Co nami rządzi

Większość nałogowych palaczy tytoniu obraziłaby się zapewne, gdyby powiedzieć im wprost, że grają w tej samej lidze, co alkoholicy i narkomani. A jednak, wzorem innych uzależnionych, utracili kontrolę nad paleniem i wytrzymanie nawet godziny „bez dymka” sprawia im kłopoty. Podobnie alkoholik nie potrafi poprzestać na jednym kieliszku, a hazardzista, nawet zgrany do suchej nitki, nie odejdzie od stołu w kasynie, wciąż próbując w złudnej nadziei odegrać się.
- Inną wspólną cechą jest występowanie głodu - tłumaczy dr Katarzyna Wiśniewska, specjalista psychoterapii uzależnień. - W przypadku alkoholizmu niekoniecznie musi to być konkretna chęć napicia się, ale także sny o alkoholu, ogólne rozbicie, powątpiewanie w sens terapii itd.
Każda osoba próbująca rzucić palenie, picie, przyjmowanie narkotyków czy zażywanie leków zna mękę tzw. zespołu odstawienia.
- Jest to naprawdę bardzo przykre - opowiada Marek, niepijący alkoholik. - Pocisz się, jesteś potwornie słaby, drżą ci ręce, nie możesz spać. Organizm na wszelkie sposoby domaga się alkoholu. Cały czas dręczy cię świadomość, że na to całe złe samopoczucie pomogłoby jedno czy dwa piwa. „Tym się lecz, czym się strułeś” - taką zasadę wyznawało wielu z nas.
W życiu uzależnionego następują pewne charakterystyczne zmiany. Wszystko zaczyna koncentrować się wokół nałogu.
- Ojciec, który kiedyś grał w piłkę czy chodził z synem na spacery, teraz spędza czas przy butelce, ktoś inny zarabia pieniądze tylko po to, aby przepuścić je w kasynie - podaje przykłady dr Wiśniewska.
Najczęściej jednak wciąż uzależniamy się od alkoholu, chociaż rośnie liczba narkomanów oraz osób uzależnionych od leków - głównie uspokajających i nasennych. Wszyscy wpadli w tę samą pułapkę tzw. nałogowego regulowania uczuć. Nie szukają naturalnych sposobów pozbycia się kłopotów czy stresu. Prościej zażyć tabletkę czy iść na wódkę. I nikt wtedy jeszcze nie wierzy, że za te chwile ulgi przyjdzie kiedyś drogo zapłacić.

Chorzy na... jedzenie

Przyczyna otyłości, jednej z chorób cywilizacyjnych, często leży w psychice. Bywa, że osoba rzucająca palenie wpada w uzależnienie od jedzenia. Inny - podjadaniem, szczególnie słodyczy poprawiających nastrój, usiłuje pozbyć się smutku czy nudy. Ta przypadłość najczęściej dotyczy kobiet.
- Czujesz, że nie ma innego wyjścia - po prostu musisz coś zjeść - opowiada Ania. - Jesz, robisz się gruba, czujesz się fatalnie, więc żeby znieczulić ból, znowu sięgasz po jedzenie. Mechanizm sam się napędza...
Z obserwacji terapeutów wynika, że oprócz wymienionych już uzależnień, istnieje mnóstwo innych, m.in. od: drugiej osoby, pracy, internetu, szybkiej jazdy samochodem, słuchania muzyki, czytania książek itd. Nałogiem stać się może nie tylko przyjmowanie określonej substancji, lecz także pewne zachowanie.

Gdy masz już dość

Program 12 Kroków wypracowany we Wspólnocie Anonimowych Alkoholików sprawdza się w ogromnej większości programów abstynencji. Pierwszy krok: uznanie swojej bezsilności wobec alkoholu - można zastosować właściwie do wszystkich innych nałogów. Aktualny jest także następny, mówiący o Sile Wyższej od nas samych, która może przywrócić nam zdrowie. Katolicy mają tu oczywiście na myśli Boga. Świadomość, że jest Ktoś, Kto nad nami czuwa i nigdy nas nie zostawi, jest wielce pomocna w przełamywaniu wszelkich trudności. Nieskromnie byłoby jednak liczyć na cud, więc oprócz modlitwy należy podjąć także zdecydowane działania samodzielne.

Czarna statystyka

Alkoholizm

15 procent młodzieży między 15 a 18 rokiem życia doświadcza poważnych uszkodzeń rozwoju psychofizycznego, spowodowanych spożywanym alkoholem.

4 miliony członków rodzin, w których występuje problem alkoholowy, cierpi na schorzenia psychosomatyczne i zaburzenia emocjonalne.

22 miliardy złotych - to szacunki strat (koszty leczenia, wypadki samochodowe, opieka społeczna itp.), których przyczyną jest spożywanie i nadużywanie alkoholu.

Nikotynizm

10 milionów Polaków pali regularnie od 15 do 20 sztuk papierosów dziennie, 180 tys. dzieci rocznie próbuje palenia,

co 10 sekund na świecie umiera ktoś z powodu palenia tytoniu.

Narkomania

49 procent młodzieży wie, gdzie może nabyć narkotyki - wynika z badania CBOS z 2004 r.

5 razy w czasie ostatnich 12 lat wzrosła liczba uczniów, którzy próbowali substancji odurzających.