Epitafium przypomina Majdanek i tych, którzy w okrutnych męczarniach zakończyli swoje życie i w nieludzkich warunkach osiągnęli świętość - powiedział kard. Kazimierz Nycz.

W kościele św. Maksymiliana Marii Kolbego w Lublinie kard. Kazimierz Nycz poświęcił epitafium ku czci błogosławionych męczenników Majdanka: ks. Romana Archutowskiego i ks. Emiliana Kowcza. Uroczystość upamiętnienia więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady odbyła się w ramach Niedzieli Pamięci o Ofiarach Majdanka. Liturgię z udziałem: byłych więźniów Majdanka z ks. prał. Władysławem Kowalikiem, przedstawicieli różnego szczebla władz, dyrekcji Muzeum na Majdanku, delegacji Wyższego Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Warszawie, Publicznego Liceum Ogólnokształcącego im. bł. ks. Romana Archutowskiego w Warszawie oraz Szkoły Podstawowej nr 32 z oddziałami integracyjnymi im. Pamięci Majdanka w Lublinie, sprawowali pod przewodnictwem kard. Nycza m.in. abp Stanisław Budzik, ks. mitrat Stefan Batruch oraz proboszcz ks. Marek Sapryga.

Jak podkreślili przedstawiciele parafii, którą Opatrzność w szczególny sposób obdarzyła troską o pamięć o ofiarach zgładzonych na nieludzkiej ziemi Majdanka, uroczystość była nie tylko wspomnieniem o pomordowanych, ale przede wszystkim czasem wdzięczności za triumf dobra nad złem, jaki dokonał się w życiu błogosławionych kapłanów. Obaj męczennicy zapisali się we wspomnieniach współwięźniów jako ci, którzy pokładając ufność w Bogu nawet w obliczu tragicznych warunków obozowych zachowali godność człowieka i kapłana, dodawali otuchy tym, którzy stracili nadzieję na przetrwanie, pocieszali załamanych, w tajemnicy przed okupantami odprawiali Msze św., organizowali modlitwy i spowiedź, a nawet udzielali Komunii św. i ostatniego namaszczenia.

W homilii abp Stanisław Budzik przywołał historie życia kapłanów - męczenników, którzy byli niemal rówieśnikami. Bł. ks. Roman Archutowski urodził się w 1882 r., po formacji w seminarium duchownym w Warszawie przyjął święcenia kapłańskie. Był dyrektorem gimnazjum im. św. Stanisława Kostki, a obowiązki wychowawcy młodzieży łączył z pracą naukową w dziedzinie historii Kościoła; w czasie II wojny był rektorem seminarium. Bł. ks. Emilian Kowcz urodził się w 1884 r., przyjął święcenia kapłańskie w Rzymie w obrządku greckokatolickim. Przez 20 lat był proboszczem w Przemyślanach k. Lwowa, gdzie organizował życie duchowe, ale też społeczno-kulturalne. Obaj kapłani zostali aresztowani przez gestapo w 1942 r. za pomoc udzielaną Żydom; ks. Archutowski za ich ukrywanie w seminarium, a ks. Kowcz za wystawienie metryk chrztu. - Trafili na Majdanek i zostali osadzeni na trzecim polu więźniarskim. Doświadczyli hitlerowskiego okrucieństwa, tortur i zniewag, katastrofalnych warunków życia i ciężkiej przymusowej pracy; mimo to śpieszyli z duchową i duszpasterską pomocą współwięźniom, podtrzymywali nadzieję na przetrwanie i dawali świadectwo miłości - powiedział abp Budzik. Ks. Archutowski poniósł śmierć w kwietniu 1943 r., a ks. Kowcz rok później, w marcu 1944 roku.

Męczenników Majdanka do chwały ołtarzy wyniósł św. Jan Paweł II. - Błogosławieni są dla nas znakiem wspólnoty losów Polski i Ukrainy, współistnienia dwóch obrządków liturgicznych: rzymskokatolickiego i greckokatolickiego, dwóch tradycji kościelnych: wschodniej i zachodniej. Niech wypraszają sprawiedliwy pokój dla Ukrainy, zdradziecko napadniętej i okrutnie niszczonej przez rosyjski imperializm - powiedział abp Budzik, zwracając uwagę, że uroczystość ich upamiętnienia zbiegła się w czasie z 84. rocznicą agresji sowieckiej na Polskę, zmagającą się wówczas z napaścią hitlerowskich Niemiec. - Niech błogosławieni kapłani staną się patronami pojednania między naszymi narodami - zaapelował.