Obchodzony obecnie Rok Chopinowski sprzyja jakże potrzebnemu Polakom przypominaniu wybitnego rodaka, który rozsławił imię naszego kraju i naszej kultury na cały świat. Wśród wielu pozycji, które pojawiły się na książkowym rynku, znajdziemy wydane w ubiegłym roku „Szkice i studia wybrane” Mieczysława Tomaszewskiego pt. „Chopin. Fenomen i paradoks”. Autor cytuje słowa Artura Rubinsteina: „Ten najbardziej narodowy z kompozytorów jest jednocześnie najbardziej uniwersalnym”. Podkreśla wybijającą się cechę utworów Chopina, jaką jest polskość, i zawarte w niej elementy folklorystyczne, narodowe i patriotyczne. Przywołuje podejmujące ten temat wypowiedzi współczesnych kompozytorowi osób, m.in. Roberta Schumanna, Heinricha Heinego, Honoriusza Balzaca, Franciszka Liszta. Charakter narodowy, a jednocześnie uniwersalny. O tym przekonały się pokolenia nie tylko Polaków.
Wyjątkowość tej publikacji polega m.in. na tym, że czytelnik jest traktowany przez piszącego z ogromnym szacunkiem. Sposób ujęcia zagadnień, nawet przy zastosowaniu terminologii specjalistycznej, sprzyja odbiorowi nawet przez nieobeznanego czytelnika. Subtelne łączenie kwestii muzycznych z osobistymi wątkami z życia artysty, jego wypowiedziami z listów do bliskich osób, otwierają nowe przestrzenie i możliwości spojrzenia na postać Chopina. Odbiorca ma możliwość patrzenia na muzyka nie tylko przez pryzmat faktów znanych z jego życia, lecz także przez niedopowiedzenia, pozostawione refleksje i myśli, których rozwijanie i interpretowanie może stanowić o tym, jakim był człowiekiem, może dopełnić jego obraz, odpowiadać na pytanie o wartości w jego życiu, jak rozumieć jego twórczość na tle romantyzmu i jego idei.
Szczególne miejsce w dziele prof. Tomaszewskiego zajęły pieśni Chopina na głos i fortepian. Może z uwagi na odsuwanie tej części twórczości kompozytora na dalszy plan, zarówno przez badaczy, jak i odtwórców. Według autora, utwory te mogą stanowić o wrażliwości twórcy, gdyż można je określić mianem „dziennika intymnego”. Bliskie muzykowi, niepozbawione wątku autobiograficznego, stąd - zdaniem autora - zasługują na większą uwagę i zainteresowanie. Książka prof. Mieczysława Tomaszewskiego, muzykologa, teoretyka i edytora muzycznego, który swoimi zainteresowaniami obejmuje teorię i historię muzyki XIX i XX wieku, wskazuje różne aspekty fenomenu i paradoksalności muzyki Fryderyka Chopina, na tle charakteru i osobowości twórcy.

Mieczysław Tomaszewski, „Chopin. Fenomen i paradoks. Szkice i studia wybrane”, Wydawnictwo „Gaudium”, Lublin 2009. Wydawnictwo Archidiecezji Lubelskiej „Gaudium”, ul. Ogrodowa 12, 20-075 Lublin, tel. (81) 442-19-00, fax (81) 442-19-16, ksiegarnia@gaudium.pl; www.gaudium.pl.