Jan Paweł II całym swoim pontyfikatem dawał świadectwo głębokiego przekonania o potrzebie prowadzenia dialogu wśród chrześcijan różnych wyznań. Potwierdził to także we Wrocławiu, 31 maja 1997 r. Dziś to dzieło trwa na Dolnym Śląsku.

Wielka modlitwa ekumeniczna

Do Hali Ludowej na spotkanie z Ojcem Świętym i do wspólnej modlitwy zaproszeni zostali przedstawiciele bratnich kościołów i wspólnot chrześcijańskich. Po raz kolejny Hala Kongresowa, jak nazywano zabytek w 1997 r., wypełniła się po brzegi. Istotny jest fakt, że ekumeniczny wymiar 46. MKE nie ograniczył się do jednej modlitwy. Już w ramach przygotowań do Kongresu odbywały się liczne spotkania i wykłady, podczas których przybliżano np. spojrzenie poszczególnych wyznań chrześcijańskich na podstawowe zagadnienie kongresowe – Eucharystię. Z kolei samo spotkanie, mimo 20 lat, które upłynęły, wciąż jest przytaczane jako dowód prawdziwej ekumenii.

Szczególne miejsce

Uzasadniając wybór Wrocławia na miejsce Kongresu Eucharystycznego Papież powiedział m.in.: Kongres odbędzie się w historycznym mieście Wrocławiu, w samym sercu Europy – tej Europy, która dla dobra całej ludzkości musi zachować lub odnaleźć swoje chrześcijańskie korzenie. W tym mieście, którego bramy są otwarte ku Wschodowi i które ma bardzo wyraźny charakter ekumeniczny. Ślad po ekumenicznym spotkaniu pozostał nie tylko w pamięci. Krzyż San Damiano, zwany też Franciszkańskim, który podczas modlitwy zdobił Halę Ludową, został umieszczony w kościele pw. Odkupiciela Świata we Wrocławiu. Namacalnymi pamiątkami są także działalność Dzielnicy Wzajemnego Szacunku oraz coraz piękniejsza katedra diecezji wrocławsko-gdańskiej obrządku greckokatolickiego przy placu Nankiera 2 we Wrocławiu. Budynek świątyni, ówczesny kościół Świętego Wincentego, kard. Gulbinowicz przekazał Janowi Pawłowi II jako „Dar Kongresowy”. Z kolei papież 1 czerwca 1997 r. przekazał go wspólnocie greckokatolickiej – Księże Kardynale Henryku, z wdzięcznością przyjmuje ten „Dar Kongresowy” Twojej Archidiecezji i przekazuję go Diecezji Wrocławsko-Gdańskiej obrządku greckokatolickiego na ręce jej pierwszego Biskupa Teodora (…) Niech ta nowa świątynia katedralna będzie znakiem przykładnej współpracy obu obrządków w tym mieście. Niech będzie ekumenicznym wyzwaniem dla współczesnych i przyszłych pokoleń, że w duchu wiary, miłości i nadziei należy budować wspólnotę ludzką.

20 lat później

Dziś stolica Dolnego Śląska wciąż jest miejscem, gdzie jednoczą się różne kultury i wyznania. Przejawem są organizowane każdego roku Tygodnie Modlitw o Jedność Chrześcijan z udziałem biskupów różnych konfesji. Obok metropolity wrocławskiego pracę na rzecz jedności chrześcijan wspierają przedstawiciele Kościołów: polskokatolickiego, prawosławnego, greckokatolickiego, baptystycznego, metodystycznego i luterańskiego. Zgodnie z tradycją, podczas Tygodnia na nabożeństwa organizowane w świątyniach różnych wyznań zapraszani są przedstawiciele bratnich Kościołów. Zgodnie z przyjętym zwyczajem na nabożeństwach ekumenicznych jest gościnna wymiana kaznodziejów. W tym roku kazanie w ewangelickim kościele Opatrzności Bożej głosił abp Józef Kupny, które transmitowało Radio Rodzina. – My, katolicy i luteranie, w kontekście wspólnego upamiętnienia Reformacji mamy nową okazję, by uznać wspólnie przebytą drogę, która w ciągu minionych 50 lat ukształtowała się w dialogu ekumenicznym między Światową Federacją Luterańską, a Kościołem katolickim – mówił metropolia. – Nie możemy pogodzić się z podziałem i oddaleniem, do jakiego doszło między nami. Mamy szansę to naprawić w kluczowym momencie naszej historii, przezwyciężając spory i nieporozumienia, które często uniemożliwiały nam wzajemne zrozumienie – powiedział abp Kupny.

Szczególny owoc – Dar dla Aleppo

Chęć powrotu do źródeł widać także w innych dziełach. Trwająca na Dolnym Śląsku akcja #DarDlaAleppo jest wspólnym, na wskroś ewangelicznym działaniem jednoczących się wokół ludzkiego cierpienia chrześcijan. Celem jest zebranie funduszy, które pokryją koszt remontu oddziału szpitalnego zbombardowanego kościoła św. Ludwika w Aleppo i wyposażenia go w sprzęt medyczny, tak aby mógł na miejscu służyć mieszkańcom Syrii – Dolny Śląsk daje przykład Polsce, jak można mądrze pomagać, a nie zbijać kapitał na ludziach, którzy wystarczająco dużo wycierpieli – mówił podczas inauguracji ks. Waldemar Cisło ze Stowarzyszenia „Pomoc Kościołowi w Potrzebie”, które współorganizuje zbiórkę. W marcu br. deklarację współpracy przy projekcie zainicjowanym przez metropolitę wrocławskiego podpisali biskup Ignacy Dec (biskup świdnicki), biskup Zbigniew Kiernikowski (biskup legnicki), arcybiskup Jeremiasz (biskup diecezji wrocławsko-szczecińskiej Kościoła Prawosławnego [Podpisanie deklaracji miało miejsce kilka tygodni przed śmiercią abp. Jeremiasza – dop. aut.]), biskup Włodzimierz Juszczak (biskup diecezji wrocławsko-gdańskiej Kościoła Greckokatolickiego) i biskup Waldemar Pytel (biskup diecezji wrocławskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego). Sygnatariuszami zostali także przedstawiciele władz samorządowych miasta i województwa, a także izb zawodowych i gospodarczych, co pokazuje, że dobrze rozumiana współpraca chrześcijańskich konfesji owocuje także na zewnątrz.

* * *

Kiedy Chrystus modli się o jedność dla swoich uczniów, to ukazuje zarazem, że ta jedność jest darem, ale także, że jest ona powinnością. Jest darem, który otrzymujemy od Ojca i Syna i Ducha Świętego. Równocześnie jest powinnością, ponieważ została ona nam zadana. Zadana została wszystkim pokoleniom chrześcijan, poczynając od Apostołów – wszystkim w pierwszym i drugim tysiącleciu.
(Przemówienie Jana Pawła II podczas spotkania ekumenicznego w Hali Ludowej Wrocław, 31.05.1997)

Kościół zaprasza nas, abyśmy weszli do eucharystycznej szkoły wolności, abyśmy wpatrzeni z wiarą w Eucharystię stali się budowniczymi nowego, ewangelicznego ładu wolności – wewnątrz nas samych, a także w społeczeństwach, w których przyszło nam żyć i pracować.
(Homilia Jana Pawła II na zakończenie Międzynarodowego Kongresu Eucharystycznego, Wrocław, 1.06.1997)

Kościół żyje Eucharystią i stale się z niej rodzi. Kościół urzeczywistnia się w sposób szczególny przez Eucharystię, która jest jakby zenitem, do którego wszystko w Kościele zmierza. (…)Eucharystia przekracza wszelkie granice. W niej staje się widzialna jedność Kościoła jako mistycznego Ciała Chrystusa.
(Przemówienie Papieża do delegatów na 46. Kongres Eucharystyczny, Wrocław, 1.06.1997)

* * *

Bp Ryszard Bogusz

Biskup senior diecezji wrocławskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego

Pamiętam styczniowy lub lutowy dzień 1997 r. Była to na pewno sobota. Rano otrzymałem telefon od kard. Henryka Gulbinowicza, który zapytał, czy może mnie odwiedzić. Oczywiście, w każdej chwili – odpowiedziałem. W odpowiedzi usłyszałem:

To będę za godzinę. Nieco zdziwiony i zaskoczony taką nagłą propozycją wizyty, oczekiwałem na przyjazd gościa. Eminencja przyjechał wraz z bp. Edwardem Janiakiem, aby zaprosić mnie i nasz Kościół do udziału w Międzynarodowym Kongresie Eucharystycznym. Wtedy też powiedział mi, że, gdy był w Rzymie, Jan Paweł II przykazał mu, aby wrocławski Kongres Eucharystyczny miał charakter ekumeniczny. Z satysfakcją przyjąłem tę informację, gdyż Kościół nasz darzył wielkim szacunkiem Papieża Polaka, który często przypominał Kościołowi, jak ważną jest ekumeniczna współpraca wszystkich chrześcijan. Te Jego myśli i idee zawarte zostały w Wielkiej Modlitwie Ekumenicznej w Hali Kongresowej, gdzie wzywał: „Nie wystarcza tolerancja! Nie wystarcza wzajemna akceptacja! Jezus Chrystus, oczekuje od nas czytelnego znaku jedności. Proszę w imieniu Chrystusa!”. To wezwanie poszerzyło bramy tego, co nazywa się ruchem ekumenicznym. Znamiennym było nagłe kichnięcie papieża, które skomentował jako również mające wymiar ekumeniczny. Na koniec, z każdym z przedstawicieli Kościołów Jan Paweł II osobiście się przywitał i każdego objął gestem przyjaźni, wręczając pamiątkowy medal. Było to moje pierwsze, tak bliskie spotkanie z Janem Pawłem II. Odczułem, że jest to ciepły, życzliwy i szczery człowiek, który nie traktuje ekumenii jako kurtuazji, ale jest o jej konieczności dogłębnie przekonany.

Oprac. KK