Trzy nowe kierunki studiów, nowe laboratoria, możliwość studiowania za pośrednictwem Internetu, szeroka oferta stypendiów dla doktorantów - to tylko niektóre elementy projektu „Plan rozwoju Politechniki Częstochowskiej” w najbliższych latach. Projekt jest już realizowany, a źródłem jego współfinansowania są środki pozyskane z Europejskiego Funduszu Społecznego. Realizacja projektu, który adresowany jest do całego środowiska akademickiego - od kandydatów na studia, przez studentów, po wykładowców - plasuje Politechnikę wśród najnowocześniejszych uczelni technicznych. Nabiera to rangi symbolu, w tym roku bowiem Politechnika Częstochowska obchodzi 60. rocznicę swego istnienia. Uczelnia powołana 30 listopada 1949 r. jako Wyższa Szkoła Inżynierska miała tylko jeden wydział - Budowy Maszyn i 160 studentów.

Deficyt „ścisłowców”

Długofalowa polityka rozwoju Politechniki Częstochowskiej jest wyjściem naprzeciw coraz bardziej widocznemu problemowi „deficytu ścisłowców”. - Kształcenie nowocześnie przygotowanych inżynierów jest ogromnym wyzwaniem dla naszej uczelni - mówi prof. Maria Nowicka-Skowron, rektor Politechniki Częstochowskiej. - W ramach planu rozwoju podjęte zostały działania, które będą sprzyjały podnoszeniu poziomu kształcenia i wymianie międzynarodowej, a co najważniejsze - dostarczą kadry dla przedsiębiorstw i instytucji w kraju i za granicą.
Współczesne społeczeństwa są coraz bardziej uzależnione od infrastruktury technologicznej, która wkracza do wszystkich dziedzin życia. Tymczasem liczba młodzieży studiującej na uczelniach technicznych maleje, a firmy coraz intensywniej poszukują inżynierów. Problem dotyczy zresztą nie tylko naszego kraju, ale całej Europy, a także USA i Australii. - W wielu publikacjach można znaleźć dane prognozujące deficyt kadry inżynierskiej w Polsce - mówi prof. Politechniki Częstochowskiej dr hab. inż. Jacek Przybylski, prorektor Politechniki Częstochowskiej ds. rozwoju. - Z badań TNS OBOP, wykonanych na zlecenie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wynika, że w 2009 r. będzie brakować ponad 55 tys. inżynierów, w kolejnym roku - ponad 67 tys., a za 4 lata - 76 tys. Opierając się na tych prognozach, Ministerstwo uruchomiło w obecnym roku akademickim tzw. zamawiane kierunki studiów. Studiowanie na tych kierunkach wiąże się z wieloma zachętami, m.in. wysokimi stypendiami dla najlepszych studentów. Warto zauważyć, że nasza uczelnia uzyskała w wyniku konkursu 4 kierunki zamawiane, tyle samo, ile znacznie większa Politechnika Warszawska.

