Dlaczego Tomasz z Akwinu? Debata publiczna w Polsce obfituje w punkty zapalne – myśl XIII-wiecznego dominikańskiego Doktora Kościoła z pewnością nim nie jest. Jednak jeśli chcemy w mądry sposób zmieniać świat tak, by był bardziej chrześcijański, musimy przede wszystkim być świadomi tego, w co wierzymy i dlaczego.

– Myśl Akwinaty była dla Kościoła zachodniego w ciągu ostatnich kilku wieków najważniejszym punktem odniesienia w interpretowaniu Tradycji – mówi o. Michał Paluch OP. – Jeśli chcemy więc zrozumieć, na czym polega istotny wkład katolicyzmu w formowanie naszej tożsamości, trudno o lepszego niż Tomasz przewodnika. Dzieło dominikańskiego mistrza odegrało tak ważną rolę oczywiście nieprzypadkowo: genialny zmysł syntezy pozwolił mu zebrać razem i podsumować w jednej całości kilkanaście wieków intelektualnych i duchowych poszukiwań. Tomasz żył jednak w XIII, a nie w XXI wieku. Jego myśl nie stanie się dla nas dostępna przez proste powtarzanie. Tylko w konfrontacji z naszymi pytaniami i współczesnymi poszukiwaniami dzieło Akwinaty może stać się dla nas pomocą i inspiracją.

– Divus Thomas, boski Tomasz, czy też doctor communis, Doktor Powszechny, jak go nazwano, stał się w ciągu ostatnich wieków normą ortodoksji, podstawowym punktem odniesienia w katolickiej teologii – napisał o. Michał Paluch OP w książce „Dlaczego Tomasz” (Instytut Tomistyczny, Warszawa 2012) – To mu oczywiście tyleż pomogło, ileż zaszkodziło. Z jednej bowiem strony dało wszystkim łatwy dostęp do jego spuścizny, doprowadziło do przygotowania wydań krytycznych dużej części jego dzieł. Z drugiej jednak strony prowadziło do nieustannego przekształcania żywego, wciąż poszukującego badacza w pomnik, obciążany złotem i patyną. Co gorsza zaś, twórczość Doktora Anielskiego stawała się czasem narzędziem tortur stosowanym w Kościele wobec różnej maści teologicznych i filozoficznych eksperymentatorów.

Tomasz jest pierwszym świętym w historii Kościoła, który udowodnił, że świętość może polegać na używaniu inteligencji. Oczywiście nie chcę przez to sugerować, że Tomasz był pierwszym świętym, w którego biografii widać, iż inteligencja służyła świętości. Wystarczy pomyśleć o Ireneuszu, Klemensie, ojcach kapadockich, Augustynie, Grzegorzu Wielkim. Lista byłaby bardzo, bardzo długa, jeśli miałaby objąć wszystkich przed Tomaszem. Akwinata był jednak pierwszym świętym, którego świętość p o l e g a ł a n a używaniu intelektu. Tomasz pokazał, że samo używanie intelektu może i ma być drogą do świętości. Na szczęście Tomasz przestał już być pomnikiem – na szczęście, ponieważ paradoksalnie stwarza to dziś możliwości lepszego, sprawiedliwszego, a przez to ciekawszego i bardziej inspirującego spotkania z jego myślą i dziełem.

Wstęp na spotkanie jest wolny. Nagrania poprzednich wykładów Dominikańskiej Szkoły Wiary we Wrocławiu znaleźć można na stronie internetowej www.dsw.wroclaw.dominikanie.pl.

O. dr hab. Michał Paluch OP (ur. 14 marca 1967 r. w Jarocinie) – w latach 2002-2010 dyrektor Instytutu Tomistycznego w Warszawie. Studia doktoranckie odbył we Fryburgu (1996-2000), od 2001 wykładowca teologii dogmatycznej w Kolegium Filozoficzno-Teologicznym Polskiej Prowincji Dominikanów, w latach 2010-2013 – rektor Kolegium. W 2013 uzyskał habilitację z nauk humanistycznych w zakresie filozofii w Instytucie Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk. W latach 2013-2014 visiting scholar w Institute for the Church Life Uniwersytetu Notre Dame (USA).