy dopuścili się popełnienia tej okrutnej zbrodni. Tą niezwykłą lekcję żywej historii naszego narodu zakończyła scena wymyślona przez same dzieci. Była nią procesja wszystkich wykonawców z krzyżem i biało-czerwoną flagą oraz wspólne odśpiewanie z widzami w pozycji stojącej naszego hymnu państwowego "Jeszcze Polska nie zginęła, póki my żyjemy". Ten niezwykły spektakl poruszył do głębi serca wszystkich go oglądających. Udowodnił również, iż pamięć o tragedii katyńskiej jest ciągle obecna wśród wszystkich pokoleń Polaków. Miejmy nadzieję, że sama inscenizacja dzięki zastosowaniu przy jej realizacji wyjątkowo udanych pomysłów oraz odpowiednich do wieku uczniów metod wychowania patriotycznego sprawi, że absolwenci SP nr 10 w Chełmie, w dobie zamazywania przez środowiska lewicowe prawdy o wielu faktach historycznych, będą umieli odróżnić ją od kłamstwa. Przedstawienie katyńskie, jakie zagrali uczniowie ze Szkoły Podstawowej nr 10 im. ks. Jerzego Popiełuszki w Chełmie już spełniło swoją rolę i zrodziło pierwsze owoce. Bezpośrednio po jego zakończeniu, do uczniów z kl.VI c grających w spektaklu żołnierzy podszedł wyraźnie wzruszony ich młodszy kolega z trzeciej klasy i powiedział, że jego dziadek por. Szymański również zginął w Katyniu. Poprosił także, aby Michał Brodacki jeszcze raz, specjalnie dla niego, zagrał poloneza " Pożegnanie Ojczyzny", co akordeonista z chęcią uczynił.