Herb Papieża Benedykta XVI zawiera elementy nawiązujące do Ewangelii i symboliki chrześcijańskiej. Dwa klucze (srebrny i złoty) umieszczone nad tarczą - to powszechnie znany symbol władzy papieskiej, nawiązujący do słów wypowiedzianych do pierwszego Następcy Chrystusa: „I tobie dam klucze królestwa niebieskiego; cokolwiek zwiążesz na ziemi, będzie związane w niebie, a co rozwiążesz na ziemi, będzie rozwiązane w niebie” (Mt 16,19). Klucz złoty jest symbolem władzy, natomiast srebrny - duchowego autorytetu Papieża.
Ważną zmianą i znakiem zapowiadającym styl nowego pontyfikatu jest rezygnacja z widniejącej w herbie papieskiej tiary. W swoim herbie Benedykt XVI umieścił biskupią infułę. Znajdujące się na niej trzy pasy poziome połączone jednym pionowym także mają swoją wymowę - są symbolami porządku, prawa i magisterium, które łączy osoba i posługa Papieża. Pod tarczą znajduje się papieski paliusz - znak, który papieże noszą już od IV wieku. Benedykt XVI w homilii podczas Mszy św. inaugurującej pontyfikat obszernie nawiązywał do symbolicznej wymowy paliusza, mówiąc m.in., że jest to symbol misji pasterskiej: „Paliusz oznacza przede wszystkim, że my wszyscy jesteśmy prowadzeni przez Chrystusa, ale równocześnie stanowi on zachętę do wzajemnego wspierania się w drodze”.
Kolejne ważne symbole znajdujące się na tarczy herbu papieskiego to: głowa Murzyna, muszla oraz niedźwiedź św. Korbiniana. Elementy te zostały przeniesione z herbu biskupiego obecnego Papieża. W autobiografii pt. Moje życie objaśnił też ich symbolikę. Ukoronowana głowa Murzyna, która widnieje w herbie biskupów Fryzyngi od ok. 1000 lat, jest wyrazem uniwersalności Kościoła, „który nie zna różnic rasowych i klasowych”, w którym wszyscy stanowią jedność w Chrystusie. Muszla to symbol, który przez wieki utrwalił się jako atrybut pielgrzymów podążających do grobu św. Jakuba w Santiago de Compostela. Dla przyszłego Papieża - „jest znakiem naszego pielgrzymowania, naszego ciągłego bycia w drodze”. Łączy się również z opowieścią o św. Augustynie, który pewnego razu, medytując nad tajemnicą Trójcy Świętej, zauważył nad brzegiem morza chłopca, który muszlą przelewał wodę z morza do wykopanego w piasku dołka. Scena ta uświadomiła mu, jak bardzo ograniczony jest umysł ludzki, kiedy próbuje zrozumieć nieskończoną tajemnicę Boskości.
Umieszczony w herbie niedźwiedź dźwigający pakunek nawiązuje do legendy o św. Korbinianie (680-725) - założycielu diecezji we Fryzyndze. Legenda mówi, że pielgrzymujący do Rzymu Święty został napadnięty przez niedźwiedzia, który rozszarpał jego konia. Wówczas Święty skarcił niedźwiedzia i nakazał mu zanieść swój bagaż do Rzymu. Św. Korbinian był pierwszym biskupem bawarskiej diecezji Fryzynga i został jej patronem. Ale wymowa tego symbolu jest nie tylko historyczna, bowiem w zakończeniu autobiografii Josepha Ratzingera czytamy: „Ja również poniosłem mój bagaż do Rzymu i wędruję z nim już od dość dawna ulicami Wiecznego Miasta. Kiedy zostanę zwolniony, nie wiem, ale wiem, że również mnie to dotyczy: „Twoim jucznym osłem się stałem i właśnie w ten sposób jestem blisko Ciebie”.