PIOTR LORENC: – Kalwaria Rokitniańska została w tym roku wybrana na Ogólnopolskie Spotkanie Dyrektorów Wydziałów Katechetycznych. Jakie tematy poruszono w czasie spotkania 11-13 czerwca?

KS. MICHAŁ BORDA: – Pierwszy temat dotyczył terminu I Komunii św. i konieczności wprowadzenia nowej Podstawy programowej katechezy Kościoła katolickiego w Polsce. 1 marca br. biskup Grzegorz Kaszak podpisał Dekret w sprawie terminu I Komunii św. w diecezji sosnowieckiej. Zgodnie z nim, wszystkie dzieci, które od 1 września br. rozpoczną naukę w klasach pierwszych szkół podstawowych będą przyjmować I Komunię św. pod koniec klasy 3. Oznacza to, że od 1 września we wszystkich klasach 1. szkół podstawowych – niezależnie od wieku dzieci – należy wprowadzić nową Podstawę programową katechezy Kościoła katolickiego w Polsce, zatwierdzoną przez KEP 8 marca 2010 r. Nowa Podstawa zakłada przesunięcie terminu I Komunii św. z klasy 2 do 3. Zmiana ta podyktowana jest przesunięciem obowiązku szkolnego na dzieci 6-letnie, dyrektywami Komisji Wychowania Katolickiego KEP oraz koniecznością dostosowania Podstawy programowej katechezy do europejskich ram kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie.

– A co ze zmianą rozporządzenia, dzięki któremu uczymy religii w szkole?

– To kolejne poważne zagadnienie. Przypomnę, że 25 marca br. minister edukacji Joanna Kluzik-Rostkowska podpisała rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach z 14 kwietnia 1992 r. Główną zmianę merytoryczną stanowi skreślenie zdania, uzależniającego możliwość utworzenia grupy międzyszkolnej lub pozaszkolnego punktu katechetycznego od zgłoszenia co najmniej 3 uczniów. Wprowadzenie tej zmiany pozwoli zapewnić naukę etyki każdemu uczniowi zainteresowanemu udziałem w zajęciach z tego przedmiotu. Kolejna zmiana polega na doprecyzowaniu formy wyrażania życzenia, by dziecko uczęszczało na lekcje religii. Otóż, znowelizowane rozporządzenie wprowadza teraz oświadczenie w formie pisemnej. Dlatego tak ważne jest, by już przy zapisie dziecka do 1 klasy szkoły podstawowej, 1 klasy gimnazjum, czy 1 klasy szkoły ponadgimnazjalnej prosić w sekretariacie szkoły o umożliwienie złożenia pisemnej deklaracji udziału w lekcjach religii. Nowe zapisy zaczną obowiązywać 1 września br. Deklaracja w kolejnych latach nauki w tej samej szkole nie musi być ponawiana.

– Z jakimi jeszcze problemami musieli zmierzyć się księża dyrektorzy?

– W skali ogólnopolskiej ciągłe nie rozwiązane są problemy z organizacją zajęć religii w przedszkolach. Organy prowadzące i dyrektorzy przedszkoli w wielu miejscach upierają się, że zajęcia religii mogą odbywać się, ale wyłącznie przed godz. 8 lub po 13. Zaprezentowana na spotkaniu interpretacja MEN jest zupełnie inna. Zgodnie z nią dyrektor przedszkola, po uzgodnieniu z organem prowadzącym, może także dzielić czas przeznaczony na realizację Podstawy programowej wychowania przedszkolnego zajęciami katechezy. W takim przypadku wydłuża się czas bezpłatnego pobytu dziecka w przedszkolu o czas trwania religii (najczęściej do 13.30) tak, by umożliwić realizację Podstawy programowej w czasie co najmniej 5 godz. dziennie. Nic nie stoi zatem na przeszkodzie, by zajęcia katechezy odbywały się w godz. 8-13.

– Wielu dyrektorów żąda, by programy nauczania religii podlegały procedurze opiniowania na poziomie szkół.

– Podobne żądanie jest sprzeczne z obowiązującym stanem prawnym. Przypomniano w czasie obrad wyraźny zapis § 4. Rozporządzenia ministra edukacji z 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach, zgodnie z którym nauczanie religii odbywa się na podstawie programów opracowanych i zatwierdzonych przez właściwe władze Kościołów i innych związków wyznaniowych i przedstawionych ministrowi edukacji do wiadomości. Te same zasady stosuje się wobec podręczników do nauczania religii. Dlatego też katecheci mogą korzystać z programów i podręczników wskazanych przez miejscowego biskupa diecezjalnego, a domaganie się jakichkolwiek opinii na temat programów i podręczników jest bezzasadne. Przypominam, że zgodnie z Dekretem w sprawie podręczników katechetycznych obowiązujących w diecezji sosnowieckiej podpisanym przez biskupa Grzegorza Kaszaka 1 marca 2013 r., w związku z wprowadzaniem nowej Podstawy programowej, w szkołach znajdujących się na terenie diecezji sosnowieckiej możemy korzystać wyłącznie z podręczników Wydawnictwa „Jedność” i Księgarni św. Wojciecha.

– Jak należy zatem patrzeć na rządowy projekt „darmowego podręcznika” dla uczniów klas pierwszych?

– Słynny już „darmowy podręcznik” dotyczy realizacji Podstawy programowej kształcenia ogólnego. Obejmuje zatem przedmioty obowiązkowe. Nauczyciel religii realizując w szkole Podstawę programową katechezy Kościoła katolickiego w Polsce używa podręczników do religii, zgodnych z Programem nauczania religii rzymskokatolickiej w przedszkolach i szkołach. Rodzice sami kupują wskazane przez katechetę podręczniki i zeszyty ćwiczeń.

– Zakończył się rok szkolny 2013/2014...

– Każdy rok szkolny jest dla nas również rokiem katechetycznym. Chciałbym bardzo serdecznie podziękować wszystkim katechetom za trud całorocznej pracy katechetycznej w szkołach i parafiach w mijającym roku szkolnym. Gratuluję sukcesów uczniów i w większości wyróżniających ocen hospitacyjnych z racji wizytacji kanonicznych. Dziękuję serdecznie wszystkim katechetom, którzy sumiennie uczęszczali w minionym roku szkolnym na spotkania formacyjne: dni skupienia, rekolekcje, konferencje metodyczne oraz doskonalili swój kunszt katechetyczny przez uczestnictwo w warsztatach oraz dodatkowych konferencjach naukowych, kuratoryjnych i szkolnych. Dziękuję także katechetom współpracującym z Wydziałem Katechetycznym – przy organizacji spotkań diecezjalnych, rekolekcji oraz za inicjowanie i organizację konkursów religijnych o zasięgu szkolnym, dekanalnym i miejskim. Szczególnie dziękuję dekanalnym koordynatorom konkursów biblijnych dla szkół podstawowych i gimnazjalnych. Dziękuję także wszystkim katechetom, którzy wraz z młodzieżą brali udział w diecezjalnych pielgrzymkach gimnazjalistów i maturzystów, a także wszystkim, którzy aktywnie włączyli się w przedsięwzięcia duszpasterskie organizowane przez parafie i diecezję.