Fakt, że jesteśmy na emeryturze, nie zamyka nam drogi do rynku pracy. Możemy nadal pracować, nawet u tego samego pracodawcy. Nie zapominajmy jednak, że najpierw musimy bezwzględnie rozwiązać umowę z naszym pracodawcą, jeśli zamierzamy pobierać świadczenie. W przypadku nierozwiązania umowy i pobierania świadczenia z ZUS, ten wystąpi o zwrot pieniędzy (na ogół kadry czuwają nad tym, ale zdarzają się przypadki, że o tym - wydawałoby się drobnym - fakcie zapomniano).
Emeryt może zatem sobie dorobić. Pamiętajmy jednak, że nasze dorabianie ma również pewne skutki prawne. W razie osiągania przychodu w kwocie wyższej niż 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, nasze świadczenie z ZUS ulegnie zawieszeniu; jeśli nasz przychód przekroczy 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, ale nie przekroczy 130 proc. tej kwoty, świadczenie ulegnie zmniejszeniu o kwotę przekroczenia.
Pamiętajmy również, że chodzi o przychód, a nie o dochód. Jeśli osiągamy przychód z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego (tytułem do takiego przychodu jest: zatrudnienie, służba, inna praca zarobkowa lub prowadzenie działalności pozarolniczej), to oznacza to, że w dalszym ciągu opłacamy składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Zatem, gdy przestaniemy pracować, a nawet będąc jeszcze czynnym zawodowo, możemy wystąpić o ponowne przeliczenie naszego świadczenia. Zgodnie z przepisami, ponowne ustalenie wysokości emerytury może nastąpić tylko na wniosek zainteresowanego i po upływie roku kalendarzowego lub po ustaniu ubezpieczenia emerytalnego i rentowego. Podstawą obliczenia emerytury jest kwota składek zaewidencjonowanych od miesiąca, od którego została podjęta wypłata emerytury po raz pierwszy, do miesiąca poprzedzającego miesiąc zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury - potocznie mówimy ponowne jej przeliczenie. Z wnioskiem o ponowne przeliczenie świadczenia może wystąpić również rencista, jeśli w dalszym ciągu opłaca ubezpieczenie emerytalne i rentowe.
Dla wszystkich ubezpieczonych wysokość składek na poszczególne ubezpieczenia od 1 stycznia 2005 r. wynosi:
- ubezpieczenie emerytalne - 19,52 % podstawy wymiaru,
- ubezpieczenie rentowe - 13 % podstawy wymiaru.

Renta, czyli niezdolność do pracy

Przepisy mówią, że niezdolna do pracy jest osoba, która utraciła tę zdolność z powodu naruszenia sprawności organizmu. Osoba może być całkowicie niezdolna do pracy - tzn. utraciła tę zdolność całkowicie lub może być niezdolna częściowo - tzn. utraciła zdolność do pracy zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji w znacznym stopniu.
Oceny niezdolności do pracy, jej stopnia oraz celowości przekwalifikowania danej osoby, która ubiega się o rentę, dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik ZUS. Od orzeczenia przysługuje nam sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS w ciągu 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Komisja nie rozpatrzy sprzeciwu wniesionego po terminie. W uzasadnionych przypadkach komisja może jednak ten termin przywrócić. Komisja lekarska dokonuje rozstrzygnięcia problemu w formie orzeczenia. Od orzeczenia komisji lekarskiej przysługuje nam wniesienie sprawy do sądu.

Renta po ojcu, czyli rodzinna

Czytelniczka pyta, dlaczego prawo jest tak niesprawiedliwe, bo mimo że ojciec jej przepracował wiele lat, to po jego śmierci ona - jako córka nie otrzymała renty rodzinnej, bo zgon ojca nastąpił po upływie 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia?
Renta rodzinna jest świadczeniem, o które po zmarłym mogą ubiegać się członkowie rodziny (dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione, małżonek, rodzice oraz przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej). Był jednak warunek - zmarły musiał mieć ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, a niezdolność ta powstała najpóźniej w ciągu 18 miesięcy od ustania ubezpieczenia. Tak przepisy stanowiły.
Od 1 października 2003 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Znowelizowany przepis art. 57 ustawy zwalnia z obowiązku powstania niezdolności do pracy w ciągu 18 miesięcy, jeśli zmarły miał okres składkowy i nieskładkowy w łącznym wymiarze 20 lat - dla kobiet i 25 lat - dla mężczyzn i był całkowicie niezdolny do pracy. Jeśli ktoś otrzymał odmowę renty rodzinnej z tego powodu, a spełnia warunki nowelizacji, może ubiegać się o przyznanie świadczenia ponownie.
O szczegółach renty rodzinnej - za tydzień.