Dokładnie nie wiemy, kiedy i gdzie przyszedł na świat. Jego imię w jęz. greckim oznacza osobę przynoszącą liczny owoc, osobę płodną. Z pewnością takową był. Dał bowiem największe świadectwo wiary, jakie w ogóle jest możliwe – oddał za nią życie. Jako biskup Smyrny (dzisiejszy Izmir w Turcji) nie wyparł się swojego Pana i Boga – Jezusa Chrystusa, którego na stosie (św. Polikarp został spalony) nazwał Królem i Zbawcą. Dzięki temu świadectwu przysporzył w II wieku wielu nowych wyznawców rodzącemu się chrześcijaństwu.

W opisie jego męki (Martyrium Policarpi) jest mowa o tym, że nie lękał się płomieni. Miał powiedzieć oprawcom, że ogień „płonie przez chwilę i wkrótce zgaśnie”, i jest on nieporównywalny z ogniem „sądu” i „karą wieczną”. W ten sposób udowodnił, że nie boi się śmierci.

Święty Polikarp to jeden z ojców apostolskich, a więc przedstawiciel pokolenia naśladowców Pańskich, którzy pobierali nauki bezpośrednio od Dwunastu Apostołów wybranych przez Jezusa i zostawili po sobie literacką spuściznę. W jego przypadku był to list adresowany do mieszkańców Filippi (dzisiejsza południowa Grecja), w którym m.in. dał świadectwo wiary w Boską naturę Chrystusa, w Jego zmartwychwstanie (także zmartwychwstanie naszego ciała) oraz w sąd na końcu czasów, który obejmie wszystkich ludzi.

To były ważne teologiczne tematy tamtych czasów. Z pewnością św. Polikarp nosił je głęboko w swoim sercu i umyśle, ponieważ był uczniem św. Jana Apostoła i Ewangelisty. Zagadnienia te stanowią przecież jedne z podstawowych kwestii pism Janowych (Ewangelia, 3 listy oraz Apokalipsa). Wystarczy przywołać choćby Prolog z jego Ewangelii o preegzystencji Logosu – odwiecznego Słowa Ojca, które było, jest i będzie, czy zagłębić się dalej w jej treść, gdzie w wielu miejscach czytamy o zmartwychwstaniu, jest tam również mowa o sądzie.

Biskup Smyrny był na tyle ważną postacią Kościoła pierwszych wieków, że w Rzymie debatował nawet z papieżem św. Anicetem (zm. ok. 166 r.) na temat ustalenia daty świętowania Wielkanocy, co świadczyło o tym, że liczono się z jego zdaniem. Dają temu wyraz tacy pisarze, jak np.: św. Ireneusz (zm. w 202 r.), Tertulian (zm. w 240 r.), św. Euzebiusz z Cezarei (zm. ok. 340 r.) czy św. Hieronim (zm. w 419 r.).

Sztuka prezentuje św. Polikarpa najczęściej w szatach biskupich lub jako Bożego męczennika. Jego wstawiennictwa przywołuje się w chorobach uszu bądź w czerwonce (zakaźna choroba jelitowa).

Św. Polikarp, biskup i męczennik, ur. ok. 70 r. zm. ok. 156 r.