Intensywnie do przodu

„Plan rozwoju Politechniki Częstochowskiej” przygotowany został w 2007 r. Jego kierownikiem jest dziekan Wydziału Inżynierii i Ochrony Środowiska prof. Wojciech Nowak. W 2008 r. projekt zgłoszono do współfinansowania w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. O tym, że został oceniony bardzo dobrze, świadczy fakt, że na 216 złożonych wniosków tylko 32 zostały sfinalizowane podpisaniem umowy, w tym projekt Politechniki. Natomiast pod względem wysokości przyznanej kwoty dofinansowania projekt znalazł się na 8. miejscu.
Program jest podzielony na 8 modułów. Pierwszy obejmuje utworzenie i rozwój trzech nowych kierunków studiów: energetyki na Wydziale Inżynierii i Ochrony Środowiska (studia stacjonarne, 7 semestrów), mechatroniki na Wydziale Inżynierii Mechanicznej i Informatyki (studia stacjonarne, 7 semestrów) oraz logistyki na Wydziale Zarządzania (studia stacjonarne, 6 semestrów).
Moduł drugi to powołanie Centrum Promocji i Zastosowań Nauk Ścisłych, którego rolą jest podnoszenie poziomu wiedzy z fizyki i matematyki wśród kandydatów na studia i studentów. W praktyce oznacza to m.in. prowadzenie przez pracowników uczelni kursów przygotowawczych i zajęć fakultatywnych w 30 szkołach regionu, a także zajęć wyrównawczych z matematyki i fizyki dla studentów pierwszego roku dziennych studiów inżynierskich.
Kwestią bliskiej przyszłości jest utworzenie portalu e-learningowego, umożliwiającego studiowanie na odległość, oraz studia nagrań multimedialnych.
Kolejne elementy projektu to: rozwijanie działalności Biura Karier i Promocji, szkolenie kadry dydaktycznej, zwłaszcza w zakresie obsługi programów informatycznych, diagnozowanie rynku pracy w sektorach kształtujących innowacyjność regionu. W projekcie uwzględniono również rozwijanie studiów w języku angielskim na kierunkach: biotechnologia dla ochrony środowiska, biznes i technologia, modelowanie komputerowe i symulacja oraz inteligentna energia. Ostatni moduł projektu przewiduje możliwość uzyskania stypendiów przez doktorantów, których tematy prac i obszar zainteresowań badawczych wpisują się w Regionalną Strategię Innowacji województwa śląskiego na lata 2003-2013 i dotyczą branż uznanych za przyczyniające się do rozwoju gospodarczego regionu.

Bez techniki ani rusz

Większość zamierzeń jest już w fazie realizacji: nowe kierunki studiów już funkcjonują, studenci pierwszego roku studiów dziennych korzystają z zajęć wyrównawczych z matematyki i fizyki, pracownicy uczelni prowadzą zajęcia w 30 szkołach ponadgimnazjalnych, które podpisały stosowne porozumienia. Projekt rozwoju podjęty w roku 60-lecia Politechniki ma do spełnienia kilka istotnych celów: - Pragniemy zwiększyć liczbę studentów i absolwentów naszej uczelni - mówi prof. Nowak. - Chcemy wzbogacić i uatrakcyjnić naszą ofertę dydaktyczną, a jednocześnie promować nauki matematyczno-przyrodnicze i skierować zainteresowania młodych ludzi na innowacyjne branże gospodarki. Niezmiernie ważnym celem jest dostosowanie uczelni do potrzeb rozwijającego się rynku i gospodarki. Program ma również na celu promowanie najlepszych doktorantów i studentów.
Pracownicy Politechniki zwracają uwagę na jeszcze jeden istotny problem. Chociaż wydaje się to paradoksalne we współczesnym świecie, gdzie technika i nowoczesne technologie wkroczyły do wszystkich dziedzin życia, rola przedmiotów ścisłych w edukacji jest niedoceniana. - Zrezygnowanie z obowiązkowego egzaminu z matematyki podczas egzaminu maturalnego było fatalną w skutkach decyzją - mówi prof. Przybylski. - Niezależnie od tego, czy młody człowiek wybiera studia humanistyczne czy techniczne, matematyka jest mu niezbędna, to nauka, która wszechstronnie rozwija inteligencję. Wielu absolwentów naszej Politechniki, mających tytuł inżyniera, pracuje i sprawdza się w zupełnie innych zawodach. Na liście menedżerów światowych korporacji znajdziemy najwięcej osób z wykształceniem technicznym.
Wiele wniosków można wyciągnąć podczas zajęć prowadzonych przez pracowników Politechniki w szkołach. Chociażby takie, że większość pracowni fizycznych ma siermiężne wyposażenie, że rzetelne zainteresowanie techniką trzeba by rozwijać znacznie wcześniej, w gimnazjach, a może nawet w przedszkolu. Są już pierwsze jaskółki. Krakowska AGH wprowadziła zajęcia w ramach tzw. uniwersytetu dziecięcego. Również Politechnika Częstochowska zamierza uruchomić w przyszłym roku akademickim uniwersytet dziecięco-młodzieżowy.