W kalendarzu 15 sierpnia wspominamy święto patronalne katedry, która dedykowana jest Najświętszej Maryi Pannie Wniebowziętej. Choć od trzech lat nie sprawuje się w niej liturgii, to jednak nadal pozostaje widocznym znakiem Kościoła diecezjalnego i posługi, którą pełni każdy biskup diecezjalny.

Co od pożaru udało się zrobić, by Matka wszystkich kościołów diecezji powróciła do funkcji sprawowania kultu sakralnego, a przede wszystkim dla z niecierpliwością oczekujących na zakończenie odbudowy wiernych? Najbardziej spektakularne prace były prowadzone na wieży katedralnej. Jednak pracom restauracyjnym poddano także samo wnętrze.

Znikają rusztowania

Jak mówi ks. Piotr Artur Kamiński, diecezjalny konserwator zabytków, prace przy gorzowskiej katedrze postępują planowo i sukcesywnie, zaś każdy kolejny dzień przybliża nas do upragnionego zakończenia prac remontowych. – Rzeczywiście prace remontowe i konserwatorskie trwają w gorzowskiej katedrze już trzy lata. Należy podkreślić, że są prowadzone dwa odrębne zadania.

Ołtarz główny katedry z ok. 1600 roku zostanie poddany konserwacji zachowawczej.

Podziel się cytatem

Pierwsze zadanie to prace związane z remontem wieży kościoła katedralnego, która została bardzo mocno zniszczona w wyniku pożaru z lipca 2017 r. Gorzowianie mogą zaobserwować pierwsze owoce wykonanych prac, stopniowo jest bowiem demontowane rusztowanie, dzięki czemu możemy zobaczyć wyremontowaną latarnię kościoła i rezultat prac konserwatorskich w postaci konsolidacji i wzmocnienia wątków ceglanych w najwyższej partii wieży. Wymianie podlegają także zniszczone detale architektoniczne.

W najbliższym czasie, po uzyskaniu pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymianie zostanie poddana zniszczona stolarka okienna. Wewnątrz wieży kościelnej należało wymienić znaczną, spaloną część konstrukcji drewnianej. Nadal prowadzone są prace przy naprawie i konserwacji mechanizmu zegara wieżowego, który bardzo mocno ucierpiał w wyniku pożaru i prowadzonej akcji gaśniczej. Mamy nadzieję, że zegar powróci na swoje miejsce na przełomie września i października. Prace wewnątrz wieży są bardzo zaawansowane, niemniej przywrócenie pierwotnego stanu zajmie jeszcze trochę czasu – mówi ks. Kamiński.

Dodaje, że wynikiem prowadzonych prac będzie przygotowanie wieży do pełnienia funkcji ekspozycyjnej i widokowej. W wyniku prac rewitalizacyjnych wieża zostanie udostępniona zwiedzającym. Zakłada się, że zostanie w niej odtworzona i rozszerzona część muzealno-wystawiennicza.

Jak mówi ks. Kamiński: – Musimy pamiętać o docelowej funkcji wieży, zostanie bowiem przywrócony na niej punkt widokowy oraz przygotowujemy poszczególne piętra do funkcji muzealnej. Jesteśmy na etapie przygotowania scenariusza wystawy poświęconej historii kościoła, jak i całego miasta, począwszy od średniowiecza po współczesność – mówi diecezjalny konserwator zabytków.

Wcześniej wieża katedralna także pełniła funkcję punktu widokowego oraz wystawienniczą. Niestety pożar i akcja ratunkowa zniszczyły w znacznej części poprzednią ekspozycję. Przed pożarem to miejsce cieszyło się sporym powodzeniem zarówno pośród samych mieszkańców, jak i turystów odwiedzających Gorzów. Z wieży rozpościera się bowiem wspaniały widok na miasto i okolicę.

Nowe wyposażenie

W ostatnim czasie na zewnątrz katedry można było zauważyć także prace ziemne wokół prezbiterium. – Katedra od wielu lat borykała się z zawilgoceniem, powodującym destrukcję ceglanych murów. Poprzez obniżenie poziomu gruntu wokół prezbiterium, będziemy starali się zmniejszyć poziom zawilgocenia – wyjaśnia ks. Kamiński.

– Drugie, równoległe zadanie, o którym wspomniałem to remont korpusu kościoła. Jeszcze przed pożarem wieży kościelnej, biskup podjął decyzję o remoncie generalnym świątyni. Ostatnie, poważne prace remontowe były prowadzone w latach sześćdziesiątych, kiedy w wyniku prac konserwatorskich nastąpiła regotyzacja świątyni – dodaje. Tamte prace, choć przywróciły świątyni gotycki charakter nie obejmowały restauracji cegły oraz murów. Wykonane obecnie prace znacznie poprawiają stan ścian wewnątrz katedry. Należy także wspomnieć, że konserwacji poddane zostały zewnętrzne partie murów.

Wewnątrz kościoła dobiega końca wymiana posadzki na nawiązującą do pierwotnej ceramiki. Diecezjanie będą mogli cieszyć się nowym wyposażeniem świątyni w postaci wymienionych ławek, konfesjonałów. Warsztaty snycerskie z Krakowa, dysponujące dużym doświadczeniem przygotowują nowe stalle do prezbiterium. Jest także wykonany nowy ołtarz posoborowy. Trzeba również wspomnieć o wymianie systemu elektrycznego, systemu nagłośnienia, a także zupełnie nowym systemie przeciwpożarowym.

Co jeszcze?

Ks. Piotr Kamiński: – Sukcesywnie demontowane są witraże, które także należy poddać gruntownej renowacji. Program prac konserwatorskich obejmuje polichromowane rzeźby przedstawiające Chrystusa na krzyżu, Maryję oraz św. Jana w scenie ukrzyżowania znajdujące się na belce tęczowej w kościele.

Diecezjanie będą mogli cieszyć się nowym wyposażeniem świątyni w postaci wymienionych ławek, konfesjonałów. Warsztaty snycerskie z Krakowa, dysponujące dużym doświadczeniem przygotowują nowe stalle do prezbiterium

Podziel się cytatem

Konserwacji zachowawczej zostanie poddany najcenniejszy element wyposażenia katedry – renesansowo-manierystyczny ołtarz główny w formie tryptyku z ok. 1600 roku. W predelli ołtarza przedstawiona jest scena ostatniej wieczerzy, powyżej scena Ukrzyżowania, a w zwieńczeniu scena z Jonaszem. Oczyszczenie ołtarza oraz uzupełnienie złoceń przywróci blask tego pięknego zabytku. Zakończone już prace ukazały piękno gotyckich, katedralnych sklepień. Dobiegło końca także scalanie kolorystyczne i uzupełnianie zniszczonych wątków ceglanych wewnątrz kościoła.

Jak widzimy, prac jest wiele, niemniej można powiedzieć że remont wewnątrz świątyni dobiega końca. Po uzyskaniu wszelkich odbiorów i decyzji administracyjnych różnych instytucji, mamy nadzieję, że pierwszą Eucharystię po pożarze z udziałem wiernych, ksiądz biskup będzie mógł odprawić jesienią. Wszyscy czekamy na to wydarzenie z niecierpliwością.

Mieszkańcy Gorzowa każdego dnia spoglądają na remontowaną katedrę. Obniżenie wysokości rusztowań, które przez ostatnie lata obejmowało katedrę zwiastuje, że prace zbliżają się do szczęśliwego końca